ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
242ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2002
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- ΟΙ ΓΕΝΝΗΤΟΡΕΣ ΤΟΥ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ — ΠΑΝΑΓΟΣ, ΣΑΡΑΝΤΟΣ
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
ἘΞ Οἱ ΓΕΝΝΗΤΟΡΕΣ ΤΟΥ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΒΝ
νς. Βαμχυλίδης
΄Ο᾽ Ανώνυμος τοῦ «Περὶ ὕψους» συγγραφεὺς χαρακτηρίζει τὸν μὲν Πίνδαρο «ἀκα-
νόνιστον ὅλων καὶ ἀμίμητον ποιητήν», τὸν δὲ Βακχυλίδη «ἀδιάπτωτον καὶ πάντῃ
κεκαλλιγραφημένον»' λέγει δὲ καὶ τὰ ἑξῆς: «...τί δέ; στὴν λυρική ποίηση θὰ προτι-
μοῦσες νὰ ἤσουν Βακχυλίδηής παρὰ Πίνδαρος καὶ στὴν τραγῳδία "Ίων ὁ Χῖος παρὰ
Σοφοκλῆς; ᾿Εκεῖνοι πουθενὰ δὲν σκοντάφτουν κι ἔχουν ἀπὸ κάθε ἄποψη γλαφυρό-
τητα καὶ λόγο ποὺ τὸν δούλευσαν μὲ πολλὴ καλαισθησία, ἐνῷ ὁ Πίνδαρος κι ὁ Σο-
φοκλῆς πότε σὰν νὰ πυρπολοῦν τὰ πάντα στὴ φόρα τους, σθήνουν ὅμως πολλὲς
φορὲς καὶ πέφτουν κατὰ τὸν χειρότερο τρόπο...».. Πράγματι ὁ Βακχυλίδης διαθέτει
περισσότερο τέχνη παρὰ πνεῦμα" εἶναι ἀσκημένος ποιητὴς, ποὺ γνωρίζει νὰ κατερ-
γάζεται καὶ νὰ σφυρηλατῆ τὴ γλῶσσα ἔτσι, ὥστε νὰ καλλιτεχνῇ γλωσσικὰ καὶ µου-
σικὰ λεπτουργήµατα.
᾿Ελάχιστα γνωρίζουμε γιὰ τὴ ζωὴ τοῦ ποιητοῦ, ὁ ὁποῖος γεννήθηκε στὴν Κέα
(Τζιὰ) περὶ τὸ 505 π.Χ. καὶ ἦταν ἀνεψιὸς τοῦ Σιµωνίδου.΄Ο Πλούταρχος στὸ «Περὶ
φυγῆς» σύγγραμμά του τὸν συναριθμεῖ μεταξὺ τῶν μεγάλων ἐξορίστων ἀνδρῶν, ποὺ
ἔγραψαν σπουδαῖα ἔργα ὅπως γιὰ παράδειγµα ὁ Θουκυδίδης. Τὴν ἄποψη αὐτὴ τοῦ
Πλουτάρχου ἐπιδεδαιώνει τὸ γεγονός, ὅτι οἱ συμπατριῶτες του, ποὺ τὸ 458 π.Χ. --
ἐποχὴ ποὺ ὁ Βακχυλίδης ἦταν στὴν πλήρη ἀκμή του -- ἀφιέρωσαν παιᾶνα πρὸς τὸν
δελφικὸν ᾿Απόλλωνα, δὲν ἀνέθεσαν σ᾽ αὐτὸν τὴ σύνθεσή του ἀλλὰ στὸν Πίνδαρο, μὲ
τὸν ὁποῖο ὁ Βακχυλίδης ὅσο καὶ ὁ Σιμωνίδης εὑρίσκοντο σὲ διαρκῆ ἀντιπαλότητα.
Μέχοι πρό τινος δὲν γνωρίζαμε παρὰ μερικὰ ἀποσπάσματα µόνο τῶν ποιημάτων
τοῦ Βακχυλίδου, ἀποσπάσματα ποὺ δὲν ὑπερέδαιναν τοὺς δεκαεπτὰ στίχους" οἱ πα-
πυρικοὶ κύλινδροι ὅμως τοῦ Βρεταννικοῦ Μουσείου, ποὺ ἦλθαν στὸ φῶς τὸ 1897,
μᾶς χάρισαν εἴκοσι ἀκόμη ᾠδές, ἐκ τῶν ὁποίων μάλιστα οἱ ἕξι εἶναι παντελῶς ἄθι-
χτες. Τὰ ποιήματα αὐτὰ εἶναι ἐπίνικοι, ὕμνοι, παιᾶνες, διθύραμόοι, προσῴδια, παρ-
θένια, ὑπορχήματα, σχόλια, ἐρωτικὰ ἄσματα καὶ ἐπιγράμματα, ἐκ τῶν ὁποίων οἱ
ὕμνοι καὶ τὰ παρθένια ἐγγίξουν τὴν τελειότητα.
Σ’ ἕνα ἐπίγραμμα τῆς Παλατινῆς Ανθολογίας ὁ μὲν Πίνδαρος προσφωνεῖται ὡς
«Μουσάων ἱερὸν στόμα», ὁ δὲ Βακχυλίδης ὡς «λάλη Σειρήν»' πράγματι ὁ Βακχυλί-
δης δὲν εἶναι ἔνθεος καὶ μανικὸς ποιητὴς ἀλλὰ τεχνίτης τοῦ λόγου καὶ τοῦ στίχου:
τοῦ λείπει τὸ ὑψηλό, ποὺ κάνει τὴν φωνὴ τοῦ ποιητοῦ θεϊκή: τοῦ λείπει ἀκόμη ἡ
πρωτοτυπία τῆς φράσης, τὸ µεγαλόπρεπο τῆς λέξεως καὶ τὸ θάθος τοῦ νοήματος,
ἐλλείψεις ποὺ καλύπτονται ἀπὸ τὸ καλλιεργημένο του ὕφος, ποὺ δὲν ἀφήνει ποτὲ νὰ
ξεπέσουν οἱ φράσεις του σὲ κοινοτοπίες. Βέόαια ὡς πρὸς τὴ διάλεκτο, τὰ µέτρα καὶ
τὰ θέματά του μιμεῖται σαφῶς τὸν Πίνδαρο, τοῦ ὁποίου υἱοθέτησε, καθὼς φαίνεται,
᾿ καὶ κάποιες ἀρχὲς ὅπως τὴν ἀντιπάθεια πρὸς τὴν δημοκρατία, τὴν θρησκευτικὴ γα-
λήνη καὶ τὴν ἐλαφρὰν ἠθολογία. ᾿Αντὶ τοῦ ἰσχυροῦ ὡστόσο καὶ σκοτεινοῦ µεγαλεί-
ου τοῦ Θηδαίου ὁ Βακχυλίδης διακρίνεται γιὰ τὴν ἐλευθεριότητα καὶ τὴ διαφάνειά
του, πρᾶγμα ποὺ ὀφείλεται ἀφ᾽ ἑνὸς στὴν ἰωνική του καταγωγὴ καὶ ἀφ᾽ ἑτέρου στὴν
ἐπιρροὴ τοῦ Σιμωνίδου.
Οἰμύθοι, ποὺ ὡς ἀνεξάρτητα τμήματα καταλαμδάνουν τὸ κεντρικὸ µέρος τῶν ποι-
ημάτων, εἶναι διεξοδικοί, ὅσον ἀφορᾷ στὸ ἀποτέλεσμα τῶν ἀγώνων, καὶ τὰ γνωμι-