Η ΛΕΗΛΑΣΙΑ ΜΙΑΣ ΑΜΥΟΘΗΤΗΣ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ Ἡ ἀργυρολογία καὶ ἀπολιτισιὰ τῶν Ρωμιῶν ἁρπαγὴ τῶν μνημείων τοῦ Ἑλληνισμοῦ εἶναι ἕνα κε- ς Φάλαιο μὲ μακρὺ ἱστορικό. Οἱ ἀπαρχές του τοποθε- τοῦνται χρονικὰ στὴν προχριστιανικὴ ἐποχὴ καὶ δὴ στὴν περίοδο τῶν Μηδικῶν Πολέμων, ὁπόταν οἱ ἐξ ἀνατολῶν θάρθαροι ἐδήωσαν συστηματικὰ τὶς ἑλληνικὲς πόλεις κατὰ τὶς ἐπιδρομές τους. Τὸ ἴδιο ἔπρατταν καὶ οἱ ἐκ νότου ὁρμώμενοι Καρχηδόνιοι στὶς ἑλλη- νικὲς ἀποικίες τῆς Κάτω Ἰταλίας. Ὁ Διόδωρος ὁ Σικελιώτης (1Γ΄ 90) εἶναι πολὺ παραστατικός, περιγράφοντας τὴν ἀπογύμνωση τοῦ ᾿Ακράγαντος ἀπὸ τοὺς καλλιτεχνικοὺς θησαυρούς του: «Ὃ δὲ ᾿Ιμίλκας τὰ ἱερὰ καὶ τὰς οἰκίας συλήσας καὶ φιλοτίμως ἐρευνήσας, τοσαύτην ὠφέλειαν συνήθροισε ὅσην εἰκὸς ἔστιν ἐσχηκέναι πόλιν οἰκουμένην ὑπὸ ἀνδρῶν εἴκοσι μυριά- δων, ἀπόρθητον δὲ ἀπὸ τῆς κτίσεως γεγενημένην, πλουσιωτάτην δὲ σχεδὸν τῶν τότε Ελληνίδων πόλεων γεγενημένην καὶ ταῦτα τῶν ἐν αὐτῇ φιλοκαλησάντων εἰς παντοίων κατασκευασμάτων πολυτέλειαν: καὶ γὰρ γραφαὶ παμπληθεῖς ηὑρέθησαν εἰς ἄκρον ἐκπεπονημέναι καὶ παντοίων ἀνδριάντων φιλοτέχνως δεδημιουργημένων ὑπεράγων ἀριθμός. Τὰ μὲν οὖν πολυτελέστατα τῶν ἔργων ἀπέστειλεν εἰς Καρχηδόνα, ἐν οἷς καὶ τὸν Φαλάριδος συνέδη κομισθῆναι ταῦρον, τὴν δὲ ἄλλην ὠφέλειαν ἐλαφυ- ροπώλησεν». Τὸ ὄργιο θανδαλισμοῦ τῶν Βυζαντινῶν καὶ ἡ ἀπρόσμενη ἀνεκτικότητα τῶν Τούρκων ς ἑπόμενη περίοδος δεινῶν γιὰ τὴν ἑλληνικὴ πολιτιστικὴ κληρονο- μιὰ ξεκίνησε μὲ τὴ ρωμαϊκὴ κατάκτηση. Οἱ πληροφορίες ποὺ πα- ραδίδουν ὁ Παυσανίας, ὁ Στράθων καὶ ὁ Πολύθιος γιὰ τὶς ἐκτετα- μένες ἐπιχειρήσεις ἁρπαγῆς ἑλληνικῶν ἔργων τέχνης ἐντυπωσιά- ζουν, ὅσον ἀφορᾷ στοὺς ἀριθμοὺς καὶ τὴν ἀξία τῶν μνημείων, ποὺ μετα- φέρθηκαν στὴ Ρώμη. Πεντακόσια ἀγάλματα ἀπὸ τοὺς Δελφούς, τρεῖς χι- λιάδες ἀπὸ τὴ Ρόδο καὶ ἑκατοντάδες γλυπτὰ καὶ ἔργα ζωγραφικῆς ἀπὸ τὴν Κόρινθο ἔγιναν λεία τῶν κατακτητῶν. Ὅτι εἶχε ἀπομείνει μέχρι τὴν