Ὁ τρόπος οἴκησης ἐκφράζει τὴν πολιτικὴ καὶ τὸν πολιτισμό «...ὡς πολιτείαν καί... κατ’ εὐχὴν συνεστάναι πόλεως» (Ἀριστοτέλης) Ὁ Ἀριστοτέλης στὰ «Πολιτικά» του ἀναφέροντας τὸν περίφημο πολεοδόμο Ἱππόδαμο μᾶς παρουσιάζει μία ἄλλη πτυχὴ τῶν ἐνδιαφερόντων του1, δηλ. τοῦ φιλοσόφου - πολιτικοῦ. Πράγματι πρότεινε παράλληλα πρὸς τὸνΠλάτωνα καὶ τὸν Ἀριστοτέλη «πρῶτος τῶν μὴ πολιτευομένων» μία ἰδανικὴ πολιτεία,καὶ μά- λιστα μὴ δουλοκτητική. ὉἹππόδαμος δὲν μπῆκε σὲ ξένα «χωράφια», ἀφοῦ ἡ πόλις εἶναι ἕνα ἐργαλεῖο (= ὄργανον) ἔκφρασης τῆς κοινωνίας. Ἀπὸ τότε μεγάλοι ἀρχιτέκτονες - πολεοδόμοι πρότειναν μιὰ ὄχι ἁπλῶς νέα ἀλλὰ «ἰδανικὴ» κοινωνία - τρόπο ζωῆς καὶ τὴν ἐξέφρασαν μὲ σχέδια - μορφώματα ἀλλὰ καὶ μὲ νέες πόλεις. Ὡς παράδειγμα φέρω τὸνΓάλλο Le Corbusier μὲ τὴν πρότασή του γιὰ μιὰ παγκόσμια κοινωνία, ποὺ θὰ συνυπάρχῃ ἁρμονικὰ μὲ τὴ φύση2, ὡς καὶ τὸν ἡμέτερο K. Δοξιάδη μὲ τὸ δίχτυ τῆς Οἰκουμενούπολής του. Τί πρότειναν οἱ Ἕλληνες ὡς «ἰδανικὴ Πολιτεία» καὶ πῶς τὴν ὑλοποίησαν μὲ ἀντίστοιχες πόλεις; Ο ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΚΑΙ ΟΙ ΑΛΛΟΙ. Ο ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΚΑΙ ΟΙ ΑΛΛΟΙ. Ἡ πολιτικὴ θεωρία ἦταν βασικὸ στοιχεῖο τῆς φιλοσοφίας τῶν Ἑλλήνων. Τὸ τρίπτυχο τῆς ἔρευνάς τους ἦταν «πολιτεία, ἦθος, φύσις». Ἀπὸ νωρὶς λοιπὸν ἀσχολήθηκαν μὲ προτάσεις πολιτικὲς ὅπως λ.χ. οἱ Ἑπτὰ Σοφοί· ἐξ αὐτῶν ὁ Θαλῆς εἶχε τὴν ἰδέα τῆς ἑνώσεως τῶν πόλεων τῆς Ἰωνίας. ὉΠυθαγόρας ἐφήρ- μοσε τὶς θεωρίες του στὶς πόλεις τῆς Μεγάλης Ἑλλάδος. ὉἩράκλειτος ἐπίσης μὲ τὸν τρόπο ζωῆς του καὶ μὲ τὸ χαμένο τμῆμα τοῦ «Περὶ Φύσεως» ἔργου του («λόγος πολιτικός»). Ὁ Δημόκριτος (!), ὁ Ἀρχύτας, οἱ Σοφιστὲς καὶ ὁ Φαλέας, ποὺ πρῶτος πρότεινε τὴν κοι- νοκτημοσύνη (κομμουνισμό). Καὶ φθάνουμε στὸνΠλάτωνα· τὸ ἰδανικὸ πολίτευμα, ἡ «Πολιτεία» του, προβληματίζει τὴν ἀνθρωπότητα μέχρι σήμερα. Προτάσεις του:α. ἡ ταξικὴ κοινωνία μὲ τοὺς ἄρχοντες - φιλοσόφους, τοὺς φύλακες καὶ τοὺς γεωργοὺς / τεχνῖτες (βάναυσοι) σὰν ἰδανικὸς συν- δυασμὸς (πνεῦμα - ψυχὴ - σῶμα), β. ἡ ἰσότης τῶν γυναικῶν , γ. τὰ κοινὰ παιδιὰ καὶ δ. ἡ μὴ ἀνάγκη ὕπαρξης δούλων. Ἡ«πολιτεία» του προϋποθέτει τὴ δημιουργία ἐναρέτων ἀνθρώπων, ποὺ θὰ γίνουν ἄριστοι πολῖτες. Ὁ Ἀριστοτέλης, πολυγραφώτατος καὶ πανεπιστήμων, γράφει τὰ «Πολιτικὰ»του σὲ 8 βιβλία. Παίρνω σὰν βάση τῆς ἔρευνας τὰ «Πολιτικὰ»καὶ τὴν «Ἀθηναίων Πολιτεία»τοῦ A. (καὶ γιὰ τὴ Σπάρτη τὸν Ξενοφῶντα3), ὄχι γιὰ τὴν ὀρθότητα ἢ μὴ τῆς ἰδανικῆς του «πο- λιτείας» (= πολιτεύματος), ἀλλὰ γιὰ τὸ ἀνυπέρβλητο καθαρὸ ὕφος τῆς γραφῆς του καὶ κυ-