Οἱ κατασκευαστὲς τοῦ λιμναίου οἰκισμοῦ Καστοριᾶς γνώριξαν τὸ νῆμα τῆς στάθμης ΚΑΤΑΚΟΡΥΦΟΙ ΠΑΣΣΑΛΟΙΚΑΙΟΡΙΖΟΝΤΙΟ ΠΑΤΩΜΑ ὋὉ Ἠλίας Τσατσόμοιρος στὸ ἔργο του «Ἱστορία Γενέσεως τῆς Ἑλληνικῆς Γλώσσας», ἔκδ. «Δαυλὸς» 1991, σελ. 259, ὁρμώμενος ἀπὸ ἕνα χωρίο τῆς Οδύσσειας, ποὺ ἀναφέρεται πιὸ κάτω, ἐξάγει ἕνα σωστὸ συμπέρασμα γιὰ ἕνα ἀπὸ τὰ ἐργαλεῖα τῆς ἐποχῆς τοῦ Ὁμήρου, ποὺ ἐχρησιμοποιεῖτο στὴν κατασκευὴ φραγμάτων, ἀλλὰ καὶ στὴν κατασκευὴ οἰκιῶν κατὰ τὴ δική μου γνώμη, ὅπως θὰ ἀναλύσω παρακάτω. ̓Αναφέρει λοιπὸν ὁ Ἠλίας Τσατσόμοιρος τὰ ἑξῆς: «Επίσης συναντοῦμε τὴν στάθμη ὡς μέθοδο ἀνευρέσεως τῆς ὁριζόντιας εὐθείας διὰ νήματος ἀνεξαρτήτως τῆς κλίσεως τοῦ ἐδάφους. “Πρῶτον μὲν πελέκεας στῆεν, διὰ τάφρον ὀρύξας / πᾶσι μίαν μακρήν, καὶ ἐπὶ στάθμην ἴθυνεν 7 ἀμφὶ δὲ γαῖαν ἄναξεν”. [Πρῶτα μὲν τοὺς πελέκεις ἔστησεν ἐν μέσῳ τῆς ὀρυχθείσης τάφρου ὅλους σὲ μία γραμμὴ καὶ μὲ τὸ νῆμα ἀνεῦρε τὴν κάθετη καὶ ὁριζόντια θέσι των, τοὺς περιέδαλε δὲ μὲ χῶμα (ποὺ συμπίεσε στὴν δάσι αὐτῶν): ̓Οδύσ. φ 120-122)». Ἑδῷ ὀρθὰ σκεπτόμενος ὃ συγγραφεὺς ἀναφέρεται στὸ δριζόντιο ἐπίπεδο μιᾶς οἱασδήποτε δάσης (μιᾶς σειρᾶς πασσάλων ἢ τοῦ πατώματος μιᾶς οἰκίας), ποὺ κατασκευάζεται ἀπαραίτητα μὲ τὴν δοήθεια τοῦ νήματος τῆς στάθμης (ζύγι), ἐπιτυγχάνεται μὲ μαθηματικὴν ἀκρίδεια ἀπὸ αὐτό. Ἐὰν πάρουμε ὡς σημεῖο ἀναφορᾶς τὴν σημερινὴ πιστὴ ἀναπαράστασὴ τῶν κτισμάτων (καλύδες πλεγμένες ἔντεχνα μὲ κλαδιὰ δέντρων) τοῦ Δισπηλιοῦ τῆς Καστοριᾶς (5.350 χρόνια πρὶν τὴν χρονολογία μας), θὰ δοῦμε ὅτι οἱ καλυδόσχημες αὐτὲς οἰκίες στηρίζονται ἐπάνω σὲ πασσάλους, ποὺ ἔχουν τὴν ἀπαραίτητη προὐπόθεση νὰ εἶναι κατακόρυφα μπηγμένοι μέσα στὴ λίμνη. Τὸ πάτωμα τῶν οἰκιῶν αὐτῶν ἀποτελεῖτο ἀπὸ σωστὴ ἅρμολόγηση (δέσιμο μὲ ἀποξηραμένα φύλλα δούρλων ἢ μὲ φρέσκα κλαδιὰ λυγαριῶν, ἀκόμη καὶ μὲ καρφιὰ λίθινα) κορμῶν δένδρων, μὲ μιὰ ὅμως προὑπόθεση: τὸ σύνολο τῶν ἁρμολογημένων κορμῶν ν ̓ ἀποτελῇ ἕνα δὁριζόντιο ἐπίπεδο. Πρὶν ὅμως τὴν κατασκευὴ τοῦ πατώματος ἔπρεπε οἱ πάσσαλοι νὰ τελειώνουν ὅλοι στὸ ἄνω μέρος, σὲ ἕνα θεωρητικὰ ὁριζόντιο ἐπίπεδο, χωρὶς καθόλου κλίση, γιὰ νὰ μὴν κάνουν δύσκολη τν ζωὴ τῶν ἐνοίκων. Αὐτὸ ἦταν κατορθωτὸ κατ ̓ ἀρχὰς μὲ τὸ νῆμα τῆς στάθμης (μιὰ χοντρὴ χλωστὴ ἀπὸ μαλλὶ γίδας γιὰ μεγαλύτερη ἀντοχή, δεμένη σὲ μία λει-