«Ἐργαστήριο» ὀστέινων ἐργαλείων καὶ ὅπλων πρὶν ἀπὸ 700.000 χρόνια ἀπὸ τὸν Ἀρχάνθρωπο Πετραλώνων! ΑΓΝΩΣΤΑ NEA EYPHMATA TOY N. ΠΟΥΛΙΑΝΟΥ Ἡ ἀνακάλυψη μιᾶς εὑρέως ἐφηρμοσμένης, πολλαπλῆς μεθόδου ἐπεξεργασίας ὀστέινων ἐργαλείων ἀπὸ ὀστᾶ διαφόρων ζῴων ὁδηγεῖ σὲ μία νέα θεώρηση γιὰ τὶς κατασκευαστικὲς ἱκανότητες καθὼς καὶ γιὰ τὶς κοινωνικὲς δραστηριότητες τῶν Ἀρχανθρώπων ποὺ ἔζησαν 700.000 χρόνια πρὶν ἀπὸ τὴν ἐποχή μας (βλ. «Δ», τ. 158, 170, 181, 202, 230, 232). Ὁ ἀνθρωπολόγος Νίκος Πουλιανὸς παρουσιάζει γιὰ πρώτη φορὰ στὸν «Δαυλὸ» τὰ νέα ἀποδεικτικὰ στοιχεῖα ἐπὶ τοῦ θέματος μετὰ ἀπὸ συγκριτικὴ μελέτη κατανομῆς τῶν ὀστέινων ἐργαλείων στὰ διάφορα στρώματα τοῦ Σπηλαίου τῶν Πετραλώνων. Οἱ ἐκτεταμένες ἀνασκαφὲς στὸ Σπήλαιο τῶν Πετραλώνων, ὡς γνωστόν, ἔφεραν στὸ φῶς μεγάλον ἀριθμὸν εὑρημάτων. Ἀνάμεσα σ’ αὐτὰ ἀναγνωρίστηκαν ἀπολιθώματα, ποὺ ἀνήκουν σὲ 100 εἴδη (συμπεριλαμβανομένου τοῦ ἀνθρώπου) καθὼς καὶ ἑκατοντάδες λίθινων ἐργαλείων κατασκευασμένων ἀπὸ βωξίτη, χαλαζία, ἀσβεστόλιθο καὶ ὡρισμένων ἀπὸ σταλαγμιτικὸ ὑλικό. Ὡρισμένα ὀστέινα ἐργαλεῖα ἔχουν ἤδη παρουσιαστῆ ἀπὸ τὸν ἀνθρωπολόγο Νίκο Πουλιανό, ἀλλὰ ἡ πλήρης μελέτη τους εἶναι σὲ ἐξέλιξη, καθὼς νέα δεδομένα προστίθενται διαρκῶς.. Τὰ ὀστᾶ μεταφέρθηκαν στὸ ἐσωτερικὸ τοῦ Σπηλαίου τῶν Πετραλώνων κυρίως ἀπὸ τοὺς προϊστορικοὺς ἀνθρώπους. Τὰ περισσότερα ἀπὸ αὐτά, ὅπως καὶ τὰ λίθινα ἐργαλεῖα, βρέθηκαν μεταξὺ τῶν στρωμάτων 2 καὶ 18 περίπου, δηλαδὴ 500.000 μὲ 700.000 χρόνια πρίν. Κατὰ τὴ διάρκεια αὐτοῦ τοῦ χρονικοῦ διαστήματος ἐντοπίζονται μέσα στὸ σπήλαιο ἐλάχιστα σαρκοφάγα καὶ ὑπερισχύει ἡ ἀνθρώπινη δραστηριότητα. Ἀντιθέτως ἀνάμεσα στὰ παλαιότερα στρώματα (χαμηλότερα ἀπὸ τὸ 18ο), ὅπου ἐντοπίζονται τὰ περισσότερα ἀπολιθώματα σαρ-