̓Απὸ τὰ περίεργα τῆς ἀρχαιογνωσίας εἶναι ἡ δραματικὴ ἔλλειψη διδλιογραφίας σχετικῆς μὲ τὰ ̓Ασκληπιεῖα: Μερικὰ ξένα διδλία, 2-3 ἑλληνικὰ (ἕνα ἐκδ. 1907/), σημειώσεις καὶ τὰ πρόσφατα ἄρθρα στὸ «4αυλὸ» (τοῦ Κων. Στρατῆ, τ. 208, 210 καὶ τῆς Αλτάνης γιὰ τὸ Τῆς Επιδαύρου: σειρὰ ἄρθρων μέχρι τὸ τ. 209). ̓ Ακόμα καὶ τὰ συγγράμματα τοῦ Ιπποκράτη ἁπλῶς ὑπονοοῦν κάποια στοιχεῖα σχετικὰ μὲ τὶς μεθόδους καὶ τὰ ὁρώμενά τους. ̓Απομένουν τὰ ἐρείπιά τους σχεδὸν ἰσοπεδωμένα ἀπὸ τὴ μισαλλοδοξία (Θεοδόσιος) μαξὶ μὲ τῶν Μαντείων, Μυστηριακῶν καὶ θρησκευτικῶν κέντρων (π.χ. ̓Ελευσίς, Ναὸς ̓ Αφαίας) καὶ ὁ Παυσανίας. Θρύμματα δηλαδή. Ας ποοσπαθήσουμε μία προσέγγιση. ΤΑ ΑΣΚΛΗΠΙΕΙΑ. Ἡ ὑγεία σὰν δασικὸς θεσμὸς χάνεται στὰ δάθη τῶν αἰώνων τοῦ πρωτοελληνικοῦ πολιτισμοῦ. Ὑποτίθεται, ὅτι ἱδρύθησαν ἀπὸ τὸν ̓Ασκληπιὸ (ἀσκέω λ. ἠπίως), ἀλλά ὡς «υἱὸς» (Ξ συνεχιστής) τοῦ Απόλλωνος ἕπεται τούτου. Ἑπομένως τὰ (ἂς τὰ ὀνομάσουμε) «Απολλώνια» ἰατρικὰ κέντρα προηγοῦνται τῶν ̓Ασκληπιείων κατὰ μερικοὺς αἰῶνες. Τουλάχιστον τὸν ̓Ασκληπιὸ μποροῦμε νὰ τὸν θεωρήσουμε ὑπαρκτὸ πρόσωπο (θνητὸ) λόγῳ τοῦ κεραυνοθολήματός του ἀπὸ τὸν Δία. Ὃ Ἱπποκράτης, Ασχκληπιάδης καὶ αὐτός, στὸν Ὅρκο του ἀναφέρει: «Ὁμνύω ̓Απόλλωνα ἰητρὸν καὶ ̓Ασκληπιόν...». Τὰ ̓Ασκληπιεῖα (α) δημιουργοῦσαν στὴν ἀχμή τους ἕνα πλέγμα τριακοσίων (300 ἤ 380) κέντρων, μὲ δάση τὸ τῆς Ἐπιδαύρου, ἐκτεινόμενο σὲ ὅλη τὴν Μεσόγειο, νότια μέχρι τὴν Αἰθιοπία καὶ ἀνατολικὰ μέχρι τὶς Ἰνδίες. Τὸ πλέγμα συμπληρωνόταν μὲ 13 ̓Αμφιαράεια (θεραπευτήρια - μαντεῖα). Ὃ ̓Αμφιάραος ἦταν «υἱὸς» τοῦ Μελάμποδος τοῦ μεγάλου θεραπευτῆ. Οἱ τοποθεσίες οἰκοδομήσεως τῶν ̓Ασκληπιείων ἐπελέγοντο μὲ πᾶσαν ἐπιμέλεια, ὥστε νὰ ἔχουν μικροκλῖμα ἤπιο καὶ ξηρό, ἀνάμεσα σὲ δέντρα (- ἄλση) καὶ πηγές. "Ετσι τὸ φυσικὸ κάλλος περιέόαλλε τὴν ἁρμονία τῶν κτισμάτων. Μήπως ὅμως τὰ ἰδιαίτερα αὐτὰ τοπία ἦταν ἀποτέλεσμα κομόικῆς μαγνητικῆς συσσώρευσης, δηλ. σημεῖα ἑνὸς πανγήινου πλέγματος ἐνεργείας ὅπως πιθανῶς ὑπαινίσσονται οἱ ὀμφαλοὶ π.χ. τῶν Δελφῶν (Σχ. 1): Ἡ ἀπάντηση