1} ΚΟΣΜΙΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣ λα. Ἡρόδοτος Ο ́ Εκαταῖος ὁ Αθδηρίτης, ὁ' Ελλάνικος ὁ Μυτιληναῖος, ὁ Χάρων ὁ Λαμψακηνὸς καὶ ἄλλοι γνωστοὶ ὡς ἱστορικοὶ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης οὐσιαστικὰ ἦσαν λογογράφοι. Ακολουθῶντας τὴν παράδοσιν, ἔγραφαν λόγους ἀναφερόμενους σὲ «κτίσεις» πόλεων, ἱερῶν καὶ μεγάρων καὶ «Γενεαλογίες» θεῶν, ἡμιθέων καὶ ἡρώων, τοὺς ὁποίους, ὅπως καὶ οἱ ῥαψῳδοί, ἐκφωνοῦσαν πρὸς τοὺς πανηγυριστὲς τῶν Ολυμπίων, τῶν Πυθίων, τῶν Παναθηναίων μὲ σκοπὸ τὸν θιοπορισμὸ καὶ τὴν δόξα. ́Ο Ηρόδοτος ἦταν ἐπίσης λογογράφος καὶ μάλιστα διακεκριμένος λόγῳ τῶν ἐνδιαφερουσῶν εἰδήσεων, τῶν πνευματωδῶν ἀνεκδότων καὶ προπαντὸς τοῦ ὕφους του, ποὺ ὁμολογουμένως εἶναι φυσικὸ καὶ γλαφυρό. Ὃ Ἡρόδοτος - ἀεὶ παῖς -- διεκατείχετο ἀπὸ ἀκατάσχετον ὁρμὴ πρὸς γνῶσιν. «Θέλων σαφὲς τι εἰδέναι» περὶ τῆς χλωρίδος καὶ τῆς πανίδος, τοῦ ἐδάφους καὶ τοῦ κλίματος, τῶν ἠθῶν καὶ τῶν ἐθίμων ἑκάστου λαοῦ περιηγεῖται τὴν Ελλάδα καὶ ὅλον σχεδὸν τὸν γνωστὸ τότε κόσμο καὶ συλλέγει παντὸς εἴδους πληροφορίες. Τὸ ἐνδιαφέρον του στρέφεται κυρίως «περὶ τὰ γενόμενα ἐξ ἀνθρώπων καὶ περὶ τῆς ἀνθρωπηίης λεγομέγὴς γενεῆς», πρᾶγμα ποὺ σημαίνει ὅτι ἐγκαταλείπει τὶς κτίσεις καὶ τὶς γενεαλογίες. ̓Ιδιαιτέρως τὸν ἐνδιαφέρουν τὰ «θώματα», τὰ παράδοξα καὶ καταπληκτικὰ πράγματα, ὅπως καὶ τὰ κατορθώματα ὀνομαστῶν ἀνδρῶν καὶ οἱ μνημειώδεις ῥήσεις τους, κάτι ποὺ μᾶς καθιστᾷ γνωστὸν ἀπὸ τὸ προοίμιον τῆς ἱστορίας του: «...ὡς μήτε τὰ γενόμενα ἐξ ἀνθρώπων τῷ χρόνῳ ἐξίτηλα γένηται, μήτε ἔργα μεγάλα τε καὶ θωμαστὰ... ἀκλεᾶ γένηται». Ἢ «Ἡροδότου “Ιστορίη» εἶναι ἔργον τῆς γεροντικῆς ἡλικίας τοῦ ̓Αλικαρναυσέως καὶ ἀποτελεῖ συρραφὴν καὶ συμπίλησιν τῶν «Αἰγυπτίων, Λιουκῶν, Σκυθικῶν, Περσικῶν Λόγων» καὶ τῶν «Λόγων» ποὺ ἀνεφέροντο στὴν γιγαντιαίαν σύγκρουσιν τῶν δύο κόσμων: Τοῦ ἑλληνικοῦ καὶ τοῦ δαρδαρικοῦ' διότι, «τὴν ̓Ασίην καὶ τὰ ἐνοικέοντα ἔθνεα ὑάρύαρα οἰκηοῦνται οἱ Πέρσαι, τὴν δὲ Εὐρώπην καὶ τὸ Ελληνικὸν ἥγηνται κεχώρισθαι» (1, 4). Κι ὅμως «αἱ ἰδέαι του συνδεδεμέναι εἰσὶν ἀλλήλαις ὡς διὰ νήματος» (Λριστοτέλης, «Ποιητικὴ» ΠΗ1, 9), ὥστε τίποτε δὲν προδίδει τὴν τοιαύτην συρραφήν. "Ὅσον ἀφορᾷ δὲ στὴν διαίρεσιν τοῦ ἔργου καὶ τὰ ἐκ τῶν Μουσῶν ὀνόματα τῶν ἐννέα θιόλίων, αὐτὸ ἀποτελεῖ ἔργο τῶν γραμματικῶν τῆς ̓Αλεξανδρείας. ́Ο ́ Ηρόδοτος πρῶτος δημιουργεῖ τὴν φιλοσοφία τῆς Ιστορίας καὶ πρῶτος θέτει τὶς δάσεις τὴς ὡς ἐπιστήμης, πρᾶγμα ποὺ τὸν δικαιώνει ὡς γεννήτορα καὶ «πατέρα τῆς ἱστορίας». κατὰ τὸν Κικέρωνα. Ὃ ἱστορικὸς δὲν ἀρκεῖται στὴν ἁπλῆ καταγραφὴ τῶν «θωμαστῶν καὶ μεγάλων», ποὺ συγκομίζει μὲ πείσμονα ὑπομονήν. ἀλλ ̓ ἀναζητεῖ καὶ τὰ αἴτιά τους, καὶ μὲ πνεῦμα ἐρεύνης καὶ κριτικῆς ὁδηγεῖται εἰς τὴν «“Ιστορύῃς ἀπόδειδιν». ́ Η ἱστορία κατ ̓ αὐτὸν δὲν εἶναι μιὰ ξηρὴ ἀπαρίθμησις γεγονότων, πραγμάτων, προσώπων καὶ αἰτίων ἀλλὰ μιὰ ζωντανὴ ἀπεικόνισις τοῦ κοσμογονικοῦ καὶ αἰωνίου πολέμου τοῦ πνεύματος μὲ τὴν ὕλην, τοῦ Πολιτισμοῦ μὲ τὴν ὀαρύαρότητα, τῆς' Ελλάδὸς μὲ τὴν ̓Ασία. Τὸ κοομοείδωλον τοῦ ἱστορικοῦ εἶναι διαμορφωμένο σύμφωνα μὲ τὸ πνεῦμα τῆς Ἰωνίας καὶ ἰδιαιτέρως τοῦ Ηρακλείτου καὶ τοῦ Αναξιμάνόρου. Στὸ σύμπαν δασιλεύει ἡ