ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
223ΙΟΥΛΙΟΣ 2000
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Η ερασμι(α)κή προφορά — ΚΑΡΒΕΛΑΣ, Δ.
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
ΗΕΡΑΣΝΠ(Α)ΚΗ ΠΡΟΦΟΡΑ
Μία ἀκόμη φαλκίδευσις τῆς Ἑλληνικῆς
Ὅπως ἤδη ἔγραψα («Δαυλός», τεῦχος 171), ἡ «Ἔρασμι(α)κὴ προφορὰ»
ἀποτελεῖ παντάπασιν στρέθλωσιν τῆς Ἑλληνικῆς Γλώσσης, ἡ ὁποία μὲ
τὴν προφορὰν αὐτὴν οὐδέποτε οὐδαμοῦ ὠμιλήθη. Πρὶν Ἐεκινήσωμεν ἀνα-
λυτικῶς νὰ ἀναφέρωμε τὶς θέσεις τῶν κυριωτέρων φιλολόγων, γλωσσο-
λόγων κ.ἄ., Ἑλλήνων καὶ ξένων, οἱ ὁποῖοι τὴν θεωροῦν ἄκρως ἀντιεπι-
στηµονικήν, θὰ ἤθελα ἐκ προοιμίου νὰ θέσω τὸ ἐρώτημα τοῦ κόμητος ἀ᾽
Ατίεαικχ: «Εἶναι κατανοητὸν νὰ σφάλῃ ἕνας σοφός, ὅμως γιατὶ τόσοι ἄλλοι
σοφοὶ δὲν ἀποκατέστησαν τὸ σφάλµα,». Κι’ ἐγὼ προσθέτως Ἠξεραν τὴν
ὀρθὴν προφορὰν ἢ ἤξεραν ὅτι ἦτο σαθρὸν τὸ κατασκεύασμα τοῦ Ἐρά-
σµου καὶ δὲν τὸ διώρθωσαν; ” Αν ναί, μήπως κάτι ἄλλο χρύδεται πίσω ἀπ᾿
ὅλα αὐτά, πολὺ σοθαρὸ γιὰ τὸ λεγόμενον κῦρος τῶν Εὐρωπαίων ἐπιστη-
μόνων καὶ ἄλλων; Δηλαδὴ πῶς ἐπεθλήθη ἡ Ἐρασμι(α)κὴ προφορὰ καὶ ὄχι
ἡ τοῦ Ρώυχλιν; Ἐρωτήματα δαρέα.
λουθοῦντες τὴν Ρωῦχλινίαν προφοράν, ποὺ οἱ Ἕλληνες χρησιμοποιοῦν νῦν,
δὲν θὰ ἐξυπηρετοῦν ἑαυτούς, οἱ ὁποῖοι γνωρίζοντες τόσες ἀρχαῖες ἑλλη-
νικὲς λέξεις ποὺ ἐπιζοῦν μέχρι σήμερον ἀτόφυες στὸ στόμα τῶν Ἑλλήνων, δὲν κα-
ταλαδαίνουν οὔτε μία λέξι, ὅταν ἔρχωνται στὴν Ἑλλάδα -- καὶ οἱ Ἕλληνες δὲν τοὺς
χαταλαδαίνουν ἐπίσης; Αὐτὸ τὸ πραχτικὸ ἐπιχείρημα δὲν θὰ ἔφθανε, δεδομένου ὅτι
ἡ ὅλη ὑπόθεσις ἔχει πολλὲς δυσχολίες ὡς πρὸς τὸ ἐπιστημονικὸν καθαρῶς μέρος, γιὰ
νὰ ἔχωμεν τὴν εὐθυγράμμισιν τῆς διδασκαλίας στὸ ἐξωτεριχὸ μὲ τὴν τῆς Ἑλλάδος
τοιαύτην; ᾿Αλλὰ καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ἐπιστημονικῆς δὲν θὰ τοὺς ὠφελοῦσε ἡ ἐπαφὴ μὲ
τὴν νῦν ὁμιλουμένην γλῶσσαν στὴν Ἑλλάδα, ἔχοντας δεδαίως κλασσικὴν παιδείαν;
“Ὅμως καὶ τὸ διακυδευόμενον χῦρος τῶν Εὐρωπαίων ἐπιστημόνων δὲν εἶναι ἕνα
σοδαρώτατον θέμα, ποὺ θὰ πρέπει ὅλους μας νὰ ἀπασχολήσῃ, καὶ τὸ σχετιζόμενον
μὲ τὴν ᾿Ερασμι(α)χὴν προφοράν, ἀλλὰ καὶ ἄλλα, ὅπως π.χ. τὸ ᾿Αλφάδητον; Εἶναι
τοῦτο παρωνυχὶς καὶ ἄχρηστη πρωτιά; Καὶ ἐδῶ δεδαίως δὲν πρόκειται μόνον περὶ
κύρους, Εἶναι πιὸ εὐρύ, πιὸ σοθαρὸ πιὸ ἀνατριχιαστικό, θὰ ἔλεγα, ὅταν κάτι κρύ-
θεται πίσω, ὅπως ὑπαινίχθηκα ἀνωτέρω.
᾿Αλλὰ ἄς ἔλθωμε στὴν πλευρὰ τὴν ἐπιστημονικήν. Κατ᾽ ἀρχὰς ὅμως ὀφείλομε τὴν
ἀπόδοσιν Φόρου τιμῆς στὸν ἀγνοηθέντα Ἰωάννην Ρώυχλιν καὶ σ᾽ ὅλους, ὅσοι ἐπο-
λέμησαν τὸ ἔχτρωμα αὐτὸ τῆς Ἐρασμι(α)κῆς προφορᾶς μὲ τελευταῖον τὸν Ἰωσὴφ
Πενλιάδην, ποὺ πρὸ 25 ἐτῶν συνεχέντρωσε πολλὰ σοδαρὰ στοιχεῖα ὡς πρὸς τὴν σω-
στὴν προφορὰν τῆς ᾿Αρχαίας Ἑλληνικῆς, τὰ ὁποῖα θὰ χρησιμοποιήσω ἐν συνεχείᾳ,
ΕἸ - στοὺς νῦν ἁπανταχοῦ τοῦ κόσμου κλασσικοὺς φιλολόγους.Ακο-