O ΚΑΛΑΘΟΣ ΤΩΝ ΑΧΡΗΣΤΩΝ Πολιτισμὸς τυφλοπόντικων Χά! τί περίμεναν οἱ χαζοί; Δουλεύω, κύριοι καὶ κυρίες, σεβαστά μου ὑποχείρια. Δουλεύω, γιὰ νὰ διατηρήσω τὴν ἐξουσίαν μου, καὶ δὲν θὰ ἐπιτρέψω σὲ κανέναν νὰ μοῦ τὴν ἀγγίξῃ. Θὰ τὸ διαβάσατε, πιστεύω, στὶς ἐφημερίδες, ὅτι τὸ ἐνδιαφέρον τοῦ κόσμου νὰ ἐπισκεφθῇ τὰ ἀρχαιολογικὰ μουσεῖα μειώνεται σταθερά. Αὐτὸ θέλω κι ἐγώ. Δὲν πρέπει νὰ ὑπάρχῃ παρελθόν, καὶ τὸ παρὸν καὶ μέλλον εἶμ’ ἐγώ. Δὲν τὄχω σκοπὸ νὰ σᾶς βλέπω νὰ χάνετε τὶς ὧρες μπροστὰ στ’ ἀρχαῖα ἀγάλματα καὶ νὰ σᾶς γεννιοῦνται πονηρὲς σκέψεις. Αὐτὸ μοῦ ἔλειπε. Γι’ αὐτὸ καὶ ποτὲ δὲν θὰ δῆτε ἀπὸ μένα διαφημιστικὴ ἐκστρατεία νὰ ἐπισκεφθῆτε ἀρχαιολογικοὺς χώρους καὶ μουσεῖα. Τὸ πολὺ πολὺ νὰ ἐπιτρέπω νὰ προσκυνᾶτε κανένα εἰκόνισμα, κι αὐτὸ φυσικὰ τὸ διαφημίζω. Αὐτὸ δὰ ἔλειπε· νὰ διαφημίζω ἐπίσκεψιν στὴν Ἀκρόπολιν ἢ τοὺς Δελφούς. Τὸ μόνο ποὺ ἐπιτρέπω, ὅταν ἀνεβαίνετε στὸν Παρνασό, εἶναι τὸ κοκορέτσι στὴν Ἀράχωβα καὶ γραμμὴ μετὰ γιὰ τὸ χιονοδρομικὸ κέντρο, ὅπου ἄξια θαυμασμοῦ στέκουν τὰ ἐναέρια καθίσματα, ποὺ σᾶς μεταφέρουν στὸν χιονοδιάδρομο καὶ τὸ τουριστικὸ περίπτερο. Αὐτὸ δὰ ἔλειπε, νὰ σᾶς παρακινῶ νὰ ἀνεβαίνετε στὴν Ἀκρόπολη καὶ νὰ θαυμάζετε τὶς ἀρχαιότητες, ἔστω καὶ ὅπως ἔχουν καταντήσει. Ὄχι βέβαια, δὲν κάνω τέτοια λάθη. Σύμπασα ἡ πολιτειακὴ καὶ πολιτικὴ ἡγεσία κατῆλθε στὰ ἔγκατα τῆς γῆς γιὰ τὰ ἐγκαίνια τοῦ μητροπολιτικοῦ σιδηροδρόμου. Πλύσιν ἐγκεφάλου ὑπέστητε νὰ μεταβῆτε κι ἐσεῖς καὶ νὰ θαυμάσετε ἐκ τοῦ σύνεγγυς τὸ μεγαλούργημα τοῦ νέου πολιτισμοῦ. Κι αὐτὸς εἶναι ὁ δικός μου πολιτισμός. Αὐτὸ εἶναι τὸ μεγαλούργημα τοῦ δικοῦ μου συστήματος. Ὅσο εἶστε ὑπάκουοι, τόσο κι ἐγὼ θὰ σᾶς κατασκευάζω τόσο μεγάλα ἔργα. Κατὰ ἑκατομμύρια ἐτρέξατε νὰ τὸ προσκυνήσετε. Σᾶς ἔβαλα καὶ δύο-τρία ἀρχαῖα μέσα, ὄχι γιὰ νὰ ἐνθουσιαστῆτε, ἀλλὰ γιὰ νὰ σᾶς ὁδηγήσω στὴν σύγκρισιν τῆς συντριπτικῆς ὑπεροχῆς τοῦ δικοῦ μου ἔργου. Κι ἄλλωστε πῶς νὰ συγκριθῇ ἕνας σκελετὸς μὲ τὰ μαρμαρένια ἁλώνια; Σιγὰ τώρα ποὺ θὰ κάτσετε μπροστὰ στὸ κομμάτι τοῦ ὑδραγωγείου τοῦ Πεισίστρατου, ἐνῷ πλάι σας θὰ κυλοῦν τὰ ὀχήματα τοῦ μητροπολιτικοῦ. Ἄσε ποὺ ἔτσι, ὅπως σᾶς ἔχω κάνει, θὰ τρέχετε νὰ κτυπήσετε τὴν κάρτα ἐργασίας, χωρὶς νὰ βλέπετε ἀπὸ ποῦ περνᾶτε. Ὅσο γιὰ τὰ ἄλλα εὑρήματα, καὶ τὴν ἀξία τους ἀγνοεῖτε καὶ τὴν τύχην τους. Καὶ γιατὶ νὰ σᾶς ἐνδιαφέρῃ ἄλλωστε; Πολὺ ὡραῖα τὰ κατάφερα μὲ τὸ 2000· καὶ γιορτὲς γιὰ τὸ «μιλλέννιουμ», καὶ ἐγκαίνια τοῦ «Μετρό», καὶ ἡ πολιτιστικὴ κληρονομιὰ ἐπῆγε περίπατο. Ὅσο γιὰ τὴν ἑνοποίησιν τῶν ἀρχαιολογικῶν χώρων, ἔπαψα ν’ ἀνησυχῶ. Ξέρω, ὅλοι θὰ θαυμάζουν τὰ ἠλεκτρικὰ λεωφορεῖα, ποὺ θὰ μεταφέρουν τὸν κόσμο, τὰ παγκάκια καὶ ὅ,τι ἄλλο σκεφθῶ, γιὰ νὰ σᾶς τραβήξω τὴν προσοχή. Κουτόκαφροι, δὲν πρόκειται ποτὲ νὰ τὸ καταλάβετε, ὅτι σᾶς χαρίζω καθρεφτάκια καὶ χάντρες, γιὰ νὰ σᾶς πάρω τὴν ψυχή· γιὰ νὰ σᾶς κάνω νὰ περπατᾶτε τὸν ἀρχαιολογικὸν περίπατόν σας ἐπὶ τῶν ὁδῶν Ἀποστόλου Παύλου καὶ Διονυσίου Ἀρεοπαγίτου. Ἕνα μονάχα μὲ ἀνησυχεῖ· αὐτοὶ οἱ ἀναγνῶστες τοῦ τρισκατάρατου «Δαυλοῦ» ὅλο καὶ αὐξάνονται. Μεγαλώνει τὸ πλῆθος τους· κι ὅλο μὲ πλησιάζει· καὶ ὅλοι τους κρατοῦν στὰ χέρια τους ἀπὸ ἕνα Σάρωθρον