Π ΚΙΝΗΣΙΣ ή ΔΝ ΛΙΒΑΝΙΟΣ,᾽Αντιοχικὸς Ὁ πολυγραφώτατος Ἕλλην ρήτωρ καὶ φιλόσοφος Λιθάνιος ἔζησε τὸν τέταρτο μ.Χ. αἰῶνα. τὴν ἐποχὴ δηλαδὴ ποὺ ὁ Ἑλληνικὸς Πολιτισμὸς δεχόταν τὴν «χαριστικὴ θολὴ» ἀπ᾿ τὴν χριστιανικῆ λαίλαπα τοῦ Βυζαντίου. Σὲ ὅλα τὰ διασωθέντα κείμενα τοῦ Λιθανίου διαφαίνεται ἡ ἔντονη νοσταλγία τοῦ ἐνδόξου ἑλληνικοῦ παρελθόντος, ὅπως καὶ ἡ προ- σπάθειά του -- µία προσπάθεια µάταιη -- νὰ διασώσῃ τὴν ἑλληνότροπη ζωή. Πολλοὶ ση- μερινοὶ σχολιαστές του τὸν χαρακτηρίζουν ὡς ὀνειροπόλο, ρομαντικὸ καὶ ἐνίοτε ἀφελῆ, καθὼς νομίζουν πὼς ἡ ἐμμονή του ὑπὲρ τοῦ Ἑλληνικοῦ Πολιτισμοῦ ἦταν πλέον ἐντελῶς ἄκαιρη, ἀφοῦ ὅλα εἶχαν κριθῆ. Ὅμως σήµερα τὰ πράγματα ἔδειξαν πόσο ρεαλιστὴς καὶ προδρομικὸς ἦταν. Ὃ Λιδάνιος καταλάδαινε πολὺ καλὰ τὰ διαδραματιζόμενα, ἔόλεπε πὼς ἡ ἀναστροφὴ τοῦ μίσους καὶ τῆς καταστροφικῆς μανίας κατὰ παντὸς ἑλληνικοῦ ἦταν μᾶλλον ἀδύνατη, ἀλλὰ προέδλεπε ὅτι ἡ ἀνθρωπότητα ἀργὰ ἢ γρήγορα θὰ κατέφευγε καὶ πάλι στὴν ἑλληνικότητα, γιὰ νὰ ὀγῇ ἀπὸ τὸ σκότος τῆς θεοχρατίας. Ἡ παρουσία του ἦταν δαθιὰ πολιτική, ἡ δὲ ᾿Αναγέννηση τὸν δικαιώνει πλήρως ὡς προτρέχοντα τῆς ἐποχῆς του. Δεῖγμα αὐτῆς τῆς στάσης του εἶναι καὶ ὁ «᾿Αντιοχικός» του λόγος, ποὺ ἐξεφώνησε μὲ ἀφορμὴ τὴ διοργάνωση στὴν ᾽Αντιόχεια «Ὀλυμπιακῶν ᾽Αγώνων» τὸ 360 μ.Χ. Ὁ Λιδά- νιος, ὡς ἄλλος Περικλῆς, ἐκφωνεῖ τὸν δικό του ᾿Ἐπιτάφιο. Ἐπαινεῖ τὴν πόλη του γιὰ τὴν ποιότητα τῶν θεσμῶν της, γιὰ τὴν σοφία τῶν ἀνθρώπων της καὶ τὴν ἑλληνικότητά της, παρ᾽ ὅτι ἔθλεπε τὸν ἐκφυλισμό της, τὴν λεηλασία τῶν ἑλληνικῶν μνημείων της, τὸ «ἀνα- τολίτικο παζάρι» τῶν «Ὀλυμπιάδων» της, τὴν ἀμάθεια τοῦ χριστιανικοῦ καὶ σημιτικοῦ ὄχλου της. "Ηταν ὅμως γιὰ τὸν ἴδιο ἡ ὕστατη προσπάθεια νὰ καταδείξῃ στὸ κοινό του τὴν Ἡ ἀναξιοπιστία τοῦ Ἡροδότου “Ἔνα ἀπὸ τὰ χονδροειδέστερα ἀτοπήματα τοῦ Ηροδότου εἶναι ὁ ἰσχυρισμός του, ὅτι οἱ λεγόμενοι Γεφυραῖοι δὲν ἦταν Ἕλληνες ἀλλὰ Φοίνικες. Εξ αἰτίας αὐτῆς τῆς ἀναφορᾶς πολλοὶ ἐρευνητὲς καὶ ἐπιστήμονες (Ἕλληνες καὶ ἀλλοδα- ποὶ) ὑποστήριξαν, ὅτι ὑπῆρχε ἑδραϊκὴ - φοινικικὴ κοινότητα στὴν Αθήνα ἀπὸ πανάρχαια ἐποχὴ. ᾿Ακόμη καὶ ὁ διαπρεπὴς συγγραφέας Ἰωάννης Πασσᾶς πεί- σθηκε γι’ αὐτὸ καὶ ἀπέδωσε τὴν δολοφονία τοῦ υἱοῦ τοῦ Πεισίστρατου Ἱππάρ- χου σὲ «ἑόραϊκὸ δάκτυλο». Τὴ διαπίστωση τοῦ Πασσᾶ «ἀναμάσησαν» κι ἄλλοι συγγραφεῖς, μὲ ἀποτέλεσμα ἀφ᾽ ἑνὸς μὲν οἱ σύγχρονοι νὰ ἀναλωνώμαστε σὲ αὐθαίρετα συνωμοσιολογικὰ «σενάρια» καὶ ἀφ᾽ ἑτέρου ἄθελά µας νὰ παραδε- χώμαστε ἱστορικὴ παρουσία καὶ ἀνάμειξη τῶν ᾿Εδραίων στὴν ἐξέλιξη τῆς ἑλλη- νικῆς συνθήκης. Ἔτσι οἱ ἑλληνιστὲς κυνηγοῦν παραϊστορικὰ φαντάσματα, ἐνῷ οἱ ᾿Εδραῖοι ἰσχυρίξονται ὅτι ἔχουν δικαιώματα ἐπὶ τῆς ἑλληνικῆς γῆς. Σχιζο- φρένεια! Τὸ ἐπίμαχο κείµενο σχετικὰ μὲ τοὺς Γεφυραΐους εἶναι ἀπὸ τὸ πέμπτο διδλίο τῆς »