ΟΙ ΑΡΧΑΙΕΣ ΒΥΘΙΣΜΕΝΕΣ ΠΟΛΕΙΣ ™Ε ΑΙΓΑΙΟ-ΙΟΝΙΟ Συνολικὰ 33 ἀπὸ τὴν Προϊστορικὴ ἐποχὴ μέχρι καὶ τὴν Πρωτοχριστιανικὴ Ἡ ἀντίληψη ποὺ ἐπικρατεῖ στὸ εὐρὺ κοινὸ σχετικὰ μὲ τὴν ὑποβρύχια ἀρχαιολογία εἶναι σὲ μεγάλο βαθμὸ ἐσφαλμένη, καθὼς τὸ ἐνδιαφέρον του ἐπικεντρώνεται κυρίως στὴν ἀνακάλυψη καὶ μελέτη τῶν ναυαγίων καὶ τῶν περιεχομένων τους. Ὡστόσο τὸ ἐνδιαφέρον τῆς ἐναλίας ἀρχαιολογίας δὲν περιορίζεται μόνο στὰ ναυάγια, ἀλλὰ ἐπεκτείνεται καὶ στὴν ἔρευνα ἀγνώστων πολλὲς φορὲς οἰκισμῶν καὶ βυθισμένων λιμανιῶν. Τὰ βυθισμένα οἰκιστικὰ συγκροτήματα τοῦ ἑλλαδικοῦ χώρου δὲν περιβάλλονται βεβαίως ἀπὸ τὸ μυστήριο ποὺ γοητεύει πολλούς, ὅπως ἡ ὑπόθεση τῆς χαμένης Ἀτλαντίδος, ἀλλὰ συμπληρώνουν καίρια τὸν ἀρχαιολογικὸ ἱστὸ τῆς χώρας καὶ παρέχουν πολύτιμα πληροφοριακὰ στοιχεῖα γιὰ τὴν ἱστορία, