Ἢ «γεωμετρία» τῶν σπειρῶν τοῦ Δίσκου τῆς Φαιστοῦ Ἡ ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΠΡΟΣ ΤΟ ΚΕΝΤΡΟ Πρόλογος Τὸ πείμενο τοῦ Δισκίου τῆς Φαιστοῦ (ΔΦ) ἔχει γραφῆ ἀνάμεσα σὲ μία «σπεῖρα» (μία σὲ κάθε ὄψι) ἀπὸ τὴν περιφέρεια πρὸς τὸ κέντρο. Στὴν πραγματικότητα δὲν πρόκειται γιὰ σπεῖρα ὑπὸ τὴν μαθηματικὴ ἔννοια τοῦ ὅρου ἀλλὰ γιὰ κυκλικὰ τμήματα, τὰ ὁποῖα ἐπικοινωνοῦν μεταξύ των. Στὴν παρούσα ἀνάπτνξι υἱοθετεῖται χάριν ἁπλότητος ὁ ὅρος σπεῖρα. Στὸ σχῆμα τῆς σελ. 13363 παρουσιάζονται οἱ δύο σπεῖρες τοῦ ΔΦ. Μὲ λεπτὴ γραμμὴ παρίσταται ἡ σπεῖρα τῆς ὄψεως Β καὶ μὲ χονδρὴ γραμμὴ τῆς ὄψεως Α. Οἱ σπεῖρες ἔχουν τοποθετηθῆ κατὰ τὴν θέσι ἀναγνώσεώς των, ἐκκινῶντας ἀπὸ τὸ ἴδιο σημεῖο ΑἹ, ὅπως ἀχριθῶς συμθαίνει καὶ στὴν πραγματικότητα, ἀφοῦ τὰ δύο κείμενα ἀρχίζουν ἀκριδῶς ἀπὸ τὸ ἴδιο σημεῖο τῆς περιφερείας τοῦ ΔΦ. Στοιχεῖα γιὰ τὸν «σκελετὸ» τῶν σπειρῶν εὑρίσκονται στὸ (6), ὅπου σημειώνονται τὰ καταργηθέντα κυκλικὰ τμήματα ὅ,γ. Ἐδῶ οἱ σπεῖρες κατὰ τὴν ἀρχιτεκτονική τους μελετῶνται ἀναλυτικά. Μάλιστα δὲ ἡ ἀντιπαράθεσις τῶν σπειρῶν ἀποκαλύπτει τὶς ὁμοιότητες καὶ τὶς διαφορὲς μεταξύ των, πρᾶγμα χρήσιμο γιὰ τὴν μελέτη τους, Μὲ τὰ γράμματα Κα ἢ παρίστανται οἱ κύκλοι τῶν σπειρῶν. τῶν ὄψεων Α καὶ Β ἀντιστοίχως καὶ μὲ τὸ Κι δ οἱ κύκλοι ἢ τὰ τμήματα τῶν σπειρῶν, τὰ ὁποῖα κατὰ τὴν ἀντιπαραδολή των στὸ σχῆμα ταυτίζονται. Ἐκ προοιμίου καὶ πρὸ οἷαοδήποτε ἀναφορᾶς, ἐπιδάλλεται νὰ ἐπισημανθῇ ἡ σημαντικὴ ταύτισις τῶν σπειρῶν στὸ μεγαλύτερο μέρος των. Δίδεται ἡ ἐντύπωσις, ὅτι οἱ σπεῖρες ἔχουν ἀντιγραφῇ ἡ μία ἀπὸ τὴν ἄλλη. Στὸ σχῆμα, ὅπου ἀναγράφονται καὶ οἱ διαστάσεις τῶν σπειρῶν, φαίνεται καθαρῶς. ὅτι οἱ δύο ὄψεις τοῦ ΔΦ εἶναι ἴσες καὶ ἐλαφρῶς ἐλλειπτικὲς, μὲ διαστάσεις 159/166 χλστ. Ἔχει παρατηρηθῆ δέ, ὅτι οἱ σπεῖρες καὶ στὶς δύο πλευρὲς ἔχουν γραφῆ ἀπὸ τὴν περιφέρεια πρὸς τὸ κέντρο; καὶ ὁ γραφέας «σήχωσε» μερικὲς φορὲς τὸ χέρι του. Δηλαδὴ οἱ σπεῖρες δὲν γράφτηκαν «μονοχονδυλιά». (1,ομίς Οοάανι, «'Ὁ Δίσκος τῆς Φαιστοῦ. Τὸ Αἴνιγμα μιᾶς γραφῆς τοῦ Αἰγαίου», ἐκδόσεις Ἴτανος, 1995. Υνες Ώιουχ: «1.6 Ὀίδηιε «16 Ῥπαθσιος», ΑτελιεοΙορίε-Ερἰρταρβίε-Εάῑίίου Οία με-[πάεχ: ̓ουναίη 1977. {7.12}. ̓Αλλὰ ἂς παρακολουθήσουμε, πῶς δημιουργήθηχαν οἱ σπεῖρες. Ὄψις Β Ἧ σπεῖρα τῆς ὄψεως Β ἐχαράχθη ὡς ἑξῆς. Μέσα στὸν χῶρο της (περιφέρεια α) ἐδημιουργήθησαν τρεῖς ὁμόκεντρες περιφέρειες ὅ,γ, δ. Ετσι προέκυψαν τρεῖς ὁμόχεντροι δακτύλιοι μεταξὺ τῆς ἐσωτερικῆς περιφερείας ὃ καὶ τοῦ περιγράμματος τοῦ ΔΦ, δηλαδὴ τῆς περιφέρειας α. Οἱ δακτύλιοι αὐτοὶ συνεδέθησαν μεταξύ των ἀφ ̓ ἑνὸς μὲν μὲ τὴν κα: τάργησι μικροῦ τμήματός των, ἀφ ̓ ἑτέρου δὲ μὲ τὴν προσθήκη ἑνὸς προσθέτου τμήματος. Δηλαδή: Κατὰ τὰ σημεῖα, ὅπου γράφονται τὰ γράμματα 6, γ, δ, μὲ κουχκίδες παρουσιάζονται τὰ καταργηθέντα τμήματα 1-2-3-4, 5-6- τῶν περιφερειῶν 6, Υ. ὃ. ̓Ακολούθως ἀπὸ τὸ σημεῖο 2 μὲ τὴν γραμμὴ 2-3 συνεδέθη ἡ περιφέρεια ὅ μὲ τὴν περιφέρεια Υ. ἀπὸ τὸ σημεῖο 4 μὲ τὴν γραμμὴ 4-5 συνεδέθη ἡ περιφέρεια γ μὲ τὴν ἐσωτερικὴ περιφέρεια ὃ καὶ ἀπὸ τὸ σημεῖο 6 ἕως τὸ κέντρο Κ δημιουργήθηχε χῶρος γιὰ τὰ ἐσωτερικὰ σφραγίσματα τοῦ ΔΦ. Μὲ τὸν τρόπο αὐτὸ στὴν ὄψι Β προέκυψε ἡ γραμμή, ἡ ὁποία ὀνομάζεται «σπεῖρα». Βλέπε: «Γυναῖκες διάδαξαν τὸν Δίσκο τῆς Φαιστοῦ», «Δανλός».τ. 196: καὶ «Δίσκος τῆς Φαιστοῦ: ́ Η πρώτη πανάρχαια τυπογραφία», «Δαυλός».τ. 197).