ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
236-237ΑΥΓ. - ΣΕΠΤ. 2001
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Αν ξαναζούσε ο Πλάτων — ΚΟΥΤΟΥΛΑΣ, ΔΙΑΜΑΝΤΗΣ
Κείμενο φύλλου
Ἄν ξαναζοῦσε ὁ Πλάτων...
...ΠΩΣ ΘΑ ΕΒΛΕΠΕ THN NEKPO-ΑΡΧΑΙΟΛΑΤΡΙΑ
«Πῶς θά ἦταν ἡ Ἀμερική, ἄν οἱ ἀρχαῖοι Ἕλληνες κλασικοί δέν εἶχαν
τέτοια διάδοση; Ἡ σκέψη αὐτή ταράζει τόν ὕπνο μου.»
(Ἔζρα Πάουντ)
T ὸ νὰ ἔχῃ κανεὶς ἱστορικὴ συνείδηση ὑπῆρξε πάντα τὸ ἀσφαλέστερο μέσον,
γιὰ νὰ διασχίσῃ τὴν ἔρημο τοῦ αἰώνια ἄγνωστου μέλλοντος. Ἰδιαίτερα
σὲ «κρίσιμες» ἐποχές, σὲ περιόδους – «μεταίχμια» σὰν τὴ σημερινή,
τὸ νὰ κυττάξῃ κανεὶς πίσω, πρὸς τὶς ῥίζες του, εἶναι ἡ sine qua
non προϋπόθεση γιὰ τὴν ἑρμηνεία τοῦ παρόντος καὶ τὴν κατανόηση
τοῦ «οὔπω ὄντος». Εἶναι ἀλήθεια ὅτι ἀπὸ τὴν ἐποχὴ τῆς Ἀναγέννησης
ὁ Δυτικός Κόσμος ἐμπνεύστηκε, μιμήθηκε, κατόπιν μετέπλασε, παρῴδησε, ἀκόμα
καὶ ὑπονόμευσε τὸν ἀρχαῖο Ἑλληνικό Πολιτισμό. Ἀλήθεια ἐπίσης εἶναι ὅτι
ἡ Δύση, ἀκόμα καὶ αὐτὴ τῆς Ἀναγέννησης, ὑπῆρξε θεμελιωμένη κυρίως στὸν
Χριστιανισμὸ καὶ κατὰ ἕνα ποσοστὸ στὴ Ρωμαϊκὴ κρατικὴ παράδοση. Ἡ Ἑλλάδα
δὲν ἦταν ποτὲ ἡ κυρίαρχη ἐπίδραση –σὰν τὸν Χριστιανισμό ἢ τὴ Ρώμη – καὶ
κατὰ συνέπεια ἡ Κλασικὴ Σκέψη ἦταν πάντα διαθέσιμη, γιὰ νὰ χρησιμοποιηθῇ
ὡς μέσον ἐλέγχου τῶν ἰσχυουσῶν ἀξιῶν τοῦ Δυτικοῦ Κόσμου. Ἡ ἱστορικὴ αὐτὴ
πραγματικότητα εἶναι ἡ αἰτία ἀφ’ ἑνὸς τῶν τόσων παραχαράξεων καὶ πλαστογραφήσεων
τοῦ ἀρχαίου Ἑλληνικοῦ Πολιτισμοῦ ἀπὸ τοὺς Δυτικοὺς καὶ ἀφ’ ἑτέρου
τῆς αἰώνιας ζωντάνιας τοῦ Κλασικοῦ Πνεύματος.
Ἰδιαίτερα οἱ Ἕλληνες ἱστορικοί, ἱστοριοδίφες καὶ ἐρευνητὲς εἶχαν ν’ ἀντιμετωπίσουν
κάθε φορὰ μπροστά τους καὶ τὸν ἐλλοχεύοντα κίνδυνο τῆς μουσειακῆς
ἀντιμετώπισης τοῦ Ἑλληνικοῦ Πνεύματος. Ὑπονομευμένοι οἱ Νεοέλληνες
ἀπὸ τὸ σύμπλεγμα κατωτερότητας ἔναντι τῶν Δυτικῶν ἐξ αἰτίας
τῶν 400 χρόνων τῆς τουρκοκρατίας ἀντιμετώπιζαν τὰ ἐπιτεύγματα τῶν
ἀρχαίων Ἑλλήνων ὡς βεβηλωμένους φαραωνικοὺς τάφους. Ἡ προγονοπληξία
καὶ ἡ στεῖρα ἀρχαιολατρία ὑπῆρξαν τὸ σῆμα κατατεθὲν τοῦ νεοελληνικοῦ
κρατιδίου ἀπὸ τὴ Βαυαροκρατία καὶ ἐντεῦθεν.
Ἀλλὰ αὐτὸ ποὺ ἀντιλαμβανόταν ὡς «Ἀρχαία Ἑλλάδα» ὁ δυτικοευρωπαϊκὸς
νεοκλασικισμὸς δὲν ἦταν ἡ πραγματικὴ ἀρχαία Ἑλλάδα ἀλλὰ μιὰ φαντασίωση
Εὐρωπαίων φιλελλήνων διαφωτιστῶν. Χαρακτηριστικὸ καὶ ἐνδεικτικὸ παράδειγμα
αὐτῆς τῆς ἱστορικῆς πλάνης ἀποτελεῖ ἡ λεγόμενη «νεοκλασικὴ» ἀρχιτεκτονική.
Ὡς γνωστόν, οἱ Βαυαροὶ καὶ ὁ Ὄθων γέμισαν τὴν τότε Ἀθήνα τοῦ 1840
μὲ «νεοκλασικὰ» κτήρια, θεωρώντας ὅτι ἔτσι νεκρανασταίνουν τὴν ἀρχαία ἑλληνικὴ
ἀρχιτεκτονική. Δὲν γνώριζαν βέβαια ὅτι τὰ ἀρχαῖα ἀθηναϊκὰ σπίτια ἔμοιαζαν
μὲ τὰ λεγόμενα «τουρκόσπιτα» μὲ τὰ «λιακωτὰ» - «χαγιάτια», τὶς ἐσωτερικὲς
αὐλὲς (αἴθρια) καὶ τὰ «γκάγκαρα»... Ἔτσι γκρεμίζοντας τὰ «τουρκόσπιτα»
τῶν «γκάγκαρων» καὶ ἐγκαινιάζοντας νεοκλασικά, ἀντὶ νὰ νεκρανασταίνουν τὴν
ἀρχαία παράδοση, τὴν σκότωναν ἐξ ἀγνοίας, προκειμένου νὰ δώσουν σάρκα καὶ
ὀστᾶ στὶς φαντασιώσεις τοῦ Ρομαντισμοῦ τοῦ 19ου αἰῶνα. Οἱ Νεοέλληνες βέβαια,
σὲ ἀκόμη μεγαλύτερη ἄγνοια ζώντας, ἀκολούθησαν πιστὰ τοὺς Δυτικοὺς