ΜΕΤΑΦΥΣΙΚΟΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΜΥΣΤΙΚΙΣΜΟΣ Εἴμαστε στὴν ἐποχὴ τῆς ἐπιστήμης καὶ τῆς τεχνολογίας. Οἱ θεωρητικοὶ ἐπιστήμονες κατώρθωσαν νὰ διεισδύσουν στὸ βάθος τῶν φυσικῶν φαινομένων καὶ νὰ τὰ λογικοποιήσουν μὲ θεωρίες, ποὺ συνέθεσαν μεγάλοι μαθηματικοί. Οἱ τεχνολόγοι ἀνέπτυξαν συστήματα καὶ διατάξεις ὀργάνων, ποὺ ὄχι μόνον ἔδωσαν ἀποτελέσματα σημαντικὰ γιὰ τὴν βιομηχανικὴ ἀνάπτυξη, ἀλλὰ κατέστησαν τὸν ἄνθρωπο ἀπὸ ἐργάτη σὲ παρατηρητὴ στὴν παραγωγὴ καὶ τὸν ἔλεγχο τοῦ προϊόντος. Ἡ ἐπιστήμη μὲ τὶς ἐφαρμογές της προσέφερε πλοῦτο καὶ δυνατότητα ὑλικῆς εὐδαιμονίας. Δυστυχῶς στὸν κόσμο ἐπικρατεῖ ἀθλιότητα ἐν μέρει ὑλικὴ καὶ ἐν γένει πνευματική· ὁ Τρίτος κόσμος λιμοκτονεῖ μέσα σ’ ἕνα πνευματικὸ κόστος. Κι ἀμέσως γεννιέται τὸ ἐρώτημα: Ποιά εἶναι ἡ αἰτία αὐτοῦ τοῦ φαινομένου; Μιὰ εἰλικρινὴς ἱστορικὴ θεώρηση τῶν πραγμάτων ἴσως ἀναδείξῃ τὰ κύρια αἴτια. Μετὰ τὴν πνευματικὴ ἐπανάσταση τῆς Ἀναγέννησης ὁ Εὐρωπαῖος κληρονόμησε ἀπὸ τοὺς Ἕλληνες τὴν ἐπιστημονικὴ σκέψη καὶ μιὰ ὡλοκληρωμένη βασικὴ γνώση. Ἀκολούθως μὲ τὴν σκληρὴ ἐργασία ἔκαμε θαύματα σὲ ὅλες τὶς θετικὲς ἐπιστῆμες. Ἔσπασε τὰ δεσμὰ τῆς Γῆς καὶ πέταξε στὸ χῶρο τοῦ ἡλιακοῦ συστήματος, τὸ ὁποῖο γρήγορα θὰ κατακτήσῃ καὶ θὰ καταστῇ ἄρχοντας τῆς μικρῆς γειτονιᾶς του. Διάβασε τοὺς γενετικοὺς κώδικες, γιὰ νὰ ἀπαλλαγῇ ἀπὸ τὴ δυστυχία τῆς ἀσθένειας καὶ νὰ ἐπιτύχῃ τὴν μεγίστη εὐγονία. Εἶναι πλέον φανερὸ πὼς πλησιάζει ὁ ἐρχομὸς τῆς λογικῆς παρέμβασης στὴν ἀνέλιξη τοῦ ἀνθρωπίνου εἴδους. Τὸ τυχαῖο θὰ ὑποταχθῇ στὴ θέληση τῆς ἔλλογης ζωῆς. Τίποτε δὲν μπορεῖ νὰ σταθῇ ἐμπόδιο: μόνον ἡ νόηση θὰ καθοδηγῇ καὶ θὰ προφυλάσσῃ ἀπὸ τὸν ὄλεθρο. Δυστυχῶς ὅμως ὁ μικρὸς θεὸς-ἄνθρωπος εἶναι ἕνας νάνος στὴν ἠθικὴ καὶ κοινωνική του ἀνάπτυξη. Τὸ «καλὸς κἀγαθὸς» τῶν Ἑλλήνων ὄχι μόνο δὲν τὸ κατανόησε, ἀλλὰ τὸ περιφρόνησε καὶ τὸ ἀντικατέστησε μὲ τὸν φόβο τῆς μυστικιστικῆς παραφροσύνης. Ἡ ἠθικὴ τοῦ Δυτικοῦ κόσμου εἶναι ἐξελιγμένο τέρας μιᾶς διασταύρωσης μυστικισμοῦ τῶν Ἀνατολικῶν λαῶν καὶ τοῦ Λόγου τῶν Ἑλλήνων. Ἡ ἠθικὴ τῶν Ἑλλήνων δὲν ἦταν στηριγμένη στὸν οἶκτο, ποὺ γεννᾶ τὴν «φιλανθρωπία», σχέση νοσηρή, ἐξουσιαστικὴ καὶ συμπλεγματική. Ἀντιθέτως ἡ ἠθικὴ τοῦ «μεγαλόψυχου» κατὰ τὸν Ἀριστοτέλη ἑδράζεται σ’ ἕνα ἀμοιβαῖο σεβασμὸ μὲ ἀξιοκρατικὸ χαρακτῆρα.