Οἱ στρεθλώσεις τοῦ Αρχαίου Δράματος στὶς σημερινὲς παραστάσεις τῶν τραγῳδιῶν ΠΩΣ ΧΑΝΕΤΑΙ ΟΚΥΡΙΟΣΣΚΟΠΟΣΤΗΣ ΚΑΘΑΡΣΗΣ α. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΙΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ Κάθε καλοκαίρι προκύπτει τὸ ζήτημα τῶν παραστάσεων τοῦ ἀρχαίου δρά- ματος. Κυρίως συζητοῦνται ἀπὸ εἰδικοὺς καὶ μὴ οἱ ἐπιχειρούμενοι «νεωτε- οισμοὶ» καὶ τὰ ἐπιτρεπτὰ ὅριά τους. Ἡ πρόθεση «ἐκσυγχρονισμοῦ» τῶν πα- ραστάσεων προκύπτει ἀπὸ µία ἀδήριτη ἀνάγκη: ἔχουν παρέλθει 2500 χρόνια περίπου ἀπὸ τὴν συγγραφὴ τῶν ἔργων καὶ ἔχουν µεσολαθήσει κοσμογονικὲς ἀλλαγές' χωρὶς νὰ παραγνωρίζεται ὁ διωγμὸς τοῦ Θεάτρου ἀπὸ τὸ µισελλη- νικὸ Βυζάντιο (µέχρι τὶς ἀρχὲς τοῦ Ί9ου αἰῶνος ἀπηγορεύοντο οἱ θεατρικὲς παραστάσεις). Ἐξάλλου ἱστορικὰ τὸ φαινόμενο Θέατρο, ὡς ὠργανωμένες «διαγωνιστικὲς» παραστάσεις, δὲν ἦταν κἂν πανελλαδικὸ φαινόμενο, ἀλλὰ ἀποκλειστικὰ ἀθηναϊκό. Ἔτσι παραστάσεις ὅπως αὐτὲς ποὺ εἶχε σκηνοθε- τήσει ὁ Λῖνος Καρζῆς, ἦταν καταδικασµένες ἀπὸ τὴν ἀρχή, ἀφοῦ ἡ προ- σπάθεια ἀντιγραφῆς τῶν παραστάσεων τοῦ 5ου π.Χ. αἰῶνος δὲν ἔχει νὰ πῇ τίποτε στὸ σημερινὸ θεατή. Εἶναι σὰν νὰ θέλουµε νὰ συνδιαλεχθοῦμε μὲ τὴν Ἡ ἀρχαία τραγῳδία σήµερα Στὴν ἀρχαιότητα ἡ Τοαγφδία, ὅταν ὁ ᾿Αθηναῖος πολίτης πήγαινε γιὰ μέθεξη ἀπὸ τὸ πρωί στὸ ἀρχιτεκτόνημα τοῦ ἀρχαίου θεάτρου, στοὺς θεατρικοὺς ἀγῶνες... (Η ᾿Ορχήστρα καθισμένη στὸ πολυεδρικὸ διαμάντι τῆς ἀνθρώπινης ψυχῆς καὶ στὴν ἕδρα, ποὺ οἱ ἱστορικὲς συνθῆκες ὥριξαν... Σήμερα ὅμως, ποὺ κολυμπᾶμε στὴν τεχνολογία καὶ τὴν οἰκονομία, τί γίνεται; Πιὸ πάνω λέγαμε γιὰ τὶς ἐπιφάνειες τὶς πολλαπλὲς τῆς ἀνθρώπινης ψυχῆς, ὅπου στὴν καθεμιὰ ἀνάλογα κολλᾷ τὸ κοινωνικὸ δίωμα, γιὰ νὰ δράσῃ ἡ κατσαρόλα τῆς ἱστορίας, ποὺ ἀπαιτεῖ ἀπόλυ- τη ἐφαρμογή. Ποιά ἐφαρμογὴ ὅμως, ὅταν ὁ δόλος ἔχῃ γίνει συμπα- »