ΣΠΥΡΟΣ ΝΟΝΙΚΑΣ Οἱ «Δημόσιες Ἐπιχειρήσεις» ̓Ανάμεσα στὶς θύελλες ποὺ θερίσαμε, σπέρνοντας τὸν ἄνεμο τοῦ Β ́ Παγκοσμίου Πολέμου, θερίσαμε καὶ τὸν τυφῶνα, θὰ ἔλεγα, ποὺ φέρει τὸ ὄνομα: δημόσιες - κρατικὲς - κοινωνικοποιημένες - συνεταιριστικὲς - ἐθνικοποιημένες - δημοτικὲς - ἀγροτοβιομηχανικὲς - προβληματικὲς κλπ. ἐπιχειρήσεις, ποὺ λειτουργοῦν ὑπὸ τὸ ἐξουσιαστικὸ δόγμα τοῦ κρατικισμοῦ, ὅπως ὁ τελευταῖος ἐμφανίζεται μὲ τὴν μορφή: κρατικῶν ἀνωνύμων βιομηχανικῶν ἐταὶριῶν, ἐπιχειρήσεων δημοσίου δικαίου, δημοτικῶν ἐπιχειρήσεων, συνεταιρισμῶν, προβληματικῶν ἐπιχειρήσεων τοῦ ἰδιωτικοῦ τομέα, κρατικῶν τραπεζῶν κλπ. Βέβαια, ἡ μαζοποίηση τῶν λαῶν, ἡ συρρίκνωση τῶν ἐθνοτήτων καὶ ἡ σοσιαλοποίηση τῶν οἰκονομιῶν (ὑπὸ τὴν ἔννοια νὰ δουλεύουμε λιγότερο καὶ νὰ ξοδεύουμε περισσότερο) ἀνέκυψε μετὰ τὸν πόλεμο ὡς παγκόσμιο ἰδεῶδες, ὑπὸ τὸ ψευδεπίγραφο αἴτημα τῆς δικαιότερης κατανομῆς τοῦ εἰσοδήματος, τὸ ὁποῖο ποτὲ δὲν ἔπαψε νὰ προβάλλεται ἀπὸ τὴν ἐποχὴ τῶν Νόμων τοῦ Σόλωνος, μὲ τὸν ἕνα ἤ μὲ τὸν ἄλλο τρόπο. Ἡ μεταπολεμικὴ παγκόσμια κοινωνία μὲ χαρακτηριστικἁ τὸν ἀχαλίνωτο οἰκονομισμὸ καὶ τὴν ἐπιβολὴ τοῦ ἀνελεύθερου πρότυπου: ἐξουσία - μάζα καὶ μάζα - ἐξουσία βρῆκε ἰδανικὴ μέθοδο ἐμπεδώσεως τῶν νέων ἀξιῶν τὴν ἐπέκταση τοῦ κρατικιστικοῦ τομέα σὲ ὅλες του τὶς μορφές, μὲ προεξέχουσα αὐτὴ τῶν δημοσίων ἐπιχειρήσεων ὅλων τῶν εἰδῶν. Οἱ δημόσιες ἐπιχειρήσεις ὀμπεριέχουν μέσα τους μιὰ ἐγγενῆ ἀντίφαση, ποὺ τελικῶς ὁδηγεῖ σὲ σήψη, ὅπως μποροῦμε σήμερα νὰ διαπιστώσουμε ἀπὸ τὴν προσωπικὴ πείρα ποὺ ἔχει ὁ καθένας ἐν προκειμένω. Καὶ ἡ ἀντίφαση ᾱναφέρεται σ ̓ αὐτὴ τὴν «ἐπιχειρηματικὴ δεοντολογία», ἡ ὁποία νομοτελειακὰ ἀκυρώνει τὴν ἕωλη ἔννοια τῆς «δημόσιας ἐπιχείρησης». Διότι ὅταν λέμε ἰδιωτικὴ ἐπιχείρηση, αὐτομάτως ὁ νοῦς μας πάει στὸ ὁμόλογό της, ποὺ εἶναι ὁ «ἰδιώτης ἐπιχειρηματίας». Δηλαδὴ ἕνας ἄνθρωπος μὲ ἐκ γενετῆς ἰδιαίτερο ταλέντο στὸ νὰ ἱδρύει καὶ νὰ θέτη σὲ λειτουργία ἐπικερδῶς μιὰ ἐπιχείρηση, ποὺ ἀντικείμενο ἔχει τὴ δημιουργία θέσεων ἁπασχόλησης καὶ τὴν παραγωγὴ νέου «ἔργου», σὲ πλαίσια ἀτομικῆς «ἐλευθερίας». Αὐτὸν τὸν ρόλο μποροῦν καὶ τὸν παίζουν μόνον οἱ ἄνθρωποι ἐκεῖνοι, ποὺ ἔχουν τὸ ταλέντο τοῦ ἐπιχειρηματία. Καὶ οὐδεὶς ἄλλος. Ὅπως κανεὶς δὲν μπορεῖ νὰ γίνει ἅλτης τοῦ ὕψους, ἄν δὲν ἔχει τὸ ἀνάλογο ταλέντο. Ὅταν ὅμως λέμε «Δημόσιες Ἐπιχειρήσεις», τότε τὸ ὁμόλογο ποιό εἶναι; Ὃ «4άήμόσιος Ἐπιχειρηματίας»; ̓ ̓Αμέσως καταφαίνεται, ὅτι ἡ ἔννοια ἐπιχείρηση, γεννήθηκε γιὰ νὰ προσιδιάζει ἀποκλειστικὰ στὸν «ἰδιώτη», ἡ δὲ ἔννοια τῆς «Δημόσιας Επιχείρησης» εἶναι ἀντιφατική, τραγελαφικὴ καὶ αὐτοκαταλυόμενη, γιατὶ οἱ ὅροι Δημόσιο καὶ ἐπιχείρηση εἶναι ὄχι μόνο ἀσύμπτωτοι ἀλλὰ καὶ ἀνταγωνιστικοὶ μέχρι θανάτου. Ἔξ οὗ καὶ τὸ φαινόμενο τῆς σήψεως τῶν κρατικῶν ἐπιχειρήσεων, ἐξ οὗ καὶ τὸ ᾱποκαρδιωτικό, τὴ θέση τοῦ ταλαντούχου ἐπιχειρηματία, τοῦ ὁποίου ἡ ἐπιχείρηση κοινωνικοποιήθηκε, νὰ τὴν παίρνει ὁ πρῶτος τῇ τάξει ἀφισοκολλητὴς τοῦ κόμματος. Καὶ δὲν εἶναι διόλου παράξενο αὐτό, γιατὶ ἕνας ποὺ ἔχει τὸ τα-