Ὑπῆρχε διώρυγα στὸ Σουὲζ ἐν χρήσει στοὺς προϊστορικοὺς καὶ κλασσικοὺς χρόνους OI ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ TOY ΗΡΟΔΟΤΟΥ KAI TOY ΣΤΡΑΒΩΝΑ KAI H ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΚΗ ΕΠΑΛΗΘΕΥΣΗ ΤΟΥΣ ΣΗΜΕΡΑ 1. H ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ A. - Ἀπὸ Βορρᾶ πρὸς Νότον. Ἡ σημερινὴ τοπογραφικὴ κατάσταση τῆς ἀνατολικῆς-βορειοανατολικῆς πε- ριοχῆς τῆς Αἰγύπτου ἐμφαίνεται στὸν χάρτη τοῦ σχήματος 1 (βλ. ἑπόμενη σελί- δα). Τὸ σχῆμα τοῦ χάρτη προέρχεται ἀπὸ τὸ χάρτη τοῦ κόσμου, σειρᾶς 1301, κλίμ. 1:1.000.000, τοῦΣτρατοῦ τῶν H.Π.A., ἐκδ. 1960. ἩΜεσόγειος θάλασσα τελειώ- νει στὸ λιμάνι τοῦ Πόρτ-Σάιντ, ὅπου ἀρχίζει ὁ πλοῦς τῆς διώρυγος τοῦ Σουέζ. Πρὸς τὰ δυτικὰ καὶ νοτιοδυτικὰ τοῦ Πόρτ-Σάιντ ὑπάρχει ἡ λίμνη Ματζάλα, στὴν ὁποία ὑπάρχουν διάσπαρτα μερικὰ νησάκια, ὑγρότοποι καὶ ἕλη. Ἀνατολικὰ καὶ νοτιοανατολικὰ τοῦ Πόρτ-Σάιντ ἐκτείνεται ἕνας εὑρὺς ὑγρότοπος μέχρι τὴ ση- μερινὴ πόλη Ἐλ Καντάρα. Στὴ κατεύθυνση αὐτὴ καὶ πρὸς τὰ νοτιοανατολικὰ τὸ ἔδαφος ἀνηφορίζει, φθάνοντας στὸ ὕψωμα Ράχα μὲ ὑψόμετρο 500 μέτρων, ὅπως δείχνει καὶ ὁ χάρτης τοῦ σχήματος 1. Στὴ περιοχὴ αὐτὴ δὲν ὑπάρχουν μεγάλοι κατοικημένοι τόποι παρὰ μόνο πολλὲς καὶ μεγάλες ἀμμώδεις ἐκτάσεις. Στὴ δυτικὴ-νοτιοδυτικὴ περιοχὴ ἡ ἐπίπεδη στεριὰ ἀρχίζει ἀπὸ τὸ χωριὸ Ἐλ- Ματζάλα κοντὰ στὸ Τανιτικὸ Στόμα κι’ ἐπεκτείνεται πρὸς νότον καὶ νοτιοδυ- τικὰ μέχρι τὶς πόλεις Ζαγκαζίκ, Τέλλ Ἐλ Κεμπίρ, Ἐλ Μασχάμα, Ἰσμαΐλιγια. Ἐκεῖθεν καὶ πρὸς νότον ἀρχίζει ν’ ἀνηφορίζῃ μέχρι τὸ ὕψωμα Ἄτακα, ὕψους 870 περίπου μέτρων, ὅπως καὶ πάλι δείχνει ὁ χάρτης. Μεταξὺ τῶν δύο ὑψωμάτων Ἄτακα καὶ Ράχα σχηματίζεται ἕνας αὐχένας ὕψους 40 μέτρων στὰ ἀνατολικὰ τοῦ χωριοῦ Ἐλ-Σχαλλούφα, ὅπως δείχνει καὶ ὁ χάρτης τοῦ σχήματος 1. Ὁ αὐχένας εἶναι τὸ χαμηλότερο σημεῖο μεταξὺ δύο κορυφῶν ὀρέων ἢ βουνῶν καὶ ὁ συγκε- κριμένος ἀρχίζει ἀπὸ τὴν νότια ἀκτὴ τῆς Πικρῆς λίμνης καὶ τελειώνει στὸν κόλ- πο τοῦ Σουέζ. Εἶναι μία δημιουργία τῆς φύσεως, ποὺ ἀποτέλεσε τὴν αἰτία δια- χωρισμοῦ τῶν δύο θαλασσῶν σὲ κάποια χρονολογία τοῦ παρελθόντος, ὅπως θ’ ἀποδειχθῇ στὴ συνέχεια τῆς παρούσης. Ἡ τοπογραφικὴ μορφολογία τοῦ ἐδάφους ἑκατέρωθεν τοῦ αὐχένος εἶναι κε- κλιμένη, καὶ ἡ μὲν πρὸς τὰ δυτικὰ κλίση εἶναι πολὺ ἀπότομη, ἡ δὲ πρὸς ἀνα- τολὰς εἶναι πιὸ ὁμαλή, ὅπως φαίνεται στὸ σχῆμα 1, στὰ σημεῖα ποὺ ἑνώνονται διὰ τῆς εὐθείας AB. Μεγαλύτερη ἀνάλυση θὰ γίνῃ πιὸ κάτω. B. - Ἡ Διώρυγα τοῦ Σουέζ. Διώρυγα καλεῖται ἕνα τεχνητὸ αὐλάκι μεγάλου μήκους καὶ πλάτους, τὸ ὁποῖο προορίζεται εἴτε γιὰ τὴν παροχέτευση μεγάλης ποσότητος νεροῦ εἴτε γιὰ τὴν