Πλήρ-ωση ἀντὶ ἐνέργειας στὸΣύμπαν Φαντασθῆτε γιὰ λίγο ἕνα αὐγὸ στὴν ἄκρη ἑνὸς τραπεζιοῦ, ὅπου ἰσορ- ροπεῖ. Ἂν ἐπιτρέψουμε στὸ αὐγὸ νὰ πέσῃ ἐλεύθερα πρὸς τὸ δάπεδο, βεβαίως θὰ θρυμματισθῇ. Ἡ ἀταξία ποὺ ἐπικρατεῖ τώρα στὸ δωμάτιο ἔχει αὐξηθῆ σὲ σχέση μὲ πρίν. Μαζί της ἔχει αὐξηθῆ καὶ μία θερμο- δυναμικὴ μεταβλητή, ἡ ὁποία ὀνομάζεται ἐντροπίακαὶ εἶναι αὐτή, ποὺ ὑποδηλώνει τὸ μέγεθος τῆς ἀταξίας ποὺ ἐπικρατεῖ σ’ ἕνα ὁποιο- δήποτε σύστημα καὶ τὸ περιβάλλον του σὲ κάποια χρονικὴ στιγμή. Ἂς λάβουμε δὲ ὑπ’ ὄψιν στὸ σημεῖο αὐτὸ πὼς ὑπάρχουν ἀπείρως πε- ρισσότεροι τρόποι νὰ ἀποκτήσουμε ἕνα θρυμματισμένο αὐγό, παρὰ νὰ δημιουργήσουμε ἕνα τέλειο αὐγό. Ἐδῶ τίθεται τώρα τὸ καυτὸ ἐρώτημα. Ἔχουμε ἆραγε ποτὲ ἀναλογισθῇ πό- σος χρόνος, πόσο ἔργο καὶ πρὸ πάντων τί πακτωλὸς πληροφορίας ἀπαι- τοῦνται, γιὰ νὰ προσπαθήσουμε νὰ ἐπαναφέρουμε τὸ σπασμένο μας αὐγὸ στὴν προτεραία του κατάσταση; Δὲν εἶμαι οὔτε κἂν σὲ θέση νὰ τὸ φαντα- στῶ! Ὑπ’ αὐτὴν τὴν ἔννοια ἡ ἐντροπία τοῦ διαλυμένου αὐγοῦ καὶ τοῦ περιβάλ- λοντός του εἶναι ὅλη ἐκείνη ἡ πληροφορία ποὺ μᾶς εἶναι ἀδιανόητο νὰ συλλέ- ξουμε καὶ ἐν συνεχείᾳ νὰ ἐπεξεργασθοῦμε, νὰ ὀργανώσουμε καὶ νὰ συγκρατή- σουμε στὴ μνήμη μας, ἔτσι ὥστε νὰ κατορθώσουμε νὰ ἐφαρμόσουμε τὴν ὅποια λύ- ση στὸ πρόβλημά μας. Ἐπιπροσθέτως, ἐνῷ συχνότατα παρατηροῦμε ἕνα ἄθικτο αὐγὸ νὰ πέφτῃ καὶ νὰ διαλύεται, οὐδέποτε παρατηρεῖται ἡ «αὐθόρμητη» ἐπα- νασύνθεση καὶ ἀνύψωσή του στὸ χεῖλος τοῦ τραπεζιοῦ, ἀπ’ ὅπου ξεκίνησε. Ἐδῶ ἴσως διακρίνουμε ἀμυδρῶς καὶ τὸ ὅτι χρόνος εἶναι ὅ,τι διατηρεῖ τὰ γεγονότα σὲ μιὰν ἀλληλουχία καὶ συγκρατεῖ τὰ πράγματα ἀπὸ τὸ νὰ συμβοῦν ὅλα μαζί. Ἀντιλαμβανόμεθα λοιπὸν πὼς ἡ διαδικασία εἶναι ἀμετάκλητη. Ἡ φύση δεί- χνει νὰ ἔχῃ τὴν τάση νὰ ὁδεύῃ πρὸς ὅλο καὶ περισσότερη ἀταξία. Ἡ ἐντρο- πία της δείχνει διαρκῶς νὰ αὐξάνεται. Καὶ δυστυχῶς ἔχει ἀρχίσει καὶ ὁ ἄνθρωπος νὰ βάζῃ τὸ χέρι του σ’ αὐτὸ τὰ τελευταῖα 250 χρόνια ὅλο καὶ πε- ρισσότερο... Κι ὅμως. Ἐκεῖνο ποὺ σὲ γενικὲς γραμμὲς ἐξακολουθεῖ νὰ παρατηρῆται στὸν κάλλιστο – ἂν καὶ πληγωμένο ἀπὸ τὸν ἄνθρωπο – κόσμο μας εἶναι μία σχεδὸν κα- θολικὴ τάξη, ἡ ὁποία συνεχῶς καὶ ἀόκνως ἀναδημιουργεῖται, πάντοτε εὑρισκο- μένη κάτω ἀπὸ μίαν ἀέναον ῥοὴ πληροφορίας.Ταυτοχρόνως ὅμως, ὅπου δὲν ἔχει προλάβει νὰ ἐμφανισθῇ ἡ διαρκῶς μεταβαλλομένη πληροφορία λόγῳ ἀδρανεί-