Γλῶσσα καὶ Ὁμογένεια Ἀπαραίτητη προϋπόθεση γιὰ τὴ διαφύλαξη τῆς ἐθνικῆς του συνείδησης ἀπὸ ἕναν λαὸ εἶναι ἡ διατήρηση τῆς γλώσσας του. Διαφορετικὰ τὸ μόνο ποὺ μένει εἶναι ἡ ἀνάμνηση τῆς ἰδιαίτερης καταγωγῆς, ποὺ βέβαια ἀρχίζει νὰ σβήνῃ κι αὐτὴ μὲ τὴν παρέλευση δύο - τριῶν γενεῶν. Τὰ παραπάνω ἰσχύουν καὶ γιὰ τὴν ἑλληνικὴ Ὁμογένεια, ποὺ ἡ παρουσία της ἐκτείνεται στὶς περισ- σότερες χῶρες τοῦ κόσμου. Ἐκτὸς τῶν τειχῶν τοῦ ἑλλαδικοῦ κράτους ὑπάρ- χει μία ἀκόμη Ἑλλάδα, ζῶσα καὶ δημιουργική. Γεγονὸς εἶναι, ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Γλῶσσα πνέει τὰ λοίσθια στοὺς κόλπους τῆς Ὁμογένειας. Τελευταῖα στὰ διάφορα ὁμογενειακὰ συνέδρια, ποὺ ἀρκετὰ συ- χνὰ διοργανώνονται, γίνεται λόγος γιὰ τὸν ἐπερχόμενο ἀφελληνισμό, ποὺ αἰτία ἔχει τὴν ἀπώλεια τῆς γλώσσας. Σὲ πρόσφατο διεθνὲς συνέδριο τοῦ Πο- ντιακοῦ Ἑλληνισμοῦ, ποὺ ἔγινε στὴ Βοστώνη, διατυπώθηκε ἡ ἄποψη, ὅτι θὰ πρέπει τουλάχιστον νὰ διαφυλαχθῇ ἡ ἐθνικὴ συνείδηση τῶν ὁμογενῶν, μιὰ καὶ τὸ «παιχνίδι» τῆς γλώσσας φαίνεται νὰ εἶναι χαμένο. Λαμβάνοντας ὑπ’ ὄψιν τὴν ὑφιστάμενη κατάσταση, ποὺ ἐπικρατεῖ τὴν πα- ροῦσα στιγμὴ στὸν ὁμογενειακὸ κόσμο, μποροῦν νὰ διατυπωθοῦν τὰ ἑξῆς: 1. Ὁ ρόλος τῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας α. Περιοριζόμενοι στὴν ἑλληνικὴ Ὁμογένεια τῶν H.Π.A. (ποὺ εἶναι ἡ πο- λυπληθέστερη καὶ ἀντιπροσωπευτικὴ τῶν ἄλλων) παρατηροῦμε, ὅτι εἶναι ὠργανωμένη σὲ κοινότητες, ποὺ ἱδρύθηκαν καὶ ἀνήκουν στὴν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία τῆς Ἀμερικῆς καὶ λειτουργοῦν ὑπὸ τὴν ἐποπτεία της. Ὁ ἀριθμὸς τῶν Ἑλλήνων ποὺ ὑπάγονται σ’ αὐτὲς τὶς κοινότητες, πλησιάζει τὶς 80.000 οἰκογένειες (σύμφωνα μὲ τὰ ἐπίσημα στοιχεῖα τῶν ἀπογραφῶν τῆς Ἀρχιε- πισκοπῆς), δηλαδὴ τὰ μέλη τῶν κοινοτήτων ἀνέρχονται περὶ τὶς 300.000. Με δεδομένο ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν Ἑλλήνων στὶς ΗΠΑ εἶναι 2,5 μὲ 3 ἑκατομμύρια, τότε καταλαβαίνουμε ὅτι ἡ ’Εκκλησία «ἐλέγχει» τὸ 10 - 15% τῶν ὁμογενῶν. Τὸ ὑπόλοιπο 80 - 90% βρίσκεται ἐκτὸς τῶν κοινοτήτων καὶ ἡ διατήρηση τῆς γλώσσας τους ἐναπόκειται στὴν προσωπικὴ θέληση ἑνὸς ἑκάστου ὁμογενοῦς. Κάθε ἐκκλησιαστικὴ κοινότητα διατηρεῖ ἑλληνικὸ σχολεῖο, ὅπου διδάσκε- ται ἡ γλῶσσα στὰ Ἑλληνόπουλα, μὲ καθαρὴ ὅμως θρησκευτικὴ - θεολογικὴ κατεύθυνση, ἀφοῦ στόχος μοναδικὸς εἶναι ἡ ἱκανότητα ἀνάγνωσης τῶν ἐκκλησιαστικῶν κειμένων καὶ ἡ ὀρθὴ συμμετοχὴ στὰ μυστήρια. Ὅμως καὶ στὰ σχολεῖα αὐτὰ τὸ ποσοστὸ συμμετοχῆς τῶν παιδιῶν εἶναι πολὺ μικρό. β. Ἡ ἴδια ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία, ποὺ διατηρεῖ τὰ σχολεῖα αὐτά, μὲ ἀπό- φαση τοῦ πρώην ἀρχιεπισκόπου Βορείου καὶ Νοτίου Ἀμερικῆς κ. Ἰακώβου θέσπισε ὡς ἐπίσημη γλῶσσα τέλεσης τῶν ὀρθόδοξων μυστηρίων τὴν Ἀγγλι- κή, μὲ κύρια δικαιολογία ὅτι τὸ ποίμνιό της δὲν ἦταν μόνο ἑλληνικό. γ. Τὸ ἑλληνικὸ στοιχεῖο ὡς μέρος τοῦ ποιμνίου τῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας πολὺ σύντομα, στὰ ἑπόμενα χρόνια, θὰ ἀποτελῇ μειοψηφία. Ἡ μαζικὴ μετα- νάστευση πρὸς τὶς H.Π.A. λαῶν τῆς ἀνατολικῆς Εὐρώπης ὀρθοδόξου θρη- σκεύματος, στοὺς ὁποίους ἡ Ἐκκλησία ἀνοίγει τὶς ἀγκάλες της, θὰ ἔχῃ ὡς συ-