O ΚΑΛΑΘΟΣ ΤΩΝ ΑΧΡΗΣΤΩΝ Τοῦ παρόντος Φάτε! Πέστε μὲ τὰ μοῦτρα· δημοκρατία σᾶς ταΐζω. Ψηφοδέλτιο, ψηφοδέλτιο, νὰ φᾶτε ὅλο τὸ φαΐ σας. Τί δὲν περιλαμβάνει ὁ κατάλογος τῶν ἐκλογῶν... Θέαμα, ἀκρόαμα, πανηγυρισμούς. Ἀπ’ ὅλα ἔχει ὁ μπαχτσές. Κόμματα, ἀποκόμματα, ἐξωκοινοβουλευτικὲς ὁμάδες. Τίποτα δὲν λείπει· ἢ μᾶλλον κάτι λείπει, ἀλλὰ δὲν εἶναι τοῦ παρόντος. Τέτοια βλέπω κι ἀναθαρρῶ· πληροῦται ἀγαλλιάσεως ἡ ψυχή μου. Ἔτσι μ’ ἀρέσει, νὰ σᾶς βλέπω ὅλους μαντρωμένους στὰ κόμματά σας καὶ νὰ ὀρύεστε. Αὐτὸ δὰ μοῦ ἔλειπε, νὰ σᾶς ἀφήνω ἐλεύθερους νὰ ἐκφράζετε τὴν ἀτομικότητά σας. Πρίτς! Ὁμαδοποίησις καὶ μαζικότητα. Μαζικὴ συνείδησις, μαζικὴ ἐνοχή, μαζικὴ νίκη, γιὰ νὰ μοῦ εἶναι εὔκολο νὰ σᾶς κατευθύνω ὅπου ἐγὼ θέλω. Ἐνταχθῆτε, πυκνώστε τὶς γραμμές. Κανένας μὴ μείνῃ ἔξω. Ἀφεθῆτε μ’ ἐμπιστοσύνη στὰ χέρια τῶν κομματικῶν ταγῶν· φροντίζουν πρὶν ἀπὸ σᾶς γιὰ σᾶς. Ἐπιτέλους σεβαστῆτε τὸν κόπο ποὺ καταβάλλουν, γιὰ νὰ σᾶς κάνουν καλύτερη τὴ ζωή σας. Αὐτοὶ γνωρίζουν. Ξέρουν νὰ σᾶς τάζουν. Τώρα, ἂν δὲν βλέπετε καὶ νὰ προσφέρουν, ἴσως νἄχετε καὶ δίκιο, ἀλλὰ δὲν εἶναι τοῦ παρόντος. Τοῦ παρόντος εἶναι τὸ μάντρωμά σας. Καθήστε στὸν καναπέ σας κι ἐπιλέξτε. Οἱ διαφημίσεις τῶν κομμάτων ἐναλλάσσονται μὲ αὐτὲς τῶν ἀπορρυπαντικῶν καὶ τῶν ἡδυπότων. Πιεῖτε κομματικὴ προπαγάνδα καὶ μεθύστε. Ἀπὸ τὴν παραζάλη, ὁρκίζομαι, δὲν πρόκειται νὰ σᾶς βγάλω ποτέ. Τί θέλετε; Αὔξησιν μισθῶν καὶ συντάξεων; Ἁπλώστε καὶ πάρτε. Θέλετε κέρδη ἀπὸ τὸ χρηματιστήριο κι εἰσόδημα μεγάλο. Ὅλοι ἁπλόχερα σᾶς τὰ προσφέρουν. Πάρτε αὔξησιν μισθῶν, συντάξεων· πάρτε κέρδη καὶ μετοχές· πάρτε σπίτια, ποτάμια καὶ γέφυρες. Ὅλα εἶναι δικά σας, ἀρκεῖ νὰ ρίξετε στὴν κάλπη τὸ σωστὸ ψηφοδέλτιο. Ὅλ’ αὐτὰ μαζὶ σὲ ἕνα, καὶ τὶς δόσεις ἔχετε ἀρχίσει νὰ τὶς πληρώνετε πρὶν ἀπὸ χρόνια. Θὰ μοῦ πῆτε, ὅτι ἀκόμα δὲν σᾶς ἔχει σταλῆ τὸ ἐμπόρευμα. Ἴσως νἄχετε δίκιο, ἀλλὰ δὲν εἶναι τοῦ παρόντος. Τοῦ παρόντος εἶναι ἡ ἐπιλογὴ τοῦ ἀρχηγοῦ. Γιὰ προσέξτε ἐδῶ τὸ προφὶλ τοῦ ἑνός, σκίζει. Προσέξτε μὲ τί πλαστικότητα κουνᾶ τὰ χέρια του, ὅταν σᾶς μιλάῃ. Μία ὁλόκληρη ἀόρατη στρατιὰ ἐργατῶν ἐμόχθησε, γιὰ νὰ βλέπετε ἐσεῖς αὐτὸ τὸ ἀποτέλεσμα. Δικός σας μόνο μὲ μία ψῆφο. Τὰ τάζει ὅλα καὶ συμφέρει. Ἄμ ὁ ἄλλος; γιὰ προσέξτε. Μοιάζει μὲ τὴν διαφήμισι τοῦ ψυγείου, ποὺ προηγήθηκε. Καὶ αὐτόματη ἀπόψυξι ἔχει καὶ βαθειὰ κατάψυξι καὶ συντηρεῖ τέλεια τὰ τρόφιμα καὶ βγάζει καὶ παγάκια. Θὰ μοῦ πῆτε τώρα, ὅτι θέλετε κάτι παραπάνω, ὅτι κάτι λείπει. Ἀσφαλῶς καὶ ἔχετε δίκιο, ἀλλὰ δὲν εἶναι τοῦ παρόντος. Τοῦ παρόντος εἶναι ἡ ὑποχρεωτικὴ συμμετοχή σας στὶς δημοκρατικὲς διαδικασίες. Ἔχει καὶ ἡ ἐλευθερία τὰ ὅριά της. Κι ἂν ἀκόμη δὲ σᾶς ἀρέσῃ κανένας, σᾶς ἔχω παραχωρήσει τὸ δικαίωμα τοῦ λευκοῦ. Θὰ μοῦ πῆτε βεβαίως, ὅτι τὰ λευκὰ δὲν προσμετροῦνται στὸ ἐκλογικὸ μέτρο, ποὺ ἀναδεικνύει τοὺς βουλευτές. Αὐτὸ δὰ ἔλειπε· νὰ τὸ προσμετρῶ. Μερικοὶ μερικοὶ εἶναι πάρα πολὺ ἀπαιτητικοί. Δὲν φθάνει ποὺ τοὺς ἀφήνω νὰ ἐκφραστοῦν, θέλουν καὶ νὰ λαμβάνεται ὑπ’ ὄψιν ἡ γνώμη τους. Εἴπατε ἐλεύθερη ἔκφρασιν, ὄχι καὶ συμμετοχὴ στὶς ἀποφάσεις. Τώρα θὰ μοῦ πῆτε, πὼς κάτι λείπει ἀπὸ τὶς δημοκρατικὲς διαδικασίες. Ἔ, λοιπὸν τὸ ξέρω· λείπει ἡ δημοκρατία. Τρελλὸς ὅμως εἶμαι νὰ τῆς ἐπιτρέψω τὴν παρουσίαν της, ποὺ στὰ χέρια της κρατάει ἕνα τόσο μεγάλο (μὲ τὸ συμπάθειο) Σάρωθρον