Οἱ κατασκευαστὲς τοῦ λιµναίου οἰκισμοῦ Καστοριᾶς γνώριξαν τὸ νῆμα τῆς στάθµης ΚΑΤΑΚΟΡΥΦΟΙ ΠΑΣΣΑΛΟΙΚΑΙΟΡΙΖΟΝΤΙΟ ΠΑΤΩΜΑ ὋὉ Ἠλίας Τσατσόμοιρος στὸ ἔργο του «Ἱστορία Γενέσεως τῆς Ἑλλη- νικῆς Γλώσσας», ἔκδ. «Δαυλὸς» 1991, σελ. 259, ὁρμώμενος ἀπὸ ἕνα χωρίο τῆς Οδύσσειας, ποὺ ἀναφέρεται πιὸ κάτω, ἐξάγει ἕνα σωστὸ συμπέρασμα γιὰ ἕνα ἀπὸ τὰ ἐργαλεῖα τῆς ἐποχῆς τοῦ Ὁμήρου, ποὺ ἐχρησιμοποιεῖτο στὴν κατασκευὴ φραγμάτων, ἀλλὰ καὶ στὴν κα- τασκευὴ οἰκιῶν κατὰ τὴ δική µου γνώµη, ὅπως θὰ ἀναλύσω παρα- κάτω. ᾿Αναφέρει λοιπὸν ὁ Ἠλίας Τσατσόμοιρος τὰ ἑξῆς: «Επίσης συναντοῦμε τὴν στάθµη ὡς μέθοδο ἀνευρέσεως τῆς ὁριζόντιας εὐθείας διὰ νήματος ἀνεξαρτήτως τῆς κλίσεως τοῦ ἐδάφους. “Πρῶτον μὲν πελέκεας στῆεν, διὰ τάφρον ὀρύξας / πᾶσι μίαν µακρήν, καὶ ἐπὶ στάθμην ἴθυνεν 7 ἀμφὶ δὲ γαῖαν ἄναξεν”. [Πρῶτα μὲν τοὺς πελέκεις ἔστησεν ἐν μέσῳ τῆς ὀρυχθεί- σης τάφρου ὅλους σὲ μία γραμμὴ καὶ μὲ τὸ νῆμα ἀνεῦρε τὴν κάθετη καὶ ὁριζόντια θέσι των, τοὺς περιέδαλε δὲ μὲ χῶμα (ποὺ συμπίεσε στὴν δάσι αὐτῶν): ᾿Οδύσ. φ 120-122)». Ἑδῷ ὀρθὰ σκεπτόμενος ὃ συγγραφεὺς ἀνα- φέρεται στὸ δριζόντιο ἐπίπεδο μιᾶς οἱασδήποτε δάσης (μιᾶς σειρᾶς πασ- σάλων ἢ τοῦ πατώματος μιᾶς οἰκίας), ποὺ κατασκευάζεται ἀπαραίτητα μὲ τὴν δοήθεια τοῦ νήματος τῆς στάθμης (ζύγι), ἐπιτυγχάνεται μὲ μαθη- ματικὴν ἀκρίδεια ἀπὸ αὐτό. Ἐὰν πάρουμε ὡς σημεῖο ἀναφορᾶς τὴν σημερινὴ πιστὴ ἀναπαράστα- σὴ τῶν κτισμάτων (καλύδες πλεγμένες ἔντεχνα μὲ κλαδιὰ δέντρων) τοῦ Δι- σπηλιοῦ τῆς Καστοριᾶς (5.350 χρόνια πρὶν τὴν χρονολογία μας), θὰ δοῦμε ὅτι οἱ καλυδόσχημες αὐτὲς οἰκίες στηρίζονται ἐπάνω σὲ πασσάλους, ποὺ ἔχουν τὴν ἀπαραίτητη προὐπόθεση νὰ εἶναι κατακόρυφα μπηγμένοι μέ- σα στὴ λίμνη. Τὸ πάτωμα τῶν οἰκιῶν αὐτῶν ἀποτελεῖτο ἀπὸ σωστὴ ἅρμο- λόγηση (δέσιμο μὲ ἀποξηραμένα φύλλα δούρλων ἢ μὲ φρέσκα κλαδιὰ λυ- γαριῶν, ἀκόμη καὶ μὲ καρφιὰ λίθινα) κορμῶν δένδρων, μὲ μιὰ ὅμως προ- ὑπόθεση: τὸ σύνολο τῶν ἁρμολογημένων κορμῶν ν᾿ ἀποτελῇ ἕνα δὁριζό- ντιο ἐπίπεδο. Πρὶν ὅμως τὴν κατασκευὴ τοῦ πατώματος ἔπρεπε οἱ πάσ- σαλοι νὰ τελειώνουν ὅλοι στὸ ἄνω μέρος, σὲ ἕνα θεωρητικὰ ὁριζόντιο ἐπί- πεδο, χωρὶς καθόλου κλίση, γιὰ νὰ μὴν κάνουν δύσκολη τν ζωὴ τῶν ἐνοί- κων. Αὐτὸ ἦταν κατορθωτὸ κατ᾽ ἀρχὰς μὲ τὸ νῆμα τῆς στάθµης (μιὰ χο- ντρὴ χλωστὴ ἀπὸ μαλλὶ γίδας γιὰ µεγαλύτερη ἀντοχή, δεμένη σὲ µία λει-