ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
30ΙΟΥΝΙΟΣ 1984
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Η απροσμέτρητος ανθρωπίνη πτώσις — ΤΑΓΑΡΗΣ, ΑΧΙΛΛΕΥΣ
Κείμενο φύλλου
ΑΧΙΛΛΕΥΣ ΤΑΓΑΡΗΣ,
Ἢ ἀπροσμέτρητὸς ἀνθρωπίνη πτῶσις
̓ἸΕνὼ εἰς πᾶσαν συνήθη ἀνθρωπίνην δραστηριότητα, μεμονωμένην ἤ συλλογικήν,
τίθεται πάντοτε εἷς σκοπὸς ταύτης, ὅν ἀκολουθεῖ ὀργάνωσις καὶ ἐκτέλεσις, μὲ ἀποτέλεσμα
ὀρθολογικὸν καὶ ὠφέλιμον, εἰς τὴν ὑψίστην ἀνθρωπίνην δραστηριότητα, τὸν
Πολιτισμόν, τὸ πᾶν γίνεται τυχαίως, ἀνερματίστως καὶ τερατωδῶς, μὲ συνέπειαν τὸν
πολιτιστικὸν κυκεῶνα τοῦ 20οῦ αἰῶνος. Πράγματι ὁ αἰὼν οὗτος ἐμπερικλείει, μέχρι
τοῦδε, ἀπολογισμὸν φρίκης καὶ ἐκχυδαϊσμοῦ, ἄνευ προηγουμένου. Οἱ δύο μακροχρόνιοι
παγκόσμιοι πόλεμοι εἶχον ὡς προϊὸν ὀδύνης πολλὰς δεκάδας ἑκατομμυρίων νεκρῶν,
ἑκατοντάδας ἑκατομμυρίων ἀναπήρων καὶ τραυματιῶν καὶ ἀνυπολογίστους
ψυχολογικὰς καὶ ἠθικὰς καταστροφὰς καὶ ἐπιπτώσεις, καὶ ὑλικὰς ζημίας. Οἱ ἄνθρωποι
τοῦ αἰῶνος τούτου ἔχουν, γενικῶς, ἐκχυδαϊσθῆ, ζῶντες εἰς καθεστὼς συνεχοῦς παραλογισμοῦ,
μὲ συνέπειαν νὰ ἐπικρατοῦν τὰ ἔνστικτα τῆς βίας, τοῦ ἡδονισμοῦ καὶ τοῦ
ἀκράτου ἐγωϊσμοῦ. Αἱ ἐσωτερικαὶ ἀξίαι φθίνουν καὶ περιφρονοῦνται.
Οἱ σύγχρονοι «σοφοί» ἀποκηρύσσουν πομπωδῶς τὰ ἠθικοπνευματικὰ ἐπιτεύγματὰ
τῶν παρελθουσῶν χιλιετιῶν καὶ ἡ νέα γενεά, δεχομένη ἀσμένως τὰς ἀπόψεις των,
συμπεραΐίνει ὅτι τὸ πᾶν ἐπιτρέπεται καὶ ἀχαλίνωτος παραδίδεται εἰς τὴν παντὸς εἴδους
ἀκολασίαν. Λησμονοῦν οἱ θαυμασταὶ τῶν πυραύλων, τῆς πυρηνοδυνάμεως καὶ τῶν
διαστημοπλοίων, ὅτι πραγματικὸς πολιτισμὸς δὲν εἶναι ἡ ἐκμηχανοποίησις καὶ μεταβολὴ
εἰς «ρομπότ» τῶν πάντων, ἀλλὰ ὁ ἐξανθρωπισμὸς τῶν μελῶν τοῦ κοινωνικοῦ συνόλου,
ἡ προαγωγὴ τῶν ἠθικῶν ἀξιῶν, ἡ ἐπιδίωξις ὑψηλῶν ἰδεωδῶν καὶ ἡ πίστις εἰς
τὰς πνευματικὰς ἀξίας.
