ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
228ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2000
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Ο συμπαντικός "λόγος" και το "μέτρο" ως αξίες του αρχαίου Έλληνα αθλητή — ΚΟΥΜΠΟΥΡΑΣ, ΣΑΒΒΑΣ
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
Ὃ συμπαντιχκὸς «λόγος» καὶ τὸ «μέτρον»
ὡς ἀξίες τοῦ ἀρχαίου Ἕλληνα ἀθλητῆ
ΔΕΚΑΜΗΝΗ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ -ΚΑΘΑΡΣΗ-ΟΡΚΟΣ
Γιὰ νὰ δώσῃ ὁ ἀρχαῖος ἀθλητὴς ὅρκο, ἔπρεπε νὰ καθαρθῇ προηγουμένως. Ἡ
κάθαρσι ἐπέρχεται μέσα ἀπὸ τὴν αὐτογνωσία τοῦ ἀτομιχοῦ καὶ ὁμαδικοῦ
Ἐγώ. Αὐτὸ τὸ Ἐγὼ ἀντιστοιχεῖ στὸ Συμπαντικὸ σύνολο, τὸ ὁποῖο, ἐνῷ εἶναι
κατατμημένο σὲ ἄπειρα μέρη, ἀποτελεῖ τὸ Ἕνα καὶ ὡς Ἕνα ὑπάρχει. Μετὰ
τὴν κάθαρσι καὶ τὴν πνευματιχὴν ἀνύψωσι τοῦ ἀνθρώπου κατακτᾶται ἡ ἀλή-
θεια καὶ ἡ ἀρετή, δῆλά δη ὁ Λόγος. Ἐὰν ὁ Λόγος εἶναι ἡ ὑπερτάτη ἀρχή, ἡ
ὁποία ἑνώνει καὶ συντηρεῖ τὸν κόσμο, Μέτρον εἶναι ἡ ἐναρμόνιση, ὁ «συγ-
χρονισμὸς» μὲ τὸν παγχόσμιο ρυθμό. Λόγος καὶ Μέτρον εἶναι νόμοι παγκό-
σμιοι, εἶναι ἰδέες, θεότητες.
Αὐτὲς οἱ ἰδέες ἦταν γνωστὲς στοὺς μυημένους ἀρχαίους Ἕλληνες, τὶς ὁποῖες.
ἐφήρμοζαν κατὰ τὴν δεκάµηνη παραμονὴ καὶ προετοιμασία τῶν ἀθλητῶν στὴν.
Ολυμπία πρὸ τῶν ἀγώνων. Ἢ ἐννοιολογικὴ ἀνάλυσι τῆς λέξεως Μέτρον, συµ-
φώνως μὲ τὴν ριζοσπαστικῆν ἔρευνα τοῦ ᾿Ἠλ. Τσατσόµοιρου («Ιστορία Γενέσε-
ὡς τῆς ᾿Ελληνικῆς Γλώσσας. -- ᾿Απὸ τὸν ἕλλοπα θηρευτὴ μέχρι τὴν ἐποχὴ τοῦ
Διός. -- Ἢ ἀποκωδικοποίηση τοῦ ᾿Ελληνικοῦ ᾿Αλφαδήτου», ἐκδόσεις «Δαυλὸς»
1991) μᾶς ἀποκαλύπτει: «Ἢ µάθησι -- Λόγος ὁδηγεῖ μὲ ουθμὸ -- συγχρονισµένα
εἰς πάντα χῶρον, ὅπου καὶ κατοικεῖ.» Ὃ Ἡλ. Τσατσόμοιρος τὰ εἶπε μὲ μίαν ἀνά-
λυσι, ποὺ χώρεσε µέσα σὲ µία φράσι.
᾿Αποκαθαρμένοι καὶ ἐξαγνισμένοι οἱ ἀθλητὲς μὲ ὁδηγὸ τὴν ἀρετὴν ἔφθαναν
στὴν τελειοποίησι. Τρία εἶναι τὰ ἀπαιτούμενα στοιχεῖα, γιὰ νὰ φθάσουμε στὴν
ἀρετή: Φύσι, φυσικὴ ἱκανότητα, θεωρία - µάθησι - ἄσκησι. (Οἱ ἀρετὲς κατὰ τὸν
᾿Αοιστοτέλη διακρίνονται σὲ σωματικές, διανοητικὲς καὶ ἠθικές.) Τελετὲς κα-
θαρμοῦ γίνονταν παντοῦ, σὲ κάθε ἐπαφὴ μὲ τὸ θεῖον καὶ σὲ ὅλες τὶς μορφὲς τῆς
µυήσεως, σὲ κρίσιμες ψυχικὲς καταστάσεις ἀσθενείας καὶ αἰσθημάτων ἐνοχῆς. Τὸ
πιὸ διαδεδομένο φυσικὸ ὑλικὸ καθαρμοῦ εἶναι τὸ νερό. Κατὰ τὴν τελετὴ ὁρκω-
µοσίας τῶν μετεχόντων στοὺς ἱεροὺς πανελληνίους ἀγῶνες τῶν Ἰσθμίων οἱ
ἀθλητὲς ὠρκίζονταν μπαίνοντας µέσα στὸ νερό.
Τυφλός, ἄκαμπτος, ἀκαταμάχητος ὁ θεὸς Ὄρκος ἀνεδύθη ἀπὸ τὸ 6άθος τοῦ
χρόνου. «Υἱὸς τῆς "Εριδος», «μεγάλη συμφορὰ γιὰ τοὺς ἀνθρώπους», («Θεογο-
νία»). Τὸ κείµενο τοῦ ὅρκου εἶναι ὕμνος, ὕμνος ἀναγνωρίσεως τοῦ νικητῆ (ὕμνος
στὸ Σῶμα). ᾿Αγωνίζονται οἱ ἀθλητὲς γυμνοί, γιατὶ ἦταν ἐνδεδυμένοι μὲ τὴν ἀρετὴ
(ὕμνος στὴν Ψυχή). Καταξιώνονταν οἱ σωφρονέστεροι (ὕμνος στὸ Πνεῦμα).
Ὅρκο ἔδιδαν καὶ οἱ θεοί. Ὁ πιὸ μεγάλος ἐκεῖνος τῆς Στυγός. Σ᾽ αὐτὴν ὡρκί-
ζονταν οἱ θεοὶ ὅρκον ἀπαράδατον, ποὺ κανεὶς δὲν τολμοῦσε νὰ καταπατήσῃ. Κο-
ντὰ στὰ Τύανα ὑπάρχει κάποια πηγὴ ἀφιερωμένη στὸν Ὅρχιο Δία, τὸν ὁποῖον
ὠνόμαζαν ᾿Αδασμαῖον. Ἡ πηγὴ ὄγάζει κρύο νερό, ποὺ παφλάζει, ὅπως ἀκριδῶς
ἕνα καζάνι τὸ ὁποῖο θερμαίνεται. Τὸ νερὸ αὐτὸ εἶναι «φιλικὸ» καὶ «γλυκὸ» γιὰ