Τὰ ἀρχαιελληνικὰ γλωσσικά, μουσικά, πολιτικοκοινωνικὰ καὶ θρησκευτικὰ στοιχεῖα στὰ ἀρχιπελάγη τοῦ Εἰρηνικοῦ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ: ΑΙΓΑΙΟ ΠΕΛΑΓΟΣ KAI ΚΥΠΡΟΣ I. H ΕΠΑΝΕΚΔΟΣΙΣ TOY ΕΡΓΟΥ TOY N.S. JOSEPHSON Ἔκπληξιν προὐκάλεσε ἡ ἐργασία τοῦ γερμανοῦ καθηγητοῦ Nors Sigurd Josephson πρὸ δώδεκα ἐτῶν, τὴν ὁποίαν ἐξέδωσεν ἕνα τῶν παλαιοτέρων καὶ ἐγκυροτέρων πανεπιστημίων τῆς B. Εὐρώπης, τῆς Χαϊδελβέργης (βλ. ἐκτενῆ παρουσίασίν της εἰς τὸν «Δ», τ. 169, Ἰανουάριος 1996· καὶ 170, Φεβρουάριος 196, ὡς καὶ συνέντευξιν τοῦ καθηγητοῦ Γιόζεφσον εἰς τὸν «Δ», τ. 214, Ὀκτωβρίου 1999). Ὁ τίτλος της “Greek Linguistic Elements in the Polynesian Languages Hellenicum Pacificum” (Ἑλληνικὰ Γλωσσικὰ Στοιχεῖα εἰς τὰς Πολυνησιακὰς γλῶσσας. Ἑλληνικὸς Εἰρηνικός), Heidelberg 1987, εἰς τὴν ἀγγλικὴν μὲ 223 σελίδας. Τὸ βιβλίον αὐτὸ περιεῖχε μίαν σύντομον εἰσαγωγὴν (τρεῖς σελίδας) καὶ ἕνα κατάλογον ἑπτακοσίων ἑβδομήκοντα λέξεων τῆς γλώσσης τῶν κατοίκων τῶν νήσων τῆς Πολυνησίας καὶ ἰδίως τοῦ Πάσχα, αἱ ὁποῖαι ἔχουν ῥίζαν καὶ προέλευσιν ἑλληνικήν. Τὰ σχόλια καὶ τὰ συμπεράσματα τοῦ Josephson ἐπὶ τοῦ θέματος διὰ τὴν προέλευσιν τῶν ἑλληνικῶν λέξεων εἰς τὴν Πολυνησίαν καὶ τὴν ἐξήγησιν τοῦ γλωσσικοῦ φαινομένου ἦσαν πολὺ σύντομα ἢ καί, δύναται κάποιος νὰ εἰπῇ, διστακτικά. Ἔκπληξιν ἀποτελεῖ καὶ ἡ δευτέρα ἐργασία τοῦ καθηγητοῦ, ἡ ὁποία ἐξεδόθη πρὸ ὀλίγων μηνῶν πάλι ἀπὸ τὸν ἐκδοτικὸν οἶκον τοῦ πανεπιστημίου τῆς Χαϊδελβέργης (Universitätsverlag C. Winter, Heidelberg), 300 σελίδων, εἰς τὴν γερμανικὴν μὲ τίτλον “Eine archaisch - griechische Kultur auf der Osterinsel” (Ἕνας Ἀρχαιοελληνικὸς Πολιτισμὸς εἰς τὴν Νῆσον τοῦ Πάσχα). Τὸ βιβλίον περιέχει 45 φωτογραφίας καὶ μίαν λεπτομερῆ ἔρευναν τοῦ πολιτισμοῦ καὶ τοῦ βίου τῶν κατοίκων (μουσική, παραδόσεις, ἐνδυμασία, ἀρχιτεκτονική, λαογραφικὰ στοιχεῖα, ἀνθρωπολογικὰ στοιχεῖα κ.λπ.) καὶ σύγκρισίν του μὲ τὸν ἀρχαιοελληνικόν. Ἡ ἔρευνα τοῦ συγγραφέως συνεχίσθη, καὶ αὐτὴν τὴν φορὰν παρουσιάζει 1059 ἀρχαιοελληνικὰς λέξεις τῆς Πολυνησίας. Ὁ ἴδιος τονίζει, ὅτι τὰ γλωσσικὰ στοιχεῖα ἐμφανίζονται συχνότερα εἰς τὴν νοτιοανατολικὴν Πολυνησίαν (Mangareva καὶ Tuamotu), εἰς τὴν Χαβάην καὶ τοὺς Maori τῆς Νέας Ζηλανδίας. Ἐπίσης ἐκ στοιχείων ἐχόντων σχέσιν μὲ τὴν μουσικήν, καὶ ἰδίως τὸ χόρδισμα τῆς «σύρριγγος τοῦ Πανός», παρουσιάζεται ὁμοιότης εἰς τὰς νήσους Πάσχα, Tuamotus, μὲ τὸν πολιτισμὸν Nasca καὶ τὴν νότιον περιφέρειαν τοῦ Περοῦ. Ἐκ τῶν 1059 λέξεων τὸ 8% ἀνήκουν εἰς τὴν γλῶσσαν τῶν ἐπῶν, 9% εἰς τὴν ἐπικήν - ποιητικήν, 4% εἰς τὴν ποιητικήν, 41 λέξεις (4%) ἀνήκουν εἰς τὴν μεθομηρικὴν περίοδον (μετὰ τῷ 700 π.X.) καὶ ἴσως νὰ ᾖναι καὶ τῆς ἑλληνιστικῆς περιόδου. Τὸ 2% εἶναι αἰολικῆς προελεύσεως, τὸ 8% ἰωνικῆς καὶ τὸ 11% ἰωνικῆς - ἀττικῆς μὲ ἀρκετὰ δωρικὰ στοιχεῖα. II. KAI ΦΥΛΕΤΙΚΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ Ὁ Josephson συνέγραψεν εἰδικὸν κεφάλαιον διὰ τὰ φυλετικὰ χαρακτηριστικὰ τῶν κατοίκων. Ἤδη τῷ 1768 ὁ γάλλος ἐξερευνητὴς de Bougainville περιέγραψεν, ὅτι εἰς τὴν Ταϊτὴν ὑπάρχουν