Οἱ στρεθλώσεις τοῦ Αρχαίου Δράματος στὶς σημερινὲς παραστάσεις τῶν τραγῳδιῶν ΠΩΣ ΧΑΝΕΤΑΙ ΟΚΥΡΙΟΣΣΚΟΠΟΣΤΗΣ ΚΑΘΑΡΣΗΣ α. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΙΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ Κάθε καλοκαίρι προκύπτει τὸ ζήτημα τῶν παραστάσεων τοῦ ἀρχαίου δράματος. Κυρίως συζητοῦνται ἀπὸ εἰδικοὺς καὶ μὴ οἱ ἐπιχειρούμενοι «νεωτεοισμοὶ» καὶ τὰ ἐπιτρεπτὰ ὅριά τους. Ἡ πρόθεση «ἐκσυγχρονισμοῦ» τῶν παραστάσεων προκύπτει ἀπὸ μία ἀδήριτη ἀνάγκη: ἔχουν παρέλθει 2500 χρόνια περίπου ἀπὸ τὴν συγγραφὴ τῶν ἔργων καὶ ἔχουν μεσολαθήσει κοσμογονικὲς ἀλλαγές' χωρὶς νὰ παραγνωρίζεται ὁ διωγμὸς τοῦ Θεάτρου ἀπὸ τὸ μισελληνικὸ Βυζάντιο (μέχρι τὶς ἀρχὲς τοῦ Ί9ου αἰῶνος ἀπηγορεύοντο οἱ θεατρικὲς παραστάσεις). Ἐξάλλου ἱστορικὰ τὸ φαινόμενο Θέατρο, ὡς ὠργανωμένες «διαγωνιστικὲς» παραστάσεις, δὲν ἦταν κἂν πανελλαδικὸ φαινόμενο, ἀλλὰ ἀποκλειστικὰ ἀθηναϊκό. Ἔτσι παραστάσεις ὅπως αὐτὲς ποὺ εἶχε σκηνοθετήσει ὁ Λῖνος Καρζῆς, ἦταν καταδικασμένες ἀπὸ τὴν ἀρχή, ἀφοῦ ἡ προσπάθεια ἀντιγραφῆς τῶν παραστάσεων τοῦ 5ου π.Χ. αἰῶνος δὲν ἔχει νὰ πῇ τίποτε στὸ σημερινὸ θεατή. Εἶναι σὰν νὰ θέλουμε νὰ συνδιαλεχθοῦμε μὲ τὴν Ἡ ἀρχαία τραγῳδία σήμερα Στὴν ἀρχαιότητα ἡ Τοαγφδία, ὅταν ὁ ̓Αθηναῖος πολίτης πήγαινε γιὰ μέθεξη ἀπὸ τὸ πρωί στὸ ἀρχιτεκτόνημα τοῦ ἀρχαίου θεάτρου, στοὺς θεατρικοὺς ἀγῶνες... (Η ̓Ορχήστρα καθισμένη στὸ πολυεδρικὸ διαμάντι τῆς ἀνθρώπινης ψυχῆς καὶ στὴν ἕδρα, ποὺ οἱ ἱστορικὲς συνθῆκες ὥριξαν... Σήμερα ὅμως, ποὺ κολυμπᾶμε στὴν τεχνολογία καὶ τὴν οἰκονομία, τί γίνεται; Πιὸ πάνω λέγαμε γιὰ τὶς ἐπιφάνειες τὶς πολλαπλὲς τῆς ἀνθρώπινης ψυχῆς, ὅπου στὴν καθεμιὰ ἀνάλογα κολλᾷ τὸ κοινωνικὸ δίωμα, γιὰ νὰ δράσῃ ἡ κατσαρόλα τῆς ἱστορίας, ποὺ ἀπαιτεῖ ἀπόλυτη ἐφαρμογή. Ποιά ἐφαρμογὴ ὅμως, ὅταν ὁ δόλος ἔχῃ γίνει συμπα- »