ΠΕΤΡΟΣ ΓΛΕΖΟΣἕ Ἢ βαρβαρότητα ἐπεκτείνεται Συμπληρώνονται ὕστερα ἀπὸ λίγο ἑκατὸν χρόνια ἀπὸ τότε, ποὺ ἐκυκλοφόρησε τὸ πολυθρύλητο «Ταξίδι» τοῦ Ψυχάρη. Θεωρεῖται τὸ βιβλίο ἐκεῖνο ὡς ἕνα ὁρόσημο τῆς ἐνάρξεως τοῦ ἀγῶνος γιὰ τὴν ἀποδοχὴ καὶ τὴν καθιέρωση τῆς δημοτικῆς ὡς γλώσσας τοῦ Ἔθνους μας. "Αν καὶ ἡ ἀποτίμηση αὐτὴ εἶναι, κατὰ τὴν γνώμη μας, ὑπερβολική, γιατὶ πρὶν ἀπὸ τὸν Ψυχάρη τὸ μεγάλο θέμα τῆς γλώσσας μας ἦταν αἰσθητὸ καὶ ἀπὸ τὰ χρόνια τοῦ Διαφωτισμοῦ, καὶ ἀπὸ τὸν καιρὸν τοῦ Κοραῆ καὶ ἀπὸ τὸ λαμπρὸ μελέτημα τοῦ Σολωμοῦ καὶ στὰ μεταγενέστερα χρόνια ἀπὸ τὴν ἔμμεση, πλὴν βαθειὰ ἐπίδραση τῶν ἐργασιῶν τοῦ Νικολάου Πολίτου, μπορεῖ νὰ γίνει δεκτὸ ὡς γεγονὸς τὸ ὅτι ἀπὸ τὸ «Ταξίδι» τοῦ Ψυχάρη κυρίως καὶ ἕως τὴν τρίτη περίπου δεκαετία τοῦ αἰῶνος μας τὸ λεγόμενον «γλωσσικὸν ζήτημα» ἆπασχολοῦσε τὴν πατρίδα μας. "Οχι μόνον οἱ ἐπιστήμονες γλωσσολόγοι καὶ οἱ ἐκπαιδευτικοὶ καὶ ἰδιαίτερα οἱ λογοτέχναι καὶ οἱ ἄλλοι ἄνθρωποι τῶν Γραμμάτων, ἀλλὰ καὶ τὸ πολὺ κοινὸν ἀσχολήθηκε μὲ τὸ θέμα, ὥστε αὐτὸ νὰ γίνει ἀφορμὴ πολλῶν διενέξεων, ποὺ ἔφτασαν σὸ περιόδους ὀξύτητος σὲ φοβερὴ διαμάχη. Πέραν ὅμως ἀπὸ τὴν μονομέρεια καὶ τὶς ὑπερβολὲς τοῦ Ψυχάρη, ποὺ ὦδήγησαν τὸ πρόβλημα τῆς δημοτικῆς μας γλώσσας στὸν λεγόμενον εἰρωνικῶς «μαλλιαρισμόν», εἶναι δίκαιον νὰ σημειωθεῖ ὅτι ἐν πάση περιπτώσει ὁ ἀγώνας ἐκεῖνος, ἐνισχυμένος μεταγενεστέρως κυρίως ἀπὸ τοὺς μεγάλους “Ελληνας ποιητάς, τὸν Κωστῆ Παλαμᾶν, τὸν "Αγγελον Σικελιανὸν καὶ ἄλλους καὶ ἀπὸ μιὰ ὁμάδα φωτισμμένων παιδαγωγῶν καὶ τὸν «Εκπαιδευτικὸν Ὅμιλον», ἔφερε πρὸς κάποια λύση τὸ «γλωσσικὸν ζήτημα». Καὶ ἡ εἰσαγωγὴ μετὰ τὴν Επανάσταση τῆς Θεσσαλονίκης στὸ Δημοτικὸν σχολεῖον βιβλίων γραμμένων σὲ ἐξαίρετη δημοτική, ὅπως τὸ λαμπρὸν ἐκεῖνο «Τὰ ψηλὰ βουνὰ» τοῦ Ζαχαρία Παπαντωνίου καὶ τὸ «Παραμύθι χωρὶς ὄνομα» τῆς Πηνελόπης Δέλτα, ἔφερναν σὲ καλὸ δρόμο τὸ θέμα, τουλάχιστον ὡς πρὸς τὴν στοιχειώδη ἐκπαίδευση. Δὲν εἶναι τοῦ παρόντος νὰ ἱστορηθεῖ τὸ πῶς μετὰ τὶς ἐκλογὲς τοῦ 1920 τὰ βιβλία ἐκεῖνα διώχτηκαν βίαια ἀπὸ τὰ σχολεῖα, μολονότι θὰ μποροῦσε μὲ τὸ παράδειγμα αὐτὸ νὰ ἐξηγηθεῖ ἡ κατὰ κάποιον τρόπον σύνδεση ἑκάστοτε τοῦ «γλωσσικοῦ» μὲ τὰ «συντηριτικά» ἤ «προοδευτικὰ» πολιτικὰ κόμματα. κ κ ἁ ὝὍμως μὲ τὴν πάροδο τοῦ χρόνου καὶ μὲ τὴν βαθμιαία πορεία τοῦ Ἔθνους πρὸς κάποιον συγκερασμὸν τῶν δύο γλωσσικῶν ἀκροτήτων ---ἔγινε κάτι ἀνάλογον καὶ στὴν πολιτικὴν τοῦ τόπου ζωὴν--- σὲ μιὰ λογικὴ καὶ συνετὴ μέση λύση, ἡ γλωσσικὴ διαμάχη ἔβαινε πρὸς νέκρωση. Στὰ ἀστικὰ κέντρα καὶ ἀργότερα, μετὰ μάλιστα τὴν ἐξάπλωση τῶν μέσων μαζικῆς ἐπικοινωνίας καὶ ἐνημερώσεως καὶ στὴν ὕπαιθρο, ἡ γλῶσσα, ποὺ μὲ ἀπέχθεια, ἀλ" Ὁ κ. Πέτρος Γλέζος εἶναι Πρόεδρος τῆς ̓Εθνικῆς 'Εταιρείας “Ελλήνων Λογοτεχνῶν.