Καταρρέει τὸ δόγμα «Ἐξ Ἀνατολῶν τὸ φῶς» Τὰ τελευταῖα χρόνια ἡ ἀρχαιολογικὴ σκαπάνη φέρνει στὸ φῶς ὁλοέ- να καὶ πειστικώτερα τεκμήρια, ποὺ ἐπιβεβαιώνουν τὸ τεράστιο ἱστο- ρικὸ βάθος τῆς ἀνθρώπινης παρουσίας στὸν εὐρύτερο ἑλλαδικὸ χῶρο. Ἀποδεικνύουν πὼς οἱ πολιτισμικὲς ρίζες τῆςἙλλάδας χάνονται στὰ βάθη τοῦ ἀπωτάτου παρελθόντος καὶ ταυτόχρονα ἀχρηστεύουν αὐθαί- ρετες θεωρίες καὶ δόγματα περὶ ἐμφανίσεως τοῦ ἀνθρώπου καὶ τοῦ πολιτισμοῦ στὴν Ἀνατολὴ ἢ τὴν Ἀφρική, ποὺ φτειάχτηκαν γιὰ νὰ ὑπηρετήσουν γνωστὲς ἐξουσιαστικὲς σκοπιμότητες. Ὁ λόγος αὐτὴ τὴ φορὰ γιὰ ἕνα ἐντυπωσιακὸ εὕρημα, ποὺ ἀνεσκάφη ἐντὸς τῆς πόλεως τῶν Γιαννιτσῶν. Πρόκειται γιὰ μία λίθινη σφραγίδα - ἐπιγραφὴ μὲ ἐγχάρακτα γραμμικὰ σύμβολα ἡλικίας ἑπτὰ χιλιάδων ἐτῶν. Ὁ ὑπεύθυνος τῆς σχετικῆς ἀνασκαφῆς στὴν πόλη τῶν Γιαννιτσῶν ἀρχαιολόγος κ. Πα- νίκος Χρυσοστόμου μίλησε στὸ «Δαυλὸ» γιὰ τὴν πανάρχαια σφραγίδα καὶ γιὰ τὸ δεῖγμα γραφῆς ποὺ φέρει στὴν ἐσωτερική της κοίλη πλευρά. Ἡ συνέντευξή του ἔχει ὡς ἑξῆς: ΣΥΝΤ.: Κύριε Χρυσοστόμου, τί διαστάσεις ἔχει τὸ εὕρημα; ΠΑΝΙΚΟΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ:Τὸ σχῆμα του εἶναι μακρόστενο μὲ διαστάσεις 2,5X5.5 ἑκατοστῶν. Ὅμως, ὅπως φαίνεται, δὲ λειτουργοῦσε «μόνη της» ἡ σφραγίδα ποὺ βρέθη- κε. Ἡ παρουσία ὀπῶν καὶ μικρῶν ἐπιφανειῶν δεξιὰ καὶ ἀριστερὰ τῶν χαραγμάτων δη- λώνει τὴν ὕπαρξη μιᾶς δεύτερης κινητῆς σφραγίδας σὲ μία ἀντιθετικὴ προσκόλληση. Ἡ σύνδεση τῶν μερῶν ἐπιτυγχάνετο μὲ τὴ μεσολάβηση συνδέσμων, ποὺ στερεώνονταν στὶς ὀπές, ἐνῷ τὸ διαφορετικὸ σχῆμα τῶν διαχώρων ἀπέτρεπε κάθε ἀνεστραμμένη τοποθέτη- ση κατὰ τὸ σφράγισμα. ΣΥΝΤ.: Τὰ σύμβολα ποὺ περιέχει ἡ σφραγίδα μὲ ποιά «λογικὴ» ἔχουν χαραχθῆ; Π.X.: Εἶναι ὠργανωμένα σὲ τρεῖς σειρές, ποὺ ἀναπτύσσονται κατὰ μῆκος τοῦ κοιλώ- ματος. Καὶ οἱ τρεῖς πλαισώνονται ἀπὸ διαμήκη ὁριζόντια χάραξη. ΣΥΝΤ.: Μποροῦμε δηλαδὴ νὰ ποῦμε ὅτι περιλαμβάνει ἕνα κείμενο τριῶν ἀράδων; ΣΥΝΤ.: Ναί.Προσεκτικὴ παρατήρηση τῆς ὀργάνωσης τῶν σειρῶν φανερώνει ὅτι ὁ χα- ράκτης - γραφέας εἶχε ἀπὸ τὴν ἀρχὴ πρόθεση γιὰ μία τριμερῆ διαίρεση τῆς ἐπιφάνειας. Ξεκίνησε μὲ ἄνεση ἀρχικά, ἀφήνοντας κενὸ ἕνα μικρὸ περιθώριο, ἀλλὰ στὴ συνέχεια ἀνα- γκάστηκε νὰ συμπυκνώσῃ τὶς ζῶνες, ἰδίως τὴν τελευταία.