Ἡ «κυάμωση» ἦταν γνωστὴ στὸν Πυθαγόρα Μία ἀπὸ τὶς κληρονομικὲς ἀσθένειες ποὺ ὑπάρχουν σήμερα στὸν μεσογειακὸ χῶρο, εἶναι ἡ ἔλλειψη τοῦ ἐνζύμου γλυκοζο-ό-φωσφορικῆς ἄφυδρογονάσης (Ο-6-ΡΓ)). Τὸ γονίδιο ποὺ ἐποπτεύει τὴν παραγωγὴ τοῦ ἐνζύμου, θρίσκεται στὸ γεννητικὸ χρωμόσωμα Χ. Ἡ ἀσθένεια αὐτή, ποὺ προκαλεῖται μετὰ ἀπὸ δρώση κυάμων (κουκιῶν), στὸν ἑλληνικὸ χῶρο ἀντιπροσωπεύει τὸ 0,7 - 306 τοῦ πληθυσμοῦ. Στὸν ὑπόλοιπο μεσογειακὸ χῶρο οἱ Σαρδήνιοι ἐμφανίζουν τὸ μεγαλύτερο ποσοστὸ μὲ 7 - 2590 τοῦ συνολικοῦ πληθυσμοῦ. Σὲ ὡρισμένες περιπτώσεις ἡ «κυάμωση» εἶναι θανατηφόρος. Μία ρήση, ποὺ στὴν ἀρχαιότητα δινόταν σὲ αὐτὴν μεταφυσικὴ ἔννοια. γνωστὴ μόνο σὲ ἕνα περιωρισμένο κύκλο μυημένων, ἐνῷ στοὺς ὑπολοίπους εἶχε τὸ στῖγμα τῆς δεισιδαιμονικῆς ἀπαγόρευσης, εἶναι ἡ γνωστὴ ὑποθήκη τοῦ Πυθαγόρα «Κυάμων ἀπέχεσθε». Εἶναι ἐμφανὲς μετὰ ἀπὸ αὐτὰ ποὺ προανέφερα, ὅτι ὁ Πυθαγόρας ὡς ἕλληνας Φιλόσοφος καὶ συνάμα γνώστης τῆς ἰατρικῆς ἦταν καὶ ἄριστος παρατηρητής τῆς φύσης καὶ τοῦ περιθάλλοντος, μέσα στὸ ὁποῖο ζοῦσαν οἱ μεσογειακοὶ λαοὶ τῶν ἀρχαίὧν χρόνων. Μία ἀπὸ τὶς παρατηρήσεις του ἦταν καὶ τὸ γεγονὸς ὅτι μετὰ ἀπὸ όρώση κουκιῶν ἕνας ἀριθμὸς ἀνθρώπων ποὺ κατοικοῦσαν στὸ συγκεκριμένο γεωγραφικὸ χῶρο (Μεσόγειος) κατέληγε στὸ θάνατο. Γνωορίζουμε, ὅτι εἶχε περιπλανηθῆ σὲ μεγάλο μέρος τῆς Μεσογειακῆς λεκάνης, ὁπότε οἱ παρατηρήσεις του εἶχαν μία σφαιρικότητα, ποὺ τοῦ ἐπέτρεπαν νὰ καταλήξη σὲ ἀσφαλῆ συμπεράσματα. Τὸ ὅτι ἡ ρήση τοῦ Πυθαγόρα δὲν ἔγινε ἀντιληπτὴ ὡς ἔννοια καὶ ἀκούσθηκαν πολλὲς καὶ διάφορες ἀπόψεις ὡς πρὸς τὸ νόημά της ὀφείλεται κατὰ τὴν ἄποψή μου στοὺς ἑξῆς δύο λόγους: α) ἕνα μικρὸ μόνο τμῆμα τοῦ πληθυσμοῦ νοσοῦσε ἀπὸ τὴν συγκεκριμένη ἀσθένεια καὶ ἀφοῦ εἶχε προηγηθῆ θρώση κυάμων: καὶ 6) στὸ σύνολο τῆς οἰκογένειας συνήθως μόνο ἕνα μέλος της ἐμφάνιζε τὴν νόσο, ἐνῷ καὶ τὰ ὑπόλοιπα μέλη ἀπολάμθαναν τὶς ἴδιες διατροφικὲς συνήθειες. Τελικῶς αὐτὴ ἡ παρατήρηση τοῦ Πυθαγόρα, ποὺ ἔγινε πρὶν 2.500 χρόνια, ἀποδεικνύεται σύμφωνα μὲ τὰ σημερινὰ ἰατρικὰ δεδομένα ὀρθή. Ἡ μεγάλη σπουδαιότητά της ὅμως, χωρὶς νὰ μειώνεται τὸ μέγεθος τῆς ἀνακάλυψης τοῦ Πυθαγόρα, ἔγκειται στὸ ὅτι ἀποδεικνύει τὴ συνέχεια στὸν ἴδιο γεωγοαφικὸ χῶρο τῶν μεσογειακῶν φυλῶν, ἐφ ̓ ὅσον, ὅπως προαναφέραμμε. ἡ ἀσθένεια αὐτὴ εἶναι κληρονομική. ̓Αναστάσιος Δήμιζας Ἰατρὸς