Ι. Ν. ΘΕΟΔΩΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ Τὸ Ἔθνος καὶ ἣ γλῶσσα του" Τὸ θέμα τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ πραγματευθῶ, εἶναι τὸ Ἔθνος καὶ ἡ γλῶσσα του. Βέβαια τὸ θέμα εἶναι ὡς πρὸς ἐμᾶς τοὺς Ἕλληνες μέγα καὶ δὲν ἔχω τὴν ἀξίωση ὅτι θὰ μπορέσω νὰ παρουσιάσω ὅλα ὅσα περιέχει αὐτὸς ὁ τίτλος. Θὰ προσπαθήσω ὅμως νὰ ἐπισημάνω μερικὰ καίρια σημεῖα, τὴ σημασία αὐτοῦ τοῦ προβλήματος. Ἣ γλῶσσα εἶναι τὸ ὄργανο τοῦ Ἔθνους. Ὁ Πλάτων εἶπε ὅτι ἡ γλῶσσα εἶναι ὄργανο καὶ ἔλαβε τὸν χαρακτηρισμὸ αὐτὸν ἀπὸ τὴν ζωὴ τῶν τεχνιτῶν, τῶν δημιουργῶν. Εἶναι ὄργανο τοῦ πνεύματος τοῦ ἀνθρώπου. "Ὄργανο τῆς ἐσωτερικῆς του ζωῆς. "Όργανο τῆς πάλης του μὲ τὴ ζωή. Γιὰ νὰ διεκδικήση ὄχι ἁπλῶς τὰ πρὸς τὸ ζῆν, ἀλλὰ νὰ διεκδικήση τὰ πρωτεῖα τῆς ζωῆς. Διότι ἐκεῖ εἶναι τὸ θέμα. Δὲν εἶναι τὸ θέμα ἁπλῶς νὰ ἐπιβιώσωμε. Τὸ θέμα εἶναι πῶς θὰ διεκδικήσωμε πρωτεῖα. Πῶς θὰ ἀναδειχθοῦμε. Γιατί; Διότι μὲ τὴν ἀνάδειξη εἶναι βέβαιη ἡ ἐπιβίωση. Χωρὶς τὴν ἀνάδειξη εἶναι ἀμφίβολη. Αὐτὸ εἶναι ἱστορικῶς παραδομένο. Τὴν ἐπιβίωση τὴν ἐξασφαλίζει ἡ ἀνάδειξη. Εἶναι λοιπὸν ἡ γλῶσσα, λέγω, αὐτὸ τὸ ὄργανο, τὸ ὁποῖον, σὲ μᾶς βέβαια ἔχει μιὰ μεγάλη ἱστορία 4.000 χρόνων. Δὲν συνειδητοποιοῦμε τὸ γεγονὸς αὐτὸ ὅπως πρέπει. “Οτι 4.000 χρόνια σ ̓ αὐτὴν ἐδῶ τὴν κόγχη, σ ̓ αὐτὲς ἐδῶ τὶς ἀκτὲς καὶ σ ̓ αὐτὰ τὰ βουνά ὁμιλεῖται μία γλῶσσα, ἣ ὁποία ἀπὸ τὴν ἐποχὴ τοῦ .Ομήρου εἶναι μία καὶ ἀδιαίρετη. Ἐπιμένω πάρα πολὺ εἰς τὴν ἑνότητα τῆς ἑλληνικῆς γλώσσας. Ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Πολιτεία, ἡ ὁποία μέρα μὲ τὴ μέρα συνειδητοποιεῖ περισσότερο τὰ χρέη της πρὸς τὴν νεότητα, θἄπρεπε νὰ κάμη ἕνα πρᾶγμα ποὺ θ ̓ ἀναφέρω ἀμέσως. Βέβαια, ἡ Πολιτεία δίδει τὰ βιβλία στοὺς μαθητὰς δωρεάν. Καὶ καλὰ κάνει. ̓Αλλὰ πολλὰ ἀπ ̓ αὐτὰ τὰ βιβλία δὲν ἔχουν τόση ἀξία. Δὲν πρόκειται νὰ κρίνω; διαπιστώνω. Ἕνα πρᾶγμα τὸ ὁποῖον θὰ ἔπρεπε νὰ κάμη ἡ Πολιτεία εἶναι νὰ δίδη σὲ κάθε μαθητὴ ἕνα Λεξικὸ τῆς Ἑλληνικῆς Γλώσσας. Αὐτὸ θὰ εἶναι ὁ ὁδηγός του σ ̓ ὅλη του τὴ ζωή. Λεξικὸ τοῦ θησαυροῦ τῆς Ἑλληνικῆς: καὶ ἄν δὲν ὑπάρχῃ, νὰ τὸ κάνωμε αὐτὸ τὸ Λεξικό. Ποὺ νὰ ἔχη μέσα ὅλο τὸν θησαυρό. Νὰ μὴν ἀποκλείεται τίποτα καὶ νὰ εἶναι ἐλεύθερο ἀπὸ δογματισμούς καὶ φανατισμούς. Γιατί, εἶπα, εἶναι ἑνιαῖος ὁ Ἐλληνισμὸς καὶ ἑνιαία καὶ ἡ γλῶσσα. Ἔχει περιόδους βεβαίως. Στὸν "ὍΟμηρο τὰ 6060 τῶν λέξεων εἶναι τὰ ἴδια μὲ τὶς λέξεις ποὺ ἔχει σήμερα ὁ λαός στὸ στόμα του. Αὐτὸ εἶναι ἕνα καταπληκτικὸ γεγονός. Καὶ δηλώνει ἕνα πρᾶγμα, ποὺ ἐπίσης δὲν τὸ παρατηροῦμε, τὴν συντηρητικότητα τῆς ἑλληνικῆς γλώσσας. Μπορεῖ κανεὶς νὰ σπουδάση τὰ πράγματα γιὰ νὰ βεβαιωθῆ γι’ αὐτὸ ποὺ λέγω. Ἔχω σπουδάσει τὰ πράγματα καὶ τοῦτο εἶναι ἕνα πόρισμα τῆς σπουδῆς αὐτῆς. 'Ο σύγχρονος Γερμανός δὲν μπορεῖ νὰ διαβάση τὰ κείμενα τῆς γλώσσας του, ὅπως αὐτὰ ἦταν πρὸ 500 ἐτῶν. Τὸ ἴδιο ἰσχύει καὶ γιὰ τοὺς ἄλλους εὐρωπαϊκοὺς λαούς. ̓Ενῶ ἐμεῖς μποροῦμε. Καὶ ὁ ἁπλούστερος Ἕλλην ἀπὸ ἀπόψεως μορφώσεως συγκινεῖται ἀπὸ τοὺς χαιρετισμοὺς τῆς Παναγίας ποὺ ἀκούει. Αὐτὸ ἔχει μεγάλη σημασία. Ἢ γλῶσσα λοιπὸν τοῦ Ἔθνους καλύπτει ὅλη του τὴν ἱστορία. Θὰ μείνωμε χρεωμένοι, ἄν δὲν ἀφομοιώσωμε αὐτὸ τὸ γεγονὸς καὶ ἄν δὲν προσπαθήσω"Λόγος ἐκφωνηθεὶς τὴν 25.10.1980 στὸ Πανελλήνιο Συμπόσιο Βασικῶν Προβλημάτων Συγχρόνου ̓Ελληνισμοῦ τῆς ̓Ελευθέρας Σχολῆς Φιλοσοφίας « Ὁ Πλήθων».