ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
234ΙΟΥΝΙΟΣ 2001
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Η αντίθεση του Ελληνισμού στις λατρευτικές ανθρωποθυσίες — ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ, ΣΤΕΦΑΝΟΣ
Κείμενο φύλλου
Ἡ ἀντίθεση τοῦ ‘Ελληνισμοῦ
στὶς λατρευτικὲς ἀνθρωποθυσίες
OI ΘΡΗΣΚΕΙΕΣ ΤΩΝ ΣΗΜΙΤΙΚΩΝ ΛΑΩΝ
ΠΡΟΔΡΟΜΟΙ TOY ΣΗΜΕΡΙΝΟΥ ΣΑΤΑΝΙΣΜΟΥ
Οἱ ἀνθρωποθυσίες εἶναι κατὰ γενικὴ ὁμολογία ἡ σκοτεινότερη
πλευρὰ τῆς ἀνθρώπινης θρησκευτικῆς ἔκφρασης. Ὁ Ἑλληνισμὸς
ὡς κοσμοθεωρία ἀντιτάχθηκε σὲ αὐτὲς ἀπὸ πάρα πολὺ
νωρὶς καὶ τὶς καταπολέμησε μὲ κάθε μέσο. Σὲ ἄλλους λαοὺς ὅμως,
γειτονικοὺς τῶν Ἑλλήνων, οἱ θυσίες ἀνθρώπινων ὄντων ὄχι μόνο
δὲν κυνηγήθηκαν, ἀλλὰ συνέχισαν νὰ ἀποτελοῦν τὸ κυρίαρχο
ὄχημα λατρευτικῆς ἔκφρασης ἀκόμα καὶ μέχρι τὰ ἑλληνιστικὰ
καὶ ρωμαϊκὰ χρόνια, ἐνῷ οἱ ἐπιβιώσεις φθάνουν μέχρι καὶ τὶς
μέρες μας.
Στὸ κείμενο ποὺ ἀκολουθεῖ θὰ ἐπιχειρήσουμε νὰ καταδείξουμε μέσα ἀπὸ τὰ
ἀρχαῖα κείμενα τόσο τὴ σύγκρουση τῆς ἑλληνικῆς κοσμοθεωρίας μὲ τὶς ἀνθρωποθυσίες
ὅσο καὶ τὴ στενὴ σχέση αὐτῶν τῶν τελετουργιῶν μὲ τὴ λατρεία τοῦ Κρόνου
καὶ τῶν Τιτάνων.
Λυκάων καὶ Κέκροψ
Ὁ Παυσανίας στὰ «Ἀρκαδικά» του περιγράφει τὴν θρησκευτικὴ ἀναζήτηση
δύο πανάρχαιων βασιλέων τῆς Ἑλλάδας: τοῦ Λυκάονα τῆς Ἀρκαδίας καὶ τοῦ Κέκροπα
τῆς Ἀττικῆς. Οἱ δύο αὐτοὶ προκατακλυσμιαῖοι ἄρχοντες σύμφωνα πρὸς τὸν
Παυσανία προσπάθησαν νὰ βροῦν τὸν καλύτερο τρόπο λατρείας τοῦ θείου. Ὁ Κέκροψ
τελικὰ ἦταν ἐκεῖνος ποὺ τὰ κατάφερε, ἐνῷ ἀπὸ τὴν ἄλλη ὁ Λυκάων ἀπέτυχε
καὶ τιμωρήθηκε σκληρότατα (μεταμορφώθηκε σὲ λύκο), ἐπειδὴ ἀσέβησε θυσιάζοντας
ἕνα βρέφος στὸ βωμὸ τοῦ Διός: «Κατὰ τὴ γνώμη μου ὁ Λυκάων ἦταν σύγχρονος
μὲ τὸν βασιλιᾶ τῶν Ἀθηναίων Κέκροπα, ὅμως οἱ δύο τους δὲν ὑπῆρξαν ἐξ ἴσου
συνετοὶ στὴν ἀναζήτηση τοῦ καλύτερου τρόπου λατρείας: ὁ Κέκροψ ὠνόμασε
πρῶτος τὸ Δία ὕπατο (Ὕψιστο Θεὸ) καὶ ἔκρινε πὼς δὲν εἶναι σωστὸ νὰ θυσιάσῃ
ζωντανὴ ὕπαρξη καὶ πρόσφερε στὸ βωμὸ γλυκίσματα τοῦ τόπου, ποὺ τὰ ὀνομάζουν
πελάνους ἀκόμα καὶ τώρα οἱ Ἀθηναῖοι· ὁ Λυκάων ὅμως ἔφερε πάνω στὸ βωμὸ
τοῦ Λύκαιου Δία ἀνθρώπινο βρέφος καὶ θυσίασε τὸ βρέφος, γιὰ νὰ βρέξῃ τὸ βωμὸ
μὲ τὸ αἷμα. Λένε, πὼς ὁ ἴδιος εὐθὺς μετὰ τὴ θυσία ἔγινε λύκος...» (Παυσανίας,
«Ἑλλάδος Περιήγησις», Ἀρκαδικά, 2, 3).
Ἐδῶ ὁ Παυσανίας θέλει νὰ δείξῃ τὸ σωστὸ τρόπο λατρείας πρὸ τοῦ κατακλυσμοῦ
τοῦ Δευκαλίωνα, σὲ ἐποχὴ θολὴ ἀκόμα καὶ γιὰ τοὺς ἀρχαίους. Ἀκόμα τὸ
στοιχεῖο ὅτι οἱ Ἕλληνες θεοὶ δὲν δέχονται ἀνθρωποθυσίες, ἀλλὰ προτιμοῦν τὴν