Ἡ «καμάρα» εἶναι ἐπινόηση τῆς Ἑλληνικῆς Ἀρχιτεκτονικῆς ΟΙ ΠΡΟΡΡΩΜΑ·Ι·ΚΕΣ ΤΟ•ΩΤΕΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ Εἶναι διαδεδομένη στοὺς περισσοτέρους ἀπὸ ἐμᾶς ἡ ἄποψις, ὅτι οἱ ἀρχαῖοι Ἕλληνες δὲν ἐγνώριζαν νὰ κατασκευάζουν ἐπί- πεδες τοξωτὲς κατασκευὲς (καμάρες) καὶ ὅτι ἡ γνῶσις τῆς κα- τασκευῆς των ἦρθε στὴν Ἑλλάδα μετὰ τὴν κατάκτησί της ἀπὸ τοὺς Ρωμαίους τὸ 147 π.X. Εἶναι ὅμως αὐτὴ ἡ ἀλήθεια; Ὁ Ἑλλη- νικὸς Κλασικὸς Πολιτισμὸς εἶχε ὑψηλὴ ἐπιστημονικὴ καὶ κοι- νωνικὴ ὀργάνωση καὶ ἑπομένως ἀνάλογες ἀπαιτήσεις σὲ ση- μαντικὰ τεχνικὰ ἔργα, τὰ ὁποῖα καὶ κατασκεύασε π.χ. τὸ Εὐπα- λίνιον ὄρυγμα στὴ Σάμο, ὁ Παρθενών κ.λπ. καὶ τὰ ὁποῖα προϋ- ποθέτουν τὴν ἀντίστοιχη τεχνικὴ ἀντίληψι, τεχνολογία καὶ τε- χνογνωσία. Εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποστηρίζεται ἡ ἀδυναμία του νὰ συλλάβῃ τὴ στατικὴ λειτουργία τοῦ ἐπιπέδου τόξου καὶ νὰ τὴν ὑλοποιήσῃ στὶς κατασκευὲς, ὅταν ἤδη κατεσκεύαζε ἐκφο- ρικὲς στέγες καὶ μεγάλους θολωτοὺς τάφους ἀπὸ τοὺς προϊ- στορικοὺς χρόνους; Ἐπὶ πλέον ἀποτελεῖ παράδοξο γεγονός ὅτι, ἐνῷ οἱ τοξωτὲς κατασκευὲς ἐχρησιμοποιοῦντο στὸν πε- ριβάλλοντα τὴν Ἑλλάδα πολιτισμικὸ χῶρο π.χ. Αἴγυπτο, Βαβυλῶνα1, οἱ Ἕλληνες, ἄν καὶ σὲ ἄμεση ἐπαφὴ εὑρισκόμενοι μὲ τοὺς πολιτισμοὺς αὐτούς, δὲν «πῆραν εἴδηση». Ἀκόμη καὶ ἄν πράγματι ἐχρη- σιμοποιοῦντο οἱ τοξωτὲς κατασκευὲς (καμάρες) ἀπὸ τοὺς Ρωμαίους, πῶς δὲν τὸ εἶχαν ἀντιληφθῆ οἱ γειτονικοί των Ἕλληνες; Οἱ καμάρες στὴν Ἑλλάδα, μᾶς ἔχουν ψιθυρίσει, ξεφύτρωσαν, μόλις πάτησε ἐδῶ ὁ Ρωμαῖος. 1. Ἐξ Ἀνατολῶν καὶ Δυσμῶν ἢ Ἑλληνικά; Πρὶν ἀπὸ μερικὰ χρόνια ὁ γράφων ἐπεσκέφθη τὰ Ἀκαρνανικὰ ἀρχαῖα ὀχυρὰ Πάλαιρο (τώρα Κε- χροπούλα) καὶ Οἰνάδες, ὅπου μὲ ἔκπληξιν εἶδε τὶς ὡραῖες τοξωτές (καμαρωτές) των πύλες. Τὰ ὀχυρὰ αὐτὰ χρονολογοῦνται τὸν 5ο ἢ 4ο αἰῶνα, δηλαδὴ πολὺ πρὶν τὴν ρωμαϊκὴ παρουσία στὴν Ἑλλάδα. Ἀκό- μη ἐντυπωσιακώτερη ἦτο ἡ καμαρωτὴ Κρυπτὴστὴν Ὀλυμπία, διὰ τῆς ὁποίας εἰσήρχοντο οἱ ἀθλητὲς στὸ στάδιο, κατασκευή, ὡς λέγουν, τοῦ 4ου αἰῶνα π.X.2, 2α. Ἀφοῦ λοιπὸν ὑπάρχουν προ-ρωμαϊκοὶ το- ξωτοὶ φορεῖς (καμάρες), εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐρευνηθῇ λεπτομερέστερα ἡ δυνατότης νὰ εἶναι ἑλληνικὴ καὶ ὄχι ρωμαϊκὴ ἡ ἐπινόησις καὶ ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ ἐπιπέδου τόξου. Στὴν ἀκολουθοῦσα μικρὴ ἀνάπτυξιν καταβάλλεται προσπάθεια νὰ παρουσιασθῇ ἡ τοξωτὴ κατα- σκευὴ στὴν Ἀρχαία Ἑλλάδα. Τοιουτοτρόπως παρουσιάζονται συνοπτικῶς ἀπὸ τῆς προϊστορίας οἱ λύ-