ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
219ΜΑΡΤΙΟΣ 2000
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Η ΚΙΝΗΣΙΣ ΤΩΝ ΙΔΕΩΝ — χωρίς ὄνομα στόν κατάλογο
- Video clip, μελωπία και εξελλήνιση λέξεων — ΠΕΠΠΑΣ, ΓΙΑΝΝΗΣ
Κείμενο φύλλου
HH KK II NN HH ΣΣ II ΣΣ TT ΩΩ NN II ΔΔ EE ΩΩ NN
στΑΥΡΟΣ. θεοφανιδησ, Ἑλληνικὸς Πολιτισμικὸς Χάρτης
Μὲ ἄφθονο χαρτογραφικό, ἱστορικό, γεωγραφικὸ καὶ ἀνθρωπολογικὸ ὑλικὸ καὶ
πηγὲς ὁ καθηγητὴς τοῦ Παντείου Πανεπιστημίου κ. Σταῦρος Θεοφανίδης ἑτοιμάζει
τὴν ἔκδοση τοῦ «Ἑλληνικοῦ Πολιτισμικοῦ Χάρτη», ὁ ὁποῖος θὰ περιλαμβάνῃ ὅλους
τοὺς ἑλληνικοὺς οἰκισμοὺς μὲ τὰ ἀντίστοιχα τοπωνύμια καὶ τὴν πολεοδομικὴ συγκρότησή
τους (θέατρα, ἀρχαίους ναούς, βουλευτήρια, φιλοσοφικὲς σχολὲς κ.λπ.). Λίγοι
Ἑλληνες γνωρίζουν π.χ. ὅτι τὸ σημερινὸ Μονακὸ εἶναι ἀρχαῖος ἑλληνικὸς οἰκισμὸς
καὶ προέρχεται ὡς ὀνομασία ἀπὸ τοὺς πρώτους Ἕλληνες οἰκιστές, οἱ ὁποῖοι
εἶχαν ὡς προστάτη τὸν Ἡρακλῆ τὸν «Μονόοικον» (ἐξ οὗ καὶ ἡ ὀνομασία «Μονακό»).
Ὁ χάρτης γεωγραφικὰ περιλαμβάνει τὰ ἑξῆς: • ὁλόκληρη τὴ λεκάνη τῆς Μεσογείου
καὶ τὴ Δυτικὴ Εὐρώπη· • τὴ Βόρειο Ἀφρική· • τὶς πόλεις ποὺ ἱδρύθηκαν κατὰ
τοὺς Ἑλληνιστικοὺς χρόνους ἀπὸ τὸν M. Ἀλέξανδρο καὶ τοὺς ἐπιγόνους του· • τὶς
Βυζαντινὲς κτήσεις· • τὴ Χιλὴ τῶν Ἀραουκανῶν κ.ο.κ. Κεντρικὰ κριτήρια ἐπιλογῆς
τοῦ γεωγραφικοῦ χώρου τοῦ Ἑλληνικοῦ Πολιτισμικοῦ Χάρτη εἶναι: α) ἡ ἑλληνικὴ
ὀνοματοδοσία τοῦ τόπου ἢ / καὶ β) ἡ ὕπαρξη ἀρχαίων καὶ βυζαντινῶν μνημείων (ναοί,
θέατρα κ.λπ.).
Νάνσυ Μπίσκα
ANT·ΝΗΣ Θ. ΒΑΣΙΛΑΚΗΣ, Τὸ Κρητικὸ Λεξιλόγιο
«Τὸ Κρητικὸ Λεξιλόγιο» τοῦ συνεργάτη τοῦ «Δαυλοῦ» Ἀντώνη Θωμᾶ Βασιλάκη
εἶναι μιὰ ἄκρως συστηματικὴ ἐργασία πάνω στὶς λέξεις τῆς κρητικῆς ἀρχαιότητος,
Τὸ video clip, ἡ μελωπία καὶ ἡ ἐξελλήνιση
τῶν εἰσαγομένων ἄγγλοσαξωνικῶν λέξεων
Τὸν περασμένο μόλις αἰῶνα δημιουργήθηκαν ὑπέροχες ἑλληνικὲς λέξεις,
μεταφέροντας στὴν διαμορφούμενη (Νεο)Ἑλληνικὴ εὐρωαμερικανικὰ δεδομένα
κάθε εἴδους ὑπὸ μορφὴν γλωσσικῶν δανείων καὶ ἀντιδανείων. Π.χ.
δημοσιογράφος, μαρτυρούμενη ἀπὸ τὸ 1826 στὸν N. Σπηλιάδη ὡς ἀπόδοση
τοῦ γαλλικοῦ publiciste· πατριωτισμός, ἀντιδάνειο μέσῳ τοῦ γαλλικοῦ
patriotisme, πρωτοχρησιμοποιηθεῖσα ἀπ’ τοὺς P. Φεραῖο, Εὐγ. Βούλγαρι
κ.ἄ.·, ποδήλατο: ἡ λ. ποδηλατοδρομία μαρτυρεῖται ἀπὸ τὸ 1887· ἀκολουθοῦν
τὰ ἄλλα συναφῆ καὶ παράγωγα (βλέπε Γ. Μπαμπινιώτη, «Λεξικὸ τῆς
Νέας Ἑλληνικῆς Γλώσσας», ἀπ’ ὅπου οἱ παραπάνω ἀναφορές).
Ἡ ὑγιὴς αὐτὴ ἀνταπόκριση τῆς Ἑλληνικῆς Γλώσσας (τῶν χρηστῶν της δηλαδὴ
καὶ μάλιστα τῶν πνευματικῶν ἀνθρώπων, τῶν πολιτικῶν καὶ ἀρθρογράφων)
συνεχίστηκε ὣς καὶ τὸν πόλεμο (ἂς θυμηθοῦμε ἀκόμα: ποδόσφαιρο
(cid:2)