Ἢ ἱστορικὴ ἐμπειρία ἀποδεικνύει ὅτι ἡ πολιτιστικὴ πορεία τῆς ἀνθρωπότητος δὲν
εἶναι συνεχῶς ἀνοδική, ἀλλὰ διακόπτεται ἀπὸ ζοφεροὺς Μεσαίωνας, οἱ ὁποῖοι δημιουργοῦν
συνθήκας ἀποτελματώσεως καὶ ὀπισθοδρομήσεως. Ἣ ἀνθρωπότης, μετὰ
τὴν σκοτεινὴν προϊστορίαν της, ἐδημιούργησε τὴν φωτεινὴν περίοδον τῆς ἀρχαιότητος,
ὅτε, μὲ πρωτοπόρον τὴν Ἑλλάδα, ἤνθησεν ὑπερμέτρως ὃ πνευματικὸς πολιτισμός,
Ἐπηκολούθησεν ὁ ἐρεβώδης χιλιετὴς Μεσαίων. Τοῦτον διεδέχθη ἡ φωτεινὴ ̓Αναγέννησις,
καὶ ἤδη ἀπὸ ἑκατὸν περίπου ἐτῶν, ἀπὸ τῆς ἐποχῆς τῆς βιομηχανικῆς «ἐπαναστάσεως»,
εἰσερχόμεθα εἰς ἕνα νέον Μεσαίωνα, σκοτεινότερον εἰς περιεχόμενον
τοῦ προηγουμένου καὶ λίαν πιθανὸν πολὺ διαρκέστερον τούτου, λόγῳ πλέον δυσμενῶν
παραγόντων, ὡς εἶναι ἡ πληθυσμιακὴ ἔκρηξις, τὰ μέσα καταστροφῶν καὶ ἡ μηχανοκρατία.
Τόν νέον τοῦτον Μεσαίωνα προέβλεψεν, ἀπὸ τοῦ 18ου αἰῶνος, ὁ ̓Ιταλὸς σοφὸς
Τζ. Βίκο, προφητεύσας ὅτι ἡ ἀνθρωπότης λίαν προσεχῶς θὰ ἐξεβαρβαρίζετο καὶ
θὰ ἐξηγριοῦτο, λόγω τοῦ ὑλισμοῦ καὶ τοῦ ἐγωϊσμοῦ. Αἱ μηχαναί, δημιουργηθεῖσαι δι ̓ ἐξυπηρέτησίν
μας, μᾶς «ἐδώρησαν» τὸ ἄγχος τῆς ταχύτητος καὶ τῆς ἀπληστίας. Εἰσήλθομεν,
οὕτω, εἰς τὸν πολιτισμὸν τῶν μηχανῶν, ὅν χαρακτηρίζει ἡ παγερότης καὶ ἡ
ἀναισθησία τῶν «ρομπότ». Ὁ καθηγητὴς τοῦ Χάρβαρντ Τζ. Γκάλμπραιηθ ἀπεφάνθη
προσφάτως, ὅτι τόσον εἰς τὴν σκέψιν ὅσον καὶ εἰς τὴν δρᾶσιν ἔχομεν μεταβληθῆ εἰς
δούλους τῶν μηχανῶν. Οἱ ἐθελοτυφλοῦντες τεχνοκράται, ἀτενίζοντες μὲ κομπασμὸν
τὰ ἐφευρήματά των, ὃν ματαδίδουν ὡς θαυματουργὸν ἔκπληξιν εἰς τὰ μάζας τῶν ἆδαὧν,
δὲν ἔχουν ἀντιληφθῆ τὴν τρομακτικὴν κρίσιν πολιτισμοῦ, ἥν διανύομεν.
Οἱ ἄνθρωποι ἔχουν ἐξαγριωθῆ καὶ αἱ ἐκδηλώσεις ἐπιθετικότητος καὶ ὠμῆς βίας ὑπερβαίνουν
τὰς τῶν ἀγρίων ζώων, ὡς ἀποδεικνύουν οἱ σοφοὶ Κ. Λῶρεντς καὶ Τ.
Γκρήν, μὲ πρωτοπόρα τὰ κράτη, εἰς τὰς σχέσεις των, ἅτινα ὡς ἀπρόσωποι ὀντότητες
ἔχουν κακίαν ἀφάνταστον, ὡς τονίζουν οἱ μελητηταὶ Φόξ καὶ Τάιγκερ. Οἱ ἄνθρωποι
δὲν πιστεύουν εἰς ἰδανικά, περιφρονοῦν τὴν θρησκείαν, τὴν κοινωνικὴν ἀλληλεγγύην,
τὰ εὐγενῆ ἰδεώδη. Οἱ τεχνοκράται προσπαθοῦν ν ̓ ἀποδείξουν, ὅτι αἱ αἰώνιοι ἠθικαὶ ἀξίαι
εἶναι μεταβληταὶ καὶ ὅτι αἱ τεχνικαὶ ἐξελίξεις θὰ δημιουργήσουν νέας, ἁρμονικὰς
πρὸς ταύτας. Τοῦτο ἀποδεικνύει τὴν πλήρη τύφλωσιν καὶ κὠώφωσίν των ἀπὸ τὰς λάμ-