Ἢ τέχνη στὸ σύμπαν καὶ στὶς... γκαλερὶ Στὴν Τέχνη, ὅταν ἀγγίξης τὶς πηγὲς τῶν πραγμάτων καὶ τὴν συγκροτημένη ὑπόσταση τῆς δομῆς τους, ἕνα θὰ καταλάδῃς: Δὲν ὑπάρχει ἡ λεία ἀπομονωμένη ἐπιφάνεια τῶν πραγμάτων, ὅπως σὰν ὄγκοι πάγου, πλαστικά, σὲ σύγχρονες ἐκθέ- σεις καλλιτεχνικῆς προσπάθειας ἔκφρασης ἐπιχειρεῖται. Στὴν Αρχαιότητα ᾿Ἔπι- στήμη, Τέχνη, Φιλοσοφία ἦταν μαζί. "Οχι, τὰ πράγματα ἄρρηκτα ἐπικοινωνοῦν μὲ ἕνα ἀσταμάτητα πολύπλοκο ἱστὸ μεταξύ τους, δὲν ὑπάρχουν μόνα τους. “Ὃ καλλιτέχνης δὲν δημιουργεῖ, ἁπλῶς ἔχει τὴν τιμὴ ἐκ μέρους τῆς Φύσης νὰ πιάσῃ ἀπειροελάχιστο τοῦ ἱστοῦ τῆς καὶ νὰ τὸ «δώσῃ» δουτῶντας μὲ τὴν παλάμη του μία συστοιχία ἱστῶν καὶ νὰ θέσῃ σὲ αἰσθητικὴ λειτουργία ἐκεῖνα, ποὺ συνδέονται μὲ τὸ πλέγμα αὐτό, μέσα στὸ ὅλο κύκλωμα. Τὸ ὃν γίνεται τὸ ἴδιο δαθμίδα ἀνα- δάθµισής του. Δὲν εἶναι τρελλὴ ἡ Φύση νὰ μᾶς ἀφήσῃ ἀμολητοὺς ἀπ’ τὸ παιχνί- δι της, καὶ ἐμεῖς νὰ τὸ παίζωμε καλλιτέχνες στὸ Παρίσι, μὲ φουλάρι, σὲ πανά- κριδες γκαλερί “Ἢ Φύση εἶναι ἑνιαία, ἐμεῖς μὲ τὴ μεταφυσικὴ τὴν κομματιάζο- με. Ο φυσικὸς Πάουλι (δραδεῖο Νόμπελ) στὴν περίφημη «ἀρχή» του ἀνακάλυ- ψε ὅτι τὰ μικροσωματίδια στὸ ἄτομο πιάνουν ὠὡρισμένες θέσεις μὲ τάξη καὶ {ε- ραρχία, ἐπιδρῶντας πολύπλοκα μεταξύ τους. "Ετσι ἡ φύση ἀποφεύγει νὰ γίνῃ μία τελματώδης σούπα καὶ παίρνει τὴν ἀεικίνητη μορφή τῆς, ποὺ τόσο λίγο ἀκόμη ξέρουμε, γιὰ νὰ συνεχίσῃ στοὺς νόμους τῆς Παγκόσμιας “Ελξης. Πάντα ἡ «μο- ντέρνα» τέχνη, σὰν μεταφυσικὴ ποὺ εἶναι, κάνει λάθος: τὰ ἔργα της δὲν θὰ ἀντέ- ξουν' μεταγενέστερες ἀνακαλύψεις θὰ τὰ σαρώσουν, ἐνῷ θὰ μείνουν συμπαντικὰ ὁρόσημα τὰ κλασσικὰ δημιουργήματα. ᾿ Μὰ καὶ ὄδέδαια ἡ κλασσικὴ τέχνη ἄφησε τεράστιο κενό. Γι’ αὐτὸ ἀκριδῶς τὰ ντα- μάρια χάσκουν' φυσικοὶ νόμοι. ᾿Εμφανίζει τὶς μεγάλες ἀξίες. Συνακόλουθα δὲν ὑπάρχει πάντα λύση στὰ φυσικὰ ἀδιέξοδα. Ἴσως αὐτὸ ἀποτελεῖ τὴν ἀρχὴ μιᾶς μετεξέλιξης, ὄχι ὅμως αὐτὴ ποὺ πλανηθέντες φανταζόμαστε. ΄Η μετεξέλιξη δὲν ἀκολουθεῖ... καλλιτεχνικοὺς νόμους τῆς γκαλερί, ἀλλὰ φέρει μέσα της ἅλματα τῆς φύσης κοσμογονικὰ καὶ ἀσύλληπτα, σὲ ἀντίθεση μὲ τὴ μυωπία ποὺ μᾶς δέρ- νει, τὶς «τάσεις» κι «ἀναζητήσεις». Πρώτη καὶ περισσότερο ἀπ’ ὅλους ἡ ᾿Αρχαία Ελληνική Τέχνη μὲ τὶς μορφές της, ἐμπλεκόμενη στὴ διαδικασία τῆς Φύσης, ἀπε- τέλεσε συμπαντικό της ἐργαλεῖο στὴν πάρα πέρα ἔχφραση τοῦ ὄντος ἄνθρωπος, ἔτσι ποὺ τὰ καλλιτεχνήματά τής ἀποτελοῦν συμπαντικὰ ὁρόσημα, γιὰ ντροπὴ ἐκείνων ποὺ τὰ ἔσπασαν καὶ τὰ σπάζουν ἀμετανόητοι (δογματισμός). Ἔτσι οἱ µο- ναδικοὶ ἐξουσιοδοτημένοι ἀπὸ τὴ Φύση λόγῳ τοῦ ἔργου τους γίγαντες συσκοτί- ζονται προπαγανδιστικὰ ἀπὸ νάνους τῆς µεταφυσικῆς, ἐκπροσώπους ἑνὸς φτια- χτοῦ κόσμου προφητῶν καὶ μάγων, ἐκπροσώπους ἑνὸς αὐθαιρέτου ὑπεοπέραν. Ἥ περιρρέουσα παντοειδὴς φτήνεια. Αὐτὴ εἶναι ἡ τρέχουσα ἱστορία τοῦ πλανήτη σήμερα. Μεταπράτες καὶ ταχυδακτυλουργοί, ψευδόμενοι καὶ συνωμοτοῦντες. “Ὅμως στὸ ὄάθος τῆς συνείδησης τοῦ σκεπτόμενου ἀνθρώπου κάπου, ἔστω καὶ δειλά, ὁ λύχνος τῆς ἱστορίας ξε-φυτιλί-ζεται, γιὰ νὰ φέξη περισσότερο... Τὴν ἱστορία πολλοὶ ἐξέτρεψαν, τὸν ροῦν της οὐδείς. Παντελῆς Γλάρος