Ι. Ν. ΘΕΟΔΩΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ Τὸ Ἔθνος καὶ ἣ γλῶσσα του" Τὸ θέμα τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ πραγματευθῶ, εἶναι τὸ Ἔθνος καὶ ἡ γλῶσσα του. Βέβαια τὸ θέμα εἶναι ὡς πρὸς ἐμᾶς τοὺς Ἕλληνες μέγα καὶ δὲν ἔχω τὴν ἀξίωση ὅτι θὰ μπορέσω νὰ παρουσιάσω ὅλα ὅσα περιέχει αὐτὸς ὁ τί- τλος. Θὰ προσπαθήσω ὅμως νὰ ἐπισημάνω μερικὰ καίρια σημεῖα, τὴ σημα- σία αὐτοῦ τοῦ προβλήματος. Ἣ γλῶσσα εἶναι τὸ ὄργανο τοῦ Ἔθνους. Ὁ Πλάτων εἶπε ὅτι ἡ γλῶσσα εἶναι ὄργανο καὶ ἔλαβε τὸν χαρακτηρισμὸ αὐτὸν ἀπὸ τὴν ζωὴ τῶν τεχνιτῶν, τῶν δημιουργῶν. Εἶναι ὄργανο τοῦ πνεύματος τοῦ ἀνθρώπου. "Ὄργανο τῆς ἐσωτερικῆς του ζωῆς. "Όργανο τῆς πάλης του μὲ τὴ ζωή. Γιὰ νὰ διεκδικήση ὄχι ἁπλῶς τὰ πρὸς τὸ ζῆν, ἀλλὰ νὰ διεκδικήση τὰ πρωτεῖα τῆς ζωῆς. Διότι ἐκεῖ εἶναι τὸ θέμα. Δὲν εἶναι τὸ θέμα ἁπλῶς νὰ ἐπι- βιώσωμε. Τὸ θέμα εἶναι πῶς θὰ διεκδικήσωμε πρωτεῖα. Πῶς θὰ ἀναδειχθοῦ- με. Γιατί; Διότι μὲ τὴν ἀνάδειξη εἶναι βέβαιη ἡ ἐπιβίωση. Χωρὶς τὴν ἀνάδειξη εἶναι ἀμφίβολη. Αὐτὸ εἶναι ἱστορικῶς παραδομένο. Τὴν ἐπιβίωση τὴν ἐξα- σφαλίζει ἡ ἀνάδειξη. Εἶναι λοιπὸν ἡ γλῶσσα, λέγω, αὐτὸ τὸ ὄργανο, τὸ ὁ- ποῖον, σὲ μᾶς βέβαια ἔχει μιὰ μεγάλη ἱστορία 4.000 χρόνων. Δὲν συνειδητο- ποιοῦμε τὸ γεγονὸς αὐτὸ ὅπως πρέπει. “Οτι 4.000 χρόνια σ᾽ αὐτὴν ἐδῶ τὴν κόγχη, σ᾽ αὐτὲς ἐδῶ τὶς ἀκτὲς καὶ σ᾽ αὐτὰ τὰ βουνά ὁμιλεῖται μία γλῶσσα, ἣ ὁποία ἀπὸ τὴν ἐποχὴ τοῦ .Ομήρου εἶναι μία καὶ ἀδιαίρετη. Ἐπιμένω πάρα πο- λὺ εἰς τὴν ἑνότητα τῆς ἑλληνικῆς γλώσσας. Ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Πολιτεία, ἡ ὁ- ποία μέρα μὲ τὴ μέρα συνειδητοποιεῖ περισσότερο τὰ χρέη της πρὸς τὴν νεό- τητα, θἄπρεπε νὰ κάμη ἕνα πρᾶγμα ποὺ θ᾽ ἀναφέρω ἀμέσως. Βέβαια, ἡ Πολι- τεία δίδει τὰ βιβλία στοὺς μαθητὰς δωρεάν. Καὶ καλὰ κάνει. ᾿Αλλὰ πολλὰ ἀπ᾿ αὐτὰ τὰ βιβλία δὲν ἔχουν τόση ἀξία. Δὲν πρόκειται νὰ κρίνω; διαπιστώ- νω. Ἕνα πρᾶγμα τὸ ὁποῖον θὰ ἔπρεπε νὰ κάμη ἡ Πολιτεία εἶναι νὰ δίδη σὲ κάθε μαθητὴ ἕνα Λεξικὸ τῆς Ἑλληνικῆς Γλώσσας. Αὐτὸ θὰ εἶναι ὁ ὁδηγός του σ᾽ ὅλη του τὴ ζωή. Λεξικὸ τοῦ θησαυροῦ τῆς Ἑλληνικῆς: καὶ ἄν δὲν ὑ- πάρχῃ, νὰ τὸ κάνωμε αὐτὸ τὸ Λεξικό. Ποὺ νὰ ἔχη μέσα ὅλο τὸν θησαυρό. Νὰ μὴν ἀποκλείεται τίποτα καὶ νὰ εἶναι ἐλεύθερο ἀπὸ δογματισμούς καὶ φανατι- σμούς. Γιατί, εἶπα, εἶναι ἑνιαῖος ὁ Ἐλληνισμὸς καὶ ἑνιαία καὶ ἡ γλῶσσα. Ἔ- χει περιόδους βεβαίως. Στὸν "ὍΟμηρο τὰ 6060 τῶν λέξεων εἶναι τὰ ἴδια μὲ τὶς λέξεις ποὺ ἔχει σήμερα ὁ λαός στὸ στόμα του. Αὐτὸ εἶναι ἕνα καταπληκτικὸ γεγονός. Καὶ δηλώνει ἕνα πρᾶγμα, ποὺ ἐπίσης δὲν τὸ παρατηροῦμε, τὴν συν- τηρητικότητα τῆς ἑλληνικῆς γλώσσας. Μπορεῖ κανεὶς νὰ σπουδάση τὰ πράγ- ματα γιὰ νὰ βεβαιωθῆ γι’ αὐτὸ ποὺ λέγω. Ἔχω σπουδάσει τὰ πράγματα καὶ τοῦτο εἶναι ἕνα πόρισμα τῆς σπουδῆς αὐτῆς. 'Ο σύγχρονος Γερμανός δὲν μπορεῖ νὰ διαβάση τὰ κείμενα τῆς γλώσσας του, ὅπως αὐτὰ ἦταν πρὸ 500 ἐ- τῶν. Τὸ ἴδιο ἰσχύει καὶ γιὰ τοὺς ἄλλους εὐρωπαϊκοὺς λαούς. ᾿Ενῶ ἐμεῖς μπο- ροῦμε. Καὶ ὁ ἁπλούστερος Ἕλλην ἀπὸ ἀπόψεως μορφώσεως συγκινεῖται ἀπὸ τοὺς χαιρετισμοὺς τῆς Παναγίας ποὺ ἀκούει. Αὐτὸ ἔχει μεγάλη σημασία. Ἢ γλῶσσα λοιπὸν τοῦ Ἔθνους καλύπτει ὅλη του τὴν ἱστορία. Θὰ μείνω- με χρεωμένοι, ἄν δὲν ἀφομοιώσωμε αὐτὸ τὸ γεγονὸς καὶ ἄν δὲν προσπαθήσω- "Λόγος ἐκφωνηθεὶς τὴν 25.10.1980 στὸ Πανελλήνιο Συμπόσιο Βασικῶν Προβλημάτων Συγ- χρόνου ᾿Ελληνισμοῦ τῆς ᾿Ελευθέρας Σχολῆς Φιλοσοφίας « Ὁ Πλήθων».