ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
221ΜΑΙΟΣ 2000
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Ετυμολογική γεωγραφία της Ευρώπης — ΚΑΡΜΙΡΑΝΤΖΟΣ, ΚΩΣΤΗΣ
Κείμενο φύλλου
ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΚΗ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ
Ἡ προϊστορικὴ ἐξάπλωση τῶν Ἑλλήνων
καὶ τῆς γλώσσας τους στὴ Γηραιὰ Ἤπειρο
Ἡ ἐπιστήμη τῆς σύγχρονης Γλωσσολογίας («Linguistics» < lingo
< λείχω = γλείφω μὲ τὴ γλῶσσα) ἔχει ζωὴ μόνο 180 ἐτῶν. Σὰν
«νέα» ἐπιστήμη δὲν ἔλαβε ὑπ’ ὄψιν της τοὺς Ἕλληνες γραμματικοὺς
τοῦ 3ου αἰ. π.X. ἕως 5ου αἰ. μ.X. (ἐλάχιστα ἀποσπάσματα
ἀπὸ τὶς χιλιάδες τῶν βιβλίων τους διεσώθησαν). Ἀντιθέτως ξεκίνησε
ἀπὸ τὸν Γερμανὸ F. Bopp1 σὲ λανθασμένες βάσεις (ποὺ
συνεχίζονται μέχρι σήμερα) μὲ τὴν ἐργασία του ἐπὶ τῆς Σανσκριτικῆς
σὲ σύγκριση μὲ τὴ Γερμανικὴ κ.λπ., ὡς καὶ ἀπὸ τὸν
Jacob Grimm, ποὺ τὸ 1819 πρότεινε τὴν Ἰνδο-γερμανικὴ Γλωσσολογία
(!). Μετὰ 100 ἔτη ὁ F. Saussure συνεχίζει τὸ λάθος μὲ
ἄλλες μεθόδους, ἐξετάζοντας τὴν γλῶσσα γενικῶς, συγχρονικὰ
καὶ λειτουργικά, πάντα μὲ «Ἰνδο-ευρωπαϊκὴ» βάση.Οἱ Ἕλληνες
μὲ τὸν Γ. Χατζιδάκι καὶ μέχρι τοὺς συγχρόνους γλωσσολόγους
ἀκολουθοῦν τὰ ἴχνη τῶν εὐρωπαίων «προπατόρων» αὐτῶν. Πάντως
τὴν ἐτυμολογία σὰν τμῆμα τῆς Γραμματικῆς ἄσκησαν σὲ
στενό/κλειστὸ κύκλο ἐπὶ ἔτη μόνο φιλόλογοι μὲ σοβαρώτερον
ὅλων τὸν I. Σταματάκο.2
TO ONOMA ΤΗΣ EYP·ΠΗΣ.
Μὲ τὴ δαμόκλειο σπάθη νὰ ἐπικρέμεται μὲ τὴν
μορφὴ τῆς παρ-ετυμολογίας (ὁ N. Δασκαλάκης π.χ. στὸ «Λεξικὸ Ἐτυμολογικὸ»
ἀποτρέπει τὸν «λαὸ» νὰ ἀνακατευθῇ μὲ τὴν ἐπιστήμη αὐτή, γιατὶ π.χ. τὸ «πτυχίο»
θὰ τὸ ἐτυμολογήσῃ λανθασμένα <πετυχαίνω!), καθ’ ὅσον ἐκτὸς κύκλου καὶ
... «βυρσοδέψης»3, ἀρχίζω τὴν ἐτυμολογικὴ περιήγηση
τῆς Εὐρώπης μὲ τὸ ὄνομά της.
Εἰκὼν 1.
Ὅλοι γνωρίζομε τὸ χαριτωμένο σύμπλεγμα
(ἔγινε τῆς μόδας μὲ τὴν Εὐρωπαϊκὴ Κοινότητα)
τῆς νεαρᾶς Εὐρώπης ἀπαγόμενης ἐπὶ τῆς ράχης
τοῦ ταύρου-Διός. (Εἰκὼν 1). Ἀποτέλεσμα τοῦ
συμβάντος ἡ γέννηση τῶν Μίνωος, Σαρπηδόνος
καὶ Ραδαμάνθυος. Τὸν μῦθο περιγράφει μόνον4
ὁ Ἡρόδοτος, B173 (πάλι «κάνει τὴ ζημιά»,
ἄθελά του αὐτὴ τὴ φορά, ὅπως μὲ τὰ περίφημα