Ἡ «κυάμωση» ἦταν γνωστὴ στὸν Πυθαγόρα Μία ἀπὸ τὶς κληρονομικὲς ἀσθένειες ποὺ ὑπάρχουν σήµερα στὸν µεσο- γειακὸ χῶρο, εἶναι ἡ ἔλλειψη τοῦ ἐνζύμου γλυκοζο-ό-φωσφορικῆς ἄφυ- δρογονάσης (Ο-6-ΡΓ)). Τὸ γονίδιο ποὺ ἐποπτεύει τὴν παραγωγὴ τοῦ ἐνζύ- μου, θρίσκεται στὸ γεννητικὸ χρωμόσωμα Χ. Ἡ ἀσθένεια αὐτή, ποὺ προ- καλεῖται μετὰ ἀπὸ δρώση κυάμων (κουκιῶν), στὸν ἑλληνικὸ χῶρο ἀντι- προσωπεύει τὸ 0,7 - 306 τοῦ πληθυσμοῦ. Στὸν ὑπόλοιπο μεσογειακὸ χῶρο οἱ Σαρδήνιοι ἐμφανίζουν τὸ μεγαλύτερο ποσοστὸ μὲ 7 - 2590 τοῦ συνολικοῦ πληθυσμοῦ. Σὲ ὡρισμένες περιπτώσεις ἡ «κυάμωση» εἶναι θανατηφόρος. Μία ρήση, ποὺ στὴν ἀρχαιότητα δινόταν σὲ αὐτὴν μεταφυσικὴ ἔννοια. γνωστὴ µόνο σὲ ἕνα περιωρισµένο κύκλο μυημένων, ἐνῷ στοὺς ὑπολοίπους εἶχε τὸ στῖγμα τῆς δεισιδαιμονικῆς ἀπαγόρευσης, εἶναι ἡ γνωστὴ ὑπο- θήκη τοῦ Πυθαγόρα «Κυάµων ἀπέχεσθε». Εἶναι ἐμφανὲς μετὰ ἀπὸ αὐτὰ ποὺ προανέφερα, ὅτι ὁ Πυθαγόρας ὡς ἕλληνας Φιλόσοφος καὶ συνάµα γνώστης τῆς ἰατρικῆς ἦταν καὶ ἄριστος παρατηρητής τῆς φύσης καὶ τοῦ περιθάλλοντος, µέσα στὸ ὁποῖο ζοῦσαν οἱ μεσογειακοὶ λαοὶ τῶν ἀρχαί- ὧν χρόνων. Μία ἀπὸ τὶς παρατηρήσεις του ἦταν καὶ τὸ γεγονὸς ὅτι μετὰ ἀπὸ όρώση κουκιῶν ἕνας ἀριθμὸς ἀνθρώπων ποὺ κατοικοῦσαν στὸ συ- γκεκριµένο γεωγραφικὸ χῶρο (Μεσόγειος) κατέληγε στὸ θάνατο. Γνω- ορίζουμε, ὅτι εἶχε περιπλανηθῆ σὲ µεγάλο µέρος τῆς Μεσογειακῆς λεκά- νης, ὁπότε οἱ παρατηρήσεις του εἶχαν µία σφαιρικότητα, ποὺ τοῦ ἐπέ- τρεπαν νὰ καταλήξη σὲ ἀσφαλῆ συμπεράσματα. Τὸ ὅτι ἡ ρήση τοῦ Πυθαγόρα δὲν ἔγινε ἀντιληπτὴ ὡς ἔννοια καὶ ἀκού- σθηκαν πολλὲς καὶ διάφορες ἀπόψεις ὡς πρὸς τὸ νόηµά της ὀφείλεται κατὰ τὴν ἄποψή µου στοὺς ἑξῆς δύο λόγους: α) ἕνα μικρὸ μόνο τμῆμα τοῦ πληθυσμοῦ νοσοῦσε ἀπὸ τὴν συγκεκριμένη ἀσθένεια καὶ ἀφοῦ εἶχε προη- γηθῆ θρώση κυάμων: καὶ 6) στὸ σύνολο τῆς οἰκογένειας συνήθως µόνο ἕνα µέλος της ἐμφάνιζε τὴν νόσο, ἐνῷ καὶ τὰ ὑπόλοιπα µέλη ἀπολάμθα- ναν τὶς ἴδιες διατροφικὲς συνήθειες. Τελικῶς αὐτὴ ἡ παρατήρηση τοῦ Πυθαγόρα, ποὺ ἔγινε πρὶν 2.500 χρό- νια, ἀποδεικνύεται σύμφωνα μὲ τὰ σημερινὰ ἰατρικὰ δεδοµένα ὀρθή. Ἡ µεγάλη σπουδαιότητά της ὅμως, χωρὶς νὰ μειώνεται τὸ μέγεθος τῆς ἀνα- κάλυψης τοῦ Πυθαγόρα, ἔγκειται στὸ ὅτι ἀποδεικνύει τὴ συνέχεια στὸν ἴδιο γεωγοαφικὸ χῶρο τῶν μεσογειακῶν φυλῶν, ἐφ᾽ ὅσον, ὅπως προα- ναφέραμµε. ἡ ἀσθένεια αὐτὴ εἶναι κληρονομική. ᾿Αναστάσιος Δήμιζας Ἰατρὸς