«ΛΟΓΙΑ ΙΗΣΟΥ» Πρωτοευαγγέλιο καὶ Ἑλληνικὴ Σκέψη* Ἡ φιλολογία μὲ θέμα τὸν Ἰησοῦ εἶναι ἀπέραντη· λ.χ. στὸν 20ὸ αἰ. οἱ σοβαρὲς μελέτες-θεωρίες περὶ Ἰησοῦ ὑπολογίζονται παγκοσμίως σὲ (cid:2) 15.000 τόμους1. Τὸ εὐρὺ φάσμα τῶν ἀπόψεων, ἀρνητικῶν ἢ θετικῶν, οἱ αἱρέσεις ποὺ ἐμφανίσθηκαν ἀπὸ τὰ πρῶτα μετὰ Ἰησοῦ χρόνια (ὅπως λ.χ. οἱ Γνωστικοί), τὰ σχίσματα, οἱ διάφορες «ἐκκλησίες», ἑταιρεῖες κ.λπ. προξενοῦν σύγχυση στὸν σκεπτόμενο ἄνθρωπο. Καὶ τὰ θρησκευτικὰ - θεολογικὰ ἄρθρα χιλιάδες ἡμερησίως· τὸ παρὸν δὲν εἶναι τέτοιο. Ἁπλῶς προσπαθεῖ νὰ ἀνακινήσῃ ἕνα «ξεχασμένο» θέμα· τὴν ὕπαρξη ἑνὸς χαμένου (γιὰ πάντα;) βιβλίου, τῶν «Λογίων Ἰησοῦ», καὶ τοῦ πιθανοῦ περιεχομένου του. H ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΓΕΝΙΚΩΣ. Εἶναι οἱ δοξασίες καὶ οἱ λατρευτικὲς πράξεις-τύποι ὡς ἐκδήλωση πίστης στὴ θεότητα. Εἰδικώτερα τὸ θρησκευτικὸ λεγόμενο συναίσθημα ξεκίνησε ἀπὸ τὸ δέος/φόβο τοῦ ἀγνώστου (μοίρα, ἀσθένεια, θάνατος) καὶ προχωρεῖ σὲ ἀναζήτηση ἐρείσματος καὶ νοήματος τῆς ζωῆς. Ὅπως ἡ ἱστορία τῆς κοινωνίας τοῦ ἀνθρώπου δὲν εἶναι γραμμική, ὅπως θέλει τὸ κατεστημένο νὰ ἀποδεχθοῦμε, ἔτσι καὶ ἡ θρησκεία ἄλλοτε ἦταν τρομερὴ καὶ ἄλλοτε ταυτιζόταν μὲ τὴν φιλοσοφία (= ἀναζήτηση τοῦ καλοῦ κἀγαθοῦ τε κἀληθοῦς). Σὲ φωτεινὲς ἐποχές, π.χ. στὴν ἀρχαία Ἑλλάδα, ἡ θρησκεία περιωριζόταν ὡς θεσμὸς στὶς τελετὲς τῆς Πόλεως καὶ τὸ ἀτομικὸ σέβας. Ἀντίθετα σὲ σκοτεινὲς περιόδους, ἀνεξαρτήτως ἐπιπέδου ἢ εἴδους πολιτισμοῦ, ἦταν ἢ ψυχολατρία ἢ λατρεία στοιχείων τῆς φύσης ἢ θεοκρατία ἢ δογματισμός. Συνήθως ἀπαιτοῦνται ἡ ὕπαρξη ἑνὸς δόγματος, ἑνὸς «ἱδρυτοῦ», ἑνὸς «ἱεροῦ βιβλίου», ὁπωσδήποτε ἑνὸς ἱερατείου, ἴσως καὶ κάποια μυστήρια. Ἐκφράζεται δὲ ἡ θρησκεία μὲ θεολογία, λατρεία καὶ νοοτροπία/τρόπο ζωῆς (στόχους). Οἱ ἀνδρεῖοι ὅμως (ἀνδρεία = ἡ ἀρετή, ποὺ κατὰ Πλάτωνα χωρὶς αὐτὴ οἱ ἄλλες τρεῖς, φρόνηση, σωφροσύνη καὶ δικαιοσύνη, δὲν ἔχουν διάρκεια) παρακάμπτουν τὰ δύο πρῶτα καὶ στοχεύουν ἀπ’ εὐθείας στὴν κατανόηση τῆς Ἀλήθειας (ὄντως Ὄν) μὲ τὴ βοήθεια τῆς Σοφίας καὶ τοῦ «γνῶθι σαυτόν». * Δημοσιεύω τὸ ἄρθρο αὐτὸ τοῦ κ. Κώστα Καρμιράντζου, ἐπειδὴ τὸ θεωρῶ ὡς θεμιτὴ ὑποκειμενικὴ διέξοδο στὸ ἀντικειμενικὸ (= ἱστορικὸ καὶ ἰδεολογικὸ) ἀδιέξοδο τοῦ Ἑλληνισμοῦ. [Σημ. τοῦ ἐκδότη.]