Γλῶσσα καὶ Ὁμογένεια Ἀπαραίτητη προϋπόθεση γιὰ τὴ διαφύλαξη τῆς ἐθνικῆς του συνείδησης ἀπὸ ἕναν λαὸ εἶναι ἡ διατήρηση τῆς γλώσσας του. Διαφορετικὰ τὸ μόνο ποὺ μένει εἶναι ἡ ἀνάμνηση τῆς ἰδιαίτερης καταγωγῆς, ποὺ βέβαια ἀρχίζει νὰ σβήνῃ κι αὐτὴ μὲ τὴν παρέλευση δύο - τριῶν γενεῶν. Τὰ παραπάνω ἰσχύουν καὶ γιὰ τὴν ἑλληνικὴ Ὁμογένεια, ποὺ ἡ παρουσία της ἐκτείνεται στὶς περισσότερες χῶρες τοῦ κόσμου. Ἐκτὸς τῶν τειχῶν τοῦ ἑλλαδικοῦ κράτους ὑπάρχει μία ἀκόμη Ἑλλάδα, ζῶσα καὶ δημιουργική. Γεγονὸς εἶναι, ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Γλῶσσα πνέει τὰ λοίσθια στοὺς κόλπους τῆς Ὁμογένειας. Τελευταῖα στὰ διάφορα ὁμογενειακὰ συνέδρια, ποὺ ἀρκετὰ συχνὰ διοργανώνονται, γίνεται λόγος γιὰ τὸν ἐπερχόμενο ἀφελληνισμό, ποὺ αἰτία ἔχει τὴν ἀπώλεια τῆς γλώσσας. Σὲ πρόσφατο διεθνὲς συνέδριο τοῦ Ποντιακοῦ Ἑλληνισμοῦ, ποὺ ἔγινε στὴ Βοστώνη, διατυπώθηκε ἡ ἄποψη, ὅτι θὰ πρέπει τουλάχιστον νὰ διαφυλαχθῇ ἡ ἐθνικὴ συνείδηση τῶν ὁμογενῶν, μιὰ καὶ τὸ «παιχνίδι» τῆς γλώσσας φαίνεται νὰ εἶναι χαμένο. Λαμβάνοντας ὑπ’ ὄψιν τὴν ὑφιστάμενη κατάσταση, ποὺ ἐπικρατεῖ τὴν παροῦσα στιγμὴ στὸν ὁμογενειακὸ κόσμο, μποροῦν νὰ διατυπωθοῦν τὰ ἑξῆς: 1. Ὁ ρόλος τῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας α. Περιοριζόμενοι στὴν ἑλληνικὴ Ὁμογένεια τῶν H.Π.A. (ποὺ εἶναι ἡ πολυπληθέστερη καὶ ἀντιπροσωπευτικὴ τῶν ἄλλων) παρατηροῦμε, ὅτι εἶναι ὠργανωμένη σὲ κοινότητες, ποὺ ἱδρύθηκαν καὶ ἀνήκουν στὴν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία τῆς Ἀμερικῆς καὶ λειτουργοῦν ὑπὸ τὴν ἐποπτεία της. Ὁ ἀριθμὸς τῶν Ἑλλήνων ποὺ ὑπάγονται σ’ αὐτὲς τὶς κοινότητες, πλησιάζει τὶς 80.000 οἰκογένειες (σύμφωνα μὲ τὰ ἐπίσημα στοιχεῖα τῶν ἀπογραφῶν τῆς Ἀρχιεπισκοπῆς), δηλαδὴ τὰ μέλη τῶν κοινοτήτων ἀνέρχονται περὶ τὶς 300.000. Με δεδομένο ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν Ἑλλήνων στὶς ΗΠΑ εἶναι 2,5 μὲ 3 ἑκατομμύρια, τότε καταλαβαίνουμε ὅτι ἡ ’Εκκλησία «ἐλέγχει» τὸ 10 - 15% τῶν ὁμογενῶν. Τὸ ὑπόλοιπο 80 - 90% βρίσκεται ἐκτὸς τῶν κοινοτήτων καὶ ἡ διατήρηση τῆς γλώσσας τους ἐναπόκειται στὴν προσωπικὴ θέληση ἑνὸς ἑκάστου ὁμογενοῦς. Κάθε ἐκκλησιαστικὴ κοινότητα διατηρεῖ ἑλληνικὸ σχολεῖο, ὅπου διδάσκεται ἡ γλῶσσα στὰ Ἑλληνόπουλα, μὲ καθαρὴ ὅμως θρησκευτικὴ - θεολογικὴ κατεύθυνση, ἀφοῦ στόχος μοναδικὸς εἶναι ἡ ἱκανότητα ἀνάγνωσης τῶν ἐκκλησιαστικῶν κειμένων καὶ ἡ ὀρθὴ συμμετοχὴ στὰ μυστήρια. Ὅμως καὶ στὰ σχολεῖα αὐτὰ τὸ ποσοστὸ συμμετοχῆς τῶν παιδιῶν εἶναι πολὺ μικρό. β. Ἡ ἴδια ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία, ποὺ διατηρεῖ τὰ σχολεῖα αὐτά, μὲ ἀπόφαση τοῦ πρώην ἀρχιεπισκόπου Βορείου καὶ Νοτίου Ἀμερικῆς κ. Ἰακώβου θέσπισε ὡς ἐπίσημη γλῶσσα τέλεσης τῶν ὀρθόδοξων μυστηρίων τὴν Ἀγγλική, μὲ κύρια δικαιολογία ὅτι τὸ ποίμνιό της δὲν ἦταν μόνο ἑλληνικό. γ. Τὸ ἑλληνικὸ στοιχεῖο ὡς μέρος τοῦ ποιμνίου τῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας πολὺ σύντομα, στὰ ἑπόμενα χρόνια, θὰ ἀποτελῇ μειοψηφία. Ἡ μαζικὴ μετανάστευση πρὸς τὶς H.Π.A. λαῶν τῆς ἀνατολικῆς Εὐρώπης ὀρθοδόξου θρησκεύματος, στοὺς ὁποίους ἡ Ἐκκλησία ἀνοίγει τὶς ἀγκάλες της, θὰ ἔχῃ ὡς συ-