HH KK II NN HH ΣΣ II ΣΣ TT ΩΩ NN II ΔΔ EE ΩΩ NN CAROLA REINSBERG, Γάμος, ἑταῖρες καὶ παιδεραστία στὴν Ἀρχαία Ἑλλάδα Ἡ γερμανίδα ἱστορικὸς καὶ ἀρχαιολόγος μὲ ἐπιστημονικὴ συνέπεια καὶ ἐμβρίθεια μελετᾷ καὶ κατανοεῖ τὶς παραπάνω πτυχὲς τῆς κοινωνικῆς ζωῆς τῶν ἀρχαίων Ἑλλήνων. Στὴν Ὁμηρικὴ κοινωνία ὁ γάμος καὶ ἡ οἰκογένεια ἀποτελοῦσαν ὑπέρτατες ἀξίες, ποὺ κάλυπταν καὶ τὴν συναισθηματικὴἐρωτικὴ ὁλοκλήρωση τοῦ ζεύγους: «Ὄχι μόνο τὸ κοινὸ νοικοκυριὸ καὶ ἡ μοιρασμένη φροντίδα γιὰ τὴν περιουσία, ἀλλὰ καὶ τὸ νὰ εἶναι ὁ ἕνας προσηλωμένος στὸν ἄλλον καὶ νὰ ἀγαπιοῦνται τρυφερά, αὐτὸ μόνο θὰ πλήρωνε τὸ ἰδεῶδες τοῦ γάμου». Κατὰ τοὺς κλασσικοὺς χρόνους, ἂν καὶ ἡ οἰκογένεια διατηρῇ τὸ κύρος της, ἐν τούτοις ἡ ἐρωτικὴ ζωὴ τῶν Ἀθηναίων πολιτῶν ξεπερνᾷ τὰ ὅρια τοῦ γάμου. Οἱ ἑταῖρες καὶ ἡ συναναστροφὴ τῶν ἀνδρῶν μαζί τους ἦταν μιὰ κοινωνικὰ ἀναγνωρισμένη συνήθεια. Ἡ Reinsberg ξεχωρίζει τὴν ἀρχαία ἑταίρα ἀπὸ τὴν σημερινὴ περιθωριοποιημένη καὶ κοινωνικὰ ἐκφυλισμένη πόρνη. Οἱ ἑταῖρες ἦταν πνευματικὰ καλλιεργημένες, φιλόμουσες, «καὶ ἀπαραίτητο τμῆμα τῆς ἀστικῆς κοινωνίας. Ἐπειδὴ οἱ γυναῖκες τῶν Ἀθηναίων ἀποκλείονταν ἀπ’ τὴ δημοσιότητα, οἱ ἑταῖρες ἔπαιρναν τὴ θέση τῆς θηλυκῆς συνοδοῦ καὶ ἔπαιζαν τὸ ρόλο τοῦ συντρόφου στὴν περιοχὴ τῆς ἀπόλαυσης τῆς ζωῆς καὶ τῆς ἡδυπάθειας». Ἐπίσης ἡ γερμανίδα ἱστορικὸς προβαίνει σὲ σαφῆ διάκριση μεταξὺ τῆς ὁμοφυλοφιλίας καὶ τῆς «παιδεραστίας». Ἡ ὁμοφυλοφιλικὴ πράξη «ἐπέσυρε τὴν ἀπαγόρευση κάθε πολιτικῆς δραστηριότητας, ἀπὸ τὴν ἀνάληψη ὑπουργημάτων μέχρι τῆς ἐλευθερίας τοῦ λόγου στὴ λαϊκή συνέλευση. Βάση αὐτῆς τῆς συνέπειας ἦταν ἡ ἀντίληψη ὅτι ἕνας, ὁ ὁποῖος πουλάει τὸ κορμί του, δὲ θὰ δίσταζε ἐπίσης νὰ πουλήσῃ καὶ τὰ συμφέροντα τοῦ κοινοῦ τῆς πόλεως (Αἰσχίνης 1, 29-32)». Ἡ ὁμοφυλοφιλικὴ συμπεριφορὰ λοιπὸν ἦταν ἴδιον τῆς ταπείνωσης καὶ τῆς ἀτιμίας. Γιὰ τὸ ζήτημα τῆς παιδεραστίας ἡ Reinsberg ὁμολογεῖ τὴν δυσκολία κατανοήσεως σήμερα τῆς φύσης αὐτοῦ τοῦ ἐρωτικοῦ δεσμοῦ, ποὺ συνέδεε τὸν ἐραστὴ (διδάσκαλο, μέντορα) μὲ τὸν ἐρώμενο (παῖδα, μαθητή). Ὡστόσο πα- Περὶ τῆς δῆθεν προτεραιότητος τῶν Αἰγυπτίων Κυκλοφόρησε σὲ ἑλληνικὴ μετάφραση ἕνα βιβλίο τοῦ Νανκὶμ Μαχφούζ, Αἰγύπτιου βραβευμένου μὲ Νόμπελ. Μεταξὺ ἄλλων ἀναγράφεται στὸ ὀπισθόφυλλο τοῦ ἐν λόγῳ βιβλίου: «Ἡ Αἴγυπτος ἔχει τὸν ἀρχαιότερο πολιτισμό. Μετὰ τοὺς Φαραὼ ἦλθαν οἱ Πέρσες, κατόπιν οἱ Ἕλληνες, ἔπειτα οἱ Ρωμαῖοι καὶ οἱ Ἄραβες...». Ὡς γνωστόν, οἱ Πέρσες κατέκτησαν τὴν Αἴγυπτο γύρω στὸ 525 π.X. Ὅμως χιλιάδες χρόνια πρὶν ὁ Ἄτλας, ὁ Προμηθέας, ὁ Ἰαπετός, ὁ Κρόνος κυβερνοῦσαν ἀπὸ ἄκρου σὲ ἄκρο ὅλη τὴν Βόρεια Ἀφρικὴ μέχρι καὶ τὴν Αἰθιοπία, πρὶν ἀκόμη ἡ Σελήνη γίνῃ δορυφόρος τῆς Γῆς, δηλαδὴ τὸ 28.140 π.X., ὁπότε διερχόμενος ὁ κομήτης Τυφωεὺς προφανῶς ἐπέφερε μαγνητικὴ διαταραχὴ καὶ ἡ νῦν δορυφόρος τῆς Γῆς, ποὺ ἦταν στὸν ἀστερισμὸ τοῦ Λέοντος, σταμάτησε στὸν Αἰγόκερο. (Νόννου, «Διονυσιακά», στ. 654-659). Ἡ Ἥρα εἶναι ἀδελφὴ τοῦ Δία καὶ σύζυγός του. Ὁ Ἡρόδοτος δέχεται τὸ παραπάνω, ἀρνεῖται ὅμως ὅτι ὁ Ἡρακλῆς εἶναι Ἕλληνας. Ὅμως ἐκτὸς τοῦ ὅτι εἶναι γιὸς τοῦ Δία, τὸ ὄνομά του εἶναι σύνθετο ἀπὸ τὰ Ἥρακαὶ κλέος. Γίνεται νὰ μὴν (cid:2)