ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
29ΜΑΙΟΣ 1984
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Το "αυτοφυές" της Ελληνικής Γλώσσας — ΤΣΑΤΣΟΜΟΙΡΟΣ, ΗΛΙΑΣ
Κείμενο φύλλου
ΗΔΙΑΣ Λ. ΤΣΑΊΤΣΟΜΟΙΡΟΣ
Τὸ «αὐτοφυές» τῆς ἑλληνικῆς γλώσσας
στὸν ἑλληνικὸ χῶρο καὶ τὴν ἑλληνικὴ φύση
(Μιὰ ἄποψη ἀντίθετη πρὸς τὶς ἰσχύουσες θεωρίες)
Ι.
Ἢ ἑλληνικὴ γλώσσα, ὅποια μορφὴ κι ἂν πῆρε ἀπ ̓ τὴ γέννησή της μέχρι σήμερα, ἐξακολούθησε,
παρὰ τὶς προσπάθειες τῶν διωκτῶν της, νὰ παραμένει μοναδικὸ μνημεῖο
πολιτισμοῦ. Γέννημα, ὅπως θ ̓ἀποδειχθῆ, τοῦ ἑλληνικοῦ χώρου καὶ τῆς ἑλληνικῆς
φύσεως, ἔγινε ὄχι μόνον ἡ τέλεια ἔκφραση τοῦ Ἑλληνικοῦ Λόγου, ἀλλὰ κατόρθωσε,
μέσω τῶν λέξεών της, ν ̓ ἀποταμιεύσει τὴ σοφία χιλιετιῶν καὶ νὰ καταστεῖ, μ ̓ αὐτὸ τὸν
τρόπο, τὸ μεγαλύτερο ταμεῖο γνώσεων τοῦ ἀρχαίου κόσμου καὶ ἀρχεῖο πολύτιμο τῆς ἱστορίας
τοῦ πολιτισμοῦ.
Ἐναντίον αὐτοῦ τοῦ «Λόγου», ποὺ ἀποταμιευμένος βρίσκεται ἐντὸς τῆς ἑλληνικῆς
γλώσσας, στρέφονται ἐκ νέου σήμερα ὅλοι οἱ δογματικοὶ «-ισμοὶ». Εἴμαστε μάρτυρες
μιᾶς νέας μεθοδευμένης προσπάθειας τῶν ἀντιπάλων τῆς «ἐνάρχου τάξεως» καὶ
τοῦ «διαλόγου», ποὺ ἐκπροσωπεῖ ὁ Ἑλληνικὸς Λόγος. Σ ̓ αὐτὴ τὴν νέα «προσπάθεια»
ἀπειλοῦνται τόσο ὁ ἑλληνικὸς χῶρος, ὅσο καὶ ἡ ἑλληνικὴ γλῶσσα καὶ ὁ ἑλληνικὸς λαός.
«Ἡ γλωσσική μας ὑποβάθμιση δὲν εἶναι θέμα κάποιων λέξεων καὶ τύπων»
--ὑποστήριξε ὁ καθηγητὴς τῆς Γλωσσολογίας τοῦ Πανεπιστημίου ̓Αθηνῶν κ. Γεώργ.
Μπαμπινιώτης. «Εἶναι θέμα Παιδείας, ἐλευθερίας καὶ νοοτροπίας. Δὲν εἶναι «παιδική ᾱσθένεια»
ποὺ θὰ περάσει. Εἶναι ἐνδημοῦσα νόσος. Καὶ ἀπαιτεῖ ἄμεση, γενναία ἀντιμετώπισή,
μὲ κριτήρια τὴν ἐλευθερία στὴ γλώσσα --ποὺ θὰ πῆ ἐλευθερία στὴν ἔκφραση καὶ
στὴ σκέψη--- καὶ στὴν ἐπιστημονικὴ ἀλήθεια.
» Μακρυὰ ἀπὸ μικροσκοπιμότητες, ἀπὸ ἀδικαιολόγητους σήμερα φανατισμούς, ᾱπὸ
πονηρὲς ὅσο καὶ ἀφελεῖς ταξινομήσεις σὲ δεξιούς καὶ ἀριστεροὺς τῆς γλώσσας, σὲ
ἀντιδραστικοὺς καὶ προοδευτικούς. Καὶ κυρίως μακρυά ἀπὸ τὴν ὕποπτη σήμερα συντήρήση
τοῦ πολωτικοῦ σχήματος μιᾶς τεχνητῆς ἀντιδικίας μεταξὺ λογίας καὶ δημοτικῆς
γλώσσας, ἑνὸς σχήματος ποὺ ἔεπέρασε ὀργανικὰ καὶ ἱστορικὰ ἡ ἴδια ἡ γλῶσσα μας.
Μοναδικὸς στόχος σήμερα πρέπει νὰ εἶναι ἡ ἀνύψωση τῆς στάθμης τῆς γλωσσικής μας
ἐπικοινωνίας: Καλύτερη ποιότητα γλώσσας. Ὁ ἀγῶνας γιὰ τὴν βαθμιαία ἐξάρτησή της
ἀπὸ τὶς ἔένες γλῶσσες ἐπιβάλλεται σήμερα ὅσο ποτὲ ἄλλοτε καὶ εἶναι ἀγῶνας γιὰ τὴν ἐθνική
μας ταυτότητα». (Απὸ τὴ συζήτηση στὴν ̓Αρχαιολογικὴ ' ̓Εταιρία, 20/3/1984).
Εἶναι χρέος πιὰ ν ̓ ἀποκαλύπτουμε τὸ ἀνόσιο παιχνίδι τῆς δολιοφθορᾶς. 'Ο Ἑλληνικὸς
Λόγος μπορεῖ νὰ ὁδηγήσει τοὺς νέους ὅλης τῆς γῆς ἔξω ἀπὸ τοὺς λαβύρινθους
τῆς πάσης μορφῆς «-«ισμῶν» καὶ τῶν ἐκτροπῶν. Χιλιετίες τώρα θυσιάζονται οἱ νέοι
στὶς παρανοϊκότητες τῶν δογματισμῶν, χωρὶς νὰ βρίσκουν τὴν ποθητὴ εὐτυχία. Γράφει
ὁ Πουλαντζᾶς στὸ «Κράτος, Ἐξουσία καὶ Σοσιαλισμός» (ἐκδόσεις «Θεμέλιο», μετ.
Εἰρήνης Λεβίδη): « Ἡ αἰσιοδοξία ὡς πρὸς τὸ δημοκρατικὸ δρόμο τοῦ σοσιαλισμοῦ, ὦστόσο,
δὲν πρέπει νὰ μᾶς κάνει νὰ τὸν θεωροῦμε σὰν μιὰ βασιλικὴ ὁδό, εὔκολη καὶ ἀκίνδυνη.
Κίνδυνοι ὑπάρχουν, κατὰ κάποιο τρόπο ὅμως μετατοπισμένοι: σὲ τελευταία ἀνάλυση,
οἱ κίνδυνοι εἶναι νὰ πορευτοῦμε κι ἐμεῖς σὰν θύματα πρὸς τὰ κατονομασμένα
στρατόπεδα καὶ τὶς σφαγές. Σὲ τοῦτο θὰ ἀπαντοῦσα ὅτι σὲ σύγκριση καλύτερα αὐτὸ παρὰ
νὰ σφαγιάσουμε τοὺς ἄλλους γιὰ νὰ τελειώσουμε καὶ οἱ ἴδιοι κάτω ἀπ ̓ τὴ λεπίδα κάποιας
Επιτροπῆς Δημόσιας Σωτηρίας ἢ κάποιου δικτάτορα τοῦ Προλεταριάτου».
̓Αλλοτριωμένοι, καθὼς εἴμαστε ὅλοι μας, στὰ γνωστὰ «μοντέλα ζωῆς», ποὺ μᾶς
σερβίρουν ἤ μᾶς ὑποχρεώνουν νὰ ζοῦμε, εἶναι, θὰ μᾶς ποῦν, οὐτοπία νὰ περιμένουμε ὅτι
οἱ ἐξουσιασμοὶ θὰ νικηθοῦν. Προσωπικά πιστεύω, ὅτι στυλοβάτης τοῦ ἐξουσιασμοῦ
εἴμαστε ἐμεῖς οἱ ἴδιοι... Ἣ διαπίστωσή μου εἶναι, ὅτι εἴμαστε ὑποχείρια ἑνὸς φαύλου
κύκλου. ̓Ακριβῶς ὅμως ἐπειδὴ εἶναι φαῦλος, ὑπόκειται σὲ μιὰ διάσπαση. Τὸ φαινόμενο,
προσέξτε, δὲν εἶναι καινούργιο.
«Οὐδὲ τις εὐόρκου χάρις ἔσσεται οὔτε δικαίου
οὔτ ̓ ἀγαθοῦ, μᾶλλον δὲ κακῶν ῥεκτῆρα καὶ ὕβριν
ἀνέρα τιμήσουσι ̓ δίκη δ ̓ ἐν χερσί, καὶ αἰδὼς