ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
226ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2000
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- "...Τα πλάκωνε η σκλαβιά..." — ΤΣΙΝΑΣ, ΠΑΝΟΣ
Κείμενο φύλλου
γ«...
Τὰ πλάκωνε ἡ σκλαόιά...»
ο)
νας Εὐρωπαῖος ποιητής, ὁ Γάλλος Μιστράλ, λέει: «Καὶ ἂν πρέπει νὰ
Εν οου« γιὰ τὴν ̓ Ελλάδα, θεία εἶναι ἡ δάφνη, μιὰ φορὰ κανεὶς
πεθαίνει». Εγὼ ὅμως θὰ πάω σὲ ἕναν Ἕλληνα ποιητή, στὸ Σολωμό.
Ὁ Σολωμός, ἀπευθυνόμενος πρὸς τὴν ἐλευθερία, στὰ πρῶτα τετράστιχα
τοῦ γνωστοῦ ὕμνου τὴν χαιρετίζει ὡς ὀγαλμένη. καθὼς λέει, μέσα ἀπὸ τὰ
κόκκαλα τῶν Ἑλλήνων τὰ ἱερά. «Εκεῖ μέσα ἐκατοικοῦσες», λέει, «πικραμένη
ἐντροπαλὴ κι ἕνα στόμα ἐκαρτεροῦσες, ἔλα πάλι νὰ σοῦ πῇ». ̓Αλλὰ λέει
ἀκόμη: «"Αργιε νἄρθῃ ἐκείνη ἡ ̓μέρα. / Κι ἦταν ὅλα σιωπηλά, /γιατὶ τἄσκιαζε
ἡ φοδέρα
/ καὶ τὰ πλάκωνε ἡ σκλαδιά».
Τὸ τετράστιχο αὐτὸ δὲν πιάνει τόπο (καὶ ἀσφαλῶς δὲν ἀναφέρεται) μόνο
στὴν τουρχικὴ σκλαθιά, ποὺ ἦταν φοδερὴ καὶ τρομερὴ καὶ ἦταν παροῦσα
στὴν Ἑλλάδα τότε, ποὺ ὁ Σολωμὸς ἔγραφε τὸν ὕμνο, ἀλλὰ πιάνει τόπο καὶ
ἰσχύει γιὰ πᾶσαν κατάσταση, ὁποιαδήποτε καὶ ἂν εἶναι αὐτή, ποὺ πλακώνει
τὴν ψυχὴ τοῦ ἀνθρώπου. Ἰσχύει λοιπὸν τὸ τετράστιχο αὐτὸ καὶ γιὰ τὴν κατάσταση
ἐκείνη, ποὺ ἦταν ἡ πιὸ μεγάλη κατοχὴ ποὺ ἔγινε στὴν ἱστορία καὶ
ἔδειρε ἐπὶ αἰῶνες αἰώνων ὅλους τοὺς παραμεσογειακοὺς λαοὺς καὶ ὅλους
τοὺς λαοὺς τῆς Εὐρώπης -- καὶ πρῶτ ̓ ἀπ’ ὅλα ἔδειρε ἀλύπητα ἐπὶ αἰῶνες αἰώνων
τοὺς Ἕλληνες. Ἐκείνην, ποὺ ἀφοῦ πέρασε διὰ πυρὸς καὶ σιδήρου στὴν
Ἑλλάδα τὰ κηρύγματά της καὶ ἐπεόλήθη πλήρως, δὲν περιωρίστηκε στὴν
κατάληψη τοῦ ἐδάφους ἢ στὴν ἄσκηση τοῦ ὑπρογήωπι, ὅπως ἔκαμαν λ.χ. οἱ Ρωμαῖοι,
ἀλλὰ ἐστράφη πρὸς τὴν ψυχὴ τοῦ ἀνθρώπου, παντὸς ἀνθρώπου. Καὶ
ἐμαράνθη ἡ ψυχὴ τοῦ ἀνθρώπου, καὶ ἔπαψε νὰ ὑπάρχῃ ἐντὸς αὐτοῦ τὸ ὑπὸ
τοῦ ̓Αριστοτέλους λεχθὲν ὅτι «φύσει τοῦ εἰδέναι ὀρέγεται ἄνθρωπος». Καὶ ὁ
ἄνθρωπος κατέστη ἕνα ἄχαρο ὄν, τὸ ὁποῖον ἐζήτει ἀκαταπαύστως τὸ ἔλεος
τοῦ Μύθου, ἤτοι αὐτῆς ταύτης τῆς ̓Ασιατοκρατίας. Καὶ ἐνῷ συνετελέσθη
πλήρως αὐτό, καὶ ἐνῷ ἐσφάγησαν ἅπαντες οὐ Ἕλληνες τῆς Νοτίου Ἑλλάδος
καὶ ἔμεινε ἡ Νότιος 'Ελλὰς ἔρημος χώρα ἐπὶ τρεῖς καὶ πλέον αἰῶνες, ἐμεῖς
ψάχνουμε σήμερα νὰ 6ροῦμε τὶς ἑλληνικὲς ρίζες στὸν Εὐρωπαϊκὸ Πολιτισμό.
Π ̓.-- ἐρωτᾶται ἂν ὑπάρχῃ Εὐρωπαϊκὸς Πολιτισμός. Ἐμεῖς στὸ ἐρώτημα
αὐτὸ εἴμεθα ἀρνητικοί, διότι τὸν πολιτισμὸ μιᾶς χώρας ἢ μιᾶς
ἠπείρου τὸν χαρακτηρίζει ἡ κυριαρχοῦσα σχέψι" καὶ κυριαρχοῦσα
σκέψι στὴν Εὐρώπη ἦταν καὶ εἶναι καὶ σήμερα ὁ Μεσαίων. Ὁ Μεσαίων ὅμως
ἦτο ̓Ασιατοχκρατία. Ἡ δὲ φιλοσοφία, ἡ ὁποία χαρακτήριζε τὸν Ἑλληνικὸ
Πολιτισμό, ἐξέλιπε. Ἔτσι οἱ ρίζες τοῦ Ἑλληνικοῦ Πολιτισμοῦ ἢ κατεστράφησαν
ἢ ἐμαράνθησαν καὶ δὲν ὑπάρχουν πιά. Ὑπάρχουν μόνο τὰ κόκκαλα
τῶν Ἑλλήνων τὰ ἱερά, ὅπως λέει ὁ Σολωμός, καὶ πάνω ἀπὸ τὰ κόκκαλα τῶν
"Ἑλλήνων τὰ ἱερὰ ὑπάρχουν τὰ ἐρείπια, ὅσες ἑλληνικὲς πόλεις καὶ ὅσοι σωροὶ
ἐπὶ σωρῶν ἀπὸ σπασμένα μάρμαρα, γιὰ τὰ ὁποῖα ὁ μέγας μουσικοσυνθέτης
Μπετόδεν ἔγραψε ἕνα ὑπέροχο μουσικὸ κομμάτι μὲ τὸν τίτλο «Πένθι-