Π ΚΙΝΗΠΣΙΣ ΤΝ ΙΑΝ ΝΙΚ.ΜΟΥΤΣΟΠΟΥΛΟΣ, Τὰ ἀκιδογραφήματα τοῦ Παγγαίου Οἱ γνώσεις μας γιὰ τὴν προϊστορικὴ Ἑλλάδα θὰ ἦταν σίγουρα φτωχότερες δίχως τὴν συνεισφορὰ τοῦ διακεκριμένου καθηγητῆ τῆς Αρχιτεκτονικῆς στὸ Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Ν. Μουτσόπουλου καὶ τοῦ πολύχρονου ἐρευνητικοῦ ἔργου του, ποὺ πέραν τῶν ἄλλων φωτίζει πάμπολλες πτυχὲς τῆς ἀρχέγονης ἀνθρώπινῆς παρουσίας στὸν ἑλλαδικὸ χῶρο, ὅπως ἡ ἔρευνά του γιὰ τὸν λιμναῖο οἰκισμὸ τοῦ Δισπηλιοῦ Καστοριᾶς κ.ἄ. Στὴν παροῦσα μελέτη του (δημοσιευμένη τὸ 1969) γίνεται γιὰ πρώτη φορὰ λόγος περὶ τῶν ἀκιδογραφημάτων, ποὺ ὁ ἴδιος ἐντόπισε στὸ ὄρος Παγγαῖο τῆς Μακεδονίας, τὰ ὁποῖα διατρέχουν μία εὐρυτάτη ἱστορικὴ περίοδο, ξεκινώντας ἀπὸ τὴ Νεολιθικὴ ἐποχὴ καὶ φτάνοντας ὣς τὸν Μεσαίωνα. Πρόκειται γιὰ μιὰ τεχνικὴ χάραξης ὀπῶν (τελειῶν) πάνω σὲ σκληρὸ ἀσθεστόλιθο, ποὺ τελικῶς ὁδηγοῦν στὴν ἀποτύπωση συγκεκριμένων παραστάσεων. Στὶς παραστάσεις αὐτὲς ἀπεικονίζονται «πολλὰ ζῷα, ἰδίως ἄγρια, ἄνθρωποι, συνήθως ὧπλισμένοι μὲ τόξα καὶ ἀργότερα μὲ δόρατα, κυνηγοὶ καὶ ἰδίως ὡπλισμένοι καδαλάρηδες μὲ δόρατα, μὲ ἀσπίδες καὶ δόρατα καὶ τέλος μὲ δόρατα καὶ σπαθιά» (σελ. 5). Εἶναι ὄντως ἐχπληκτικὸ τὸ γεγονός, πὼς μὲ τὴν ἴδια τεχνικὴ ἄνθρωποι διαφορετικῶν ἐποχῶν ἀπεικονίζουν τὰ ἴδια θέματα τῆς καθημερινῆς τους ζωῆς, ἐπιτυγχάνοντας μία ἐντυπωσιακὴ διαχρονιχὴ αἰσθητικὴ ἑνότητα. Παν. Λ. Κουθαλάκης 5 , απ, ε » ΠΡ Ὁ ρόλος τῆς Ἐκκλησίας στὴν Ἅλωση ̓Αγαπητὲ «Δαυλέ», Μὲ ἀφορμὴ τὸ ἄρθρο «Ἡ ἅλωση τῆς Πόλης» τοῦ δημοσιογράφου ἐρευνητῇ Κάρολου Μπρούσαλη, ποὺ διάδασα στὸ μηνιαῖο ὀρθόδοξο χριστιανικὸ περιοδικὸ «Απολύτρωσις» (Μάιος - ̓Ιούνιος 2000), σᾶς μεταφέρω ἀκριδῶς τὰ ἱστορικὰ γραφόμενά του γιὰ τὸν ρόλο ποὺ ἔπαιξε ἡ ὀρθόδοξη χριστιανικὴ ἐκκλησία τῆς Νέας Ρώμης (Κωνσταντινουπόλεως) στὴν ἅλωση τῆς Πόλεως ἀπ ̓ τοὺς Οθωμανοὺς Τούρκους: «Ἡ Βυζαντινὴ αὐτοκρατορία ἔπνεε τὰ λοίσθια. Ἐκτεινόταν ἕως λίγα μέτρα ἔξω ἀπ’ τὸ τεῖχος μάχη μεταξὺ τῶν ἑνωτικῶν (αὐτῶν ποὺ ἤθελαν τὴν ἕνωση τῆς) Ορθόδοξης μὲ τὴν Καθολικὴ ̓Εκκλησία) καὶ τῶν ἀνθενωτικῶν (αὐτῶν ποὺ πολεμοῦσαν μία τέτοια λύση). Κανένας δὲν ἀσχολιόταν μὲ τὴν παραγωγή (...). » Στὶς ἐκκλησίες καὶ τὰ μοναστήρια οἱ ἀνθενωτικοὶ ἱερωμένοι παρακαλοῦσαν τὸν θεὸ νὰ τοὺς ἀπαλλάξῃ ἀπ’ τοὺς Παλαιολόγους (..) Ὁ Μωάμεθ ἄρχισε νὰ χτίξῃ ἕνα κάστρο στὴν εὐρωπαϊκὴ ἀκτὴ τοῦ Βοσπόρου, τὸ Ρούμελη Χισάρ, ἀπέναντι ἀπ’ τὸ ̓Ανατὸλ Χισὰρ. Καὶ στὰ στενὰ τῆς Καλλίπολης ὃ τουρκικὸς στόλος ἔλεγχε τὴν εἴσο»