ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
221ΜΑΙΟΣ 2000
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Η σημασία του ονόματος "Ορφεύς" — ΘΑΝΑΣΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ, ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ
Κείμενο φύλλου
H ΣΗΜΑΣΙΑ TOY ΟΝΟΜΑΤΟΣ ΟΡΦΕΥΣ:
«Ὁ φέρων τὸ Προμηθεϊκὸ πνευματικὸ φῶς»
Ὁ Ὀρφεύς, ἀρχηγὸς τῆς κινήσεως τῶν Ὀρφικῶν, παίζει λύρα καὶ τραγουδᾶ,
ἐνῷ Θρᾶκες συγκεντρώνονται γύρω του γοητευμένοι.
Τὰ Ὀρφικὰ Μυστήρια κυριάρχησαν γιὰ μακρὺ χρονικὸ διάστημα στὸν ἀρχαῖο κόσμο
καὶ ἡ μεταγενέστερη ἐπίδρασή τους φθάνει στὶς ἡμέρες μας. Ὡς ἱδρυτής των θεωρεῖται ὁ
Ὀρφεὺς ὁ Θρᾷξ, προσωπικότητα σύμφωνα μὲ τοὺς ἀρχαίους συγγραφεῖς πολυσχιδὴς καὶ
σοφή, ὤστε ἔκανε τὸν Schuré8 νὰ πῇ: «Ὁ Ὀρφεὺς στάθηκε τὸ ἔμψυχο πνεῦμα τῆς ἱερῆς
Ἑλλάδας... ὁ ἀφυπνισμὸς τῆς θείας ψυχῆς...». Τὸ ὄνομα Ὀρφεὺς ἔχει συνδεθῆ μὲ τὴ λέξη
ὀρφνός, συνδέοντάς τον μὲ τὸ βασιλιᾶ τοῦ Ἅδη. Ἀντίθετα ὁ Schuré ἑρμηνεύει τὸ «Ὀρφεὺς»
ὡς «Ἐκεῖνος ποὺ θεραπεύει τὸ φῶς». Δὲν αἰτιολογεῖ τὴν ἑρμηνεία του, ἀλλὰ φαίνεται ὅτι
εἶναι πολὺ κοντὰ στὴν ἀλήθεια.
Ἡ συνολικὴ φιλοσοφικὴ θεώρηση τῶν Ὀρφικῶν Ὕμνων καὶ τῶν καταγραφῶν ποὺ διασώθηκαν
ἀπὸ τοὺς ἀρχαίους συγγραφεῖς, δείχνουν ὅτι ἡ λέξη «Ὀρφεὺς» ἴσως κάποτε,
στὴν ἀρχὴ τῶν μυστηρίων, ἀνῆκε σὲ κάποια προσωπικότητα ὑπαρκτή, ἡ ὁποία ὅμως μὲ τὴν
πάροδο τῶν χρόνων ἀπέκτησε μᾶλλον ἔννοια τίτλου, ὅπως ἀργότερα τὸ «Μίνως»1,2,5,7.
«Ὀρφεὺς» θὰ πρέπει νὰ ἦταν ὁ ἑκάστοτε ἱεροφάντης τῶν μυστηρίων. Ἡ Ὀρφικὴ φιλοσοφία,
ὡς γνωστόν, ξεκίνησε ἀπὸ τὰ θρᾳκικὰ βουνὰ σὲ μία ἐποχὴ ποὺ ὁ Διόνυσος, ὁ βασικὸς
θεὸς τῶν μυστηρίων, ἦταν ἀκόμη «φεγγαροθεός». Συνεπῶς οἱ λατρευτικὲς ἑορτὲς
ἔπρεπε νὰ γίνωνται, καὶ γίνονταν, τὴ νύκτα. Σὲ ὅλα τὰ μυστήρια, τὰ ἀρχαῖα καὶ τὰ σύγ-