ΜΕΤΑΞΥ ΣΟΒΑΡΟΥ ΚΑΙ ΑΣΤΕΙΟΥ ΕΗ δὴ τὸ ἀνὰ χεῖρας τεῦχος τοῦ. «Δαυλοῦ» ἀναφέρεται εἰς τὴν ἀλήστου μνήμης ἑλληνικὴν γλῶσσαν καὶ δεδομένου ὅτι καὶ ἐγὼ ὅτε «ἤμην νήπιος καὶ ὡς νήπιος ἐλάλουν», διετήρουν ἀγαθὰς σχέσεις μὲ τὴν μιαρὰν νεκράν, ἀπεφάσισα νὰ μὴ σχολιάσω σήμερον τὰ τρέχοντα μεγάλα ζητήματα ---ὡς ἡ ἐκτροπὴ τοῦ Πηνειοῦ, ἥτις θὰ μεταβάλη τὴν Λάρισαν εἰς Κοπεγχάγην ἤ ἡ βαρυσήμαντος πρωθυπουργικὴ διαπίστωσις τὴν ἡμέραν τῆς Λαμπρῆς, περὶ τῆς ὑψηλῆς ἐπιχειρησιακῆς ἑτοιμότητος τοῦ στρατεύματος καταφανείσης ἀπὸ τὴν ἄριστον σούβλισιν τῶν πασχαλινῶν ἀμνῶν καὶ τὴν ἐπιτυχῆ θραῦσιν τῶν ὠῶν--- ἀπεφάσισα, λέγω, νὰ παραβλέψω πάντα ταῦτα τὰ μεγάλα ἐθνικὰ θέματα, ἀφιερῶν τὴν στήλην μου εἰς τὴν ἐπάρατον ἑλληνικήν, ἥτις, μέχρι πρότινος, ἐβασάνιζε τὸν πολυπαθῆ τοῦτον τόπον, ὅσον δὲν ἐβασάνισαν τὴν ἀρχαίαν Αἴγυπτον καὶ αἱ δέκα ὁμοῦ πληγαὶ τοῦ Φαραώ. . Ἐὰν οἱ ἀρχαῖοι ̓Αθηναῖοι, κατ ̓ εἰσήγησιν τοῦ Δημοφάντους, εὐγνωμονοῦντες, ἔστησαν προτομὰς εἰς τοὺς τυραννοκτόνους, φαντασθῆτε ὁποίαν εὐγνωμοσύνην ὁφείλομεν εἰς τοὺς συγχρόνους γλωσσοκτόνους, τοὺς τολμηροὺς αὐτοὺς ἐκτελεστὰς τῆς γλωσσικῆς Μεδούσης, οἵτινες ἀπήλλαἔαν ἅπαξ διὰ παντὸς τοὺς νεοέλληνας, καὶ δὴ τοὺς μαθητάς, ἀπὸ τὸ ἆγος τῆς γλωσσικῆς παιδείας, τὸ ὁποῖον ἐπὶ χιλιετίας μᾶς καταπίεζεν καὶ ἀνέκοπτε τὴν πρόοδον τοῦ λαοῦ. Σκεφθῆτε μόνον, ὅτι γενεαὶ γενεῶν ἑλλήνῶν μαθητῶν ἐβασανίζοντο, διὰ νὰ μάθουν π.χ. ὅτι τὸ ἁρμόζω καὶ τὸ ἱδρύω, δασύνονται. Ποῖον τὸ ὄφελος; Διὰ νὰ γνωρίζουν --ὠἀπαντοῦν οἱ ἐλάχιστοι νοσταλγοὶ τοῦ καταπιεστικοῦ παρελθόντος-- ἀπὸ ποῦ προέρχονται αἱ λέξεις ἐφαρμογὴ καὶ ἐγκαθίδρυσις. μως, πρὸς τί, ἐρωτῶ ἐγώ. Διὰ νὰ διορισθῆ τις δημόσιος ἤ κοινωνικοποιημένος ὑπάλληλος ἤ σερβιτόρος, δὲν ἆπαιτεῖται νὰ γνωρίζη πόθεν προέρχονται αἱ λέξεις «ἐφαρμογὴῆ» καὶ «ἐγκαθίδρυσιςο». Διὰ μὲν τὰ πρῶτα ἐπαγγέλματα --ὼὡς γνωρίζομεν-- σήμερον μὲν ἀρκεῖ τις νὰ σχετίζεται μὲ δασύτριχον τινα ὁραματιστὴν τοῦ τρίτου δρόμου πρὸς τὸν σοσιαλισμόν, χθὲς δὲ ἤ καὶ αὔριον μὲ κάποιον «ἰδιαίτερον» βουλευτοῦ. "Οσον διὰ τὴν εἰς δημόσια κέντρα καὶ ξενοδοχεῖα σταδιοδρομίαν τοῦ ὑπηῤέτου, τὸ «γουὰτ ντοὺ γιοὺ λάικ» καὶ τὸ «θὰνκ γιού» ὑπεραρκοῦν. Μὲ ὀλίγας ἀγγλικὰς ἤ γαλλικὰς λέξεις, ἐξ ἄλλου, ἀσκοῦνται ἀνέτως καὶ τὰ ἐπικερδέστερα ἐν Ελλάδι ἐλευθέρια ἐπαγγέλματα, ὡς τὸ τοῦ ὑπουργοῦ ἤ τὸ τρυφεροῦ συνοδοῦ ἡλικιωμένων περιηγητριῶν. Πρὸς τί λοιπὸν νὰ βασανίζωμεν τοὺς νέους μας, διὰ νὰ μάθουν ὅτι τὸ αἷμα δασύνεται; Παρὰ ταῦτα, καὶ διὰ νὰ καμφθῆ πᾶσα τῶν νοσταλγῶν τῆς ἑλληνικῆς γλώσσης ἀντίδρασις, προσφυῶς ἐξωβελίσθησαν ἀπὸ τὸ νέον λεξιλόγιον τοῦ λαοῦ αἱ σύνθετοι ἤ δύσκολοι λέξεις. Εἰς ἀντικατάστασίν των καὶ πρὶν προχωρήσωμεν εἰς τὴν διὰ νευμάτων ἤ γρυλλισμῶν συνεννόησιν, προσωρινῶς ἐδανείσθημεν ἑνίας ξένας --κυρίως ἀμερικανικὰς--- λέξεις. Οὕτω, ἀντὶ π.χ. νὰ λέγωμεν ἑστιατόριον, τὸ ὁποῖον εἶναι δύσκολον εἰς τὴν ὀρθογραφίαν, λέγομεν «σνὰκ-μπάρ». ̓Απλοῦν, σύντομον καὶ εὔηχον. Πλήν, τὸ «βάθεμα καὶ πλάτεμω τῆς δημοκρατίας ἀπήτει καὶ τὴν κατάργησιν τῶν δύο συμφώνων, διὰ νὰ μὴ ὑπάρξουν «πισωγυρίσματα» Πράγματι, δὲν ἧτο νοητὸν μία δημοκρατικὴ σοσιαλιστικὴ γλῶσσα νὰ δίδη τὸ δικαίωμα εἰς τὴν βασίλισσαν νὰ χρη«σιμοποιῆ δύο σῖγμα, ὅταν ὁ σοσιαλισμός, καὶ αὐτὸς ὁ λαός, χρησιμοποιεῖ ἕνα μόνον. Μὴ μὲ ἐρωτήσετε, πῶς τώρα θὰ διακρίνωμεν τὸ φύλλον ἀπὸ τὸ φῦλον. Διὰ τῶν ὁφθαλμῶν ἤ ἐν ἀνάγκῃ διὰ τῆς ἀφῆς, ἀνόητοι! Θ. ἐπεθύμουν τώρα νὰ ἀντικρούσω ὡρισμένους ὑπόπτους ψιθύρους, ποὺ διαδίδουν ἀντιδραστικὰ τινὰ μορμολύκεια καὶ οἵτινες λέγουν ὅτι δὲν θὰ δυνάμεθα πλέον νὰ ἀναγνώσωμεν Παπαρρηγόπουλον, Βιζυηνὸν ἤ Παπαδιαμάντην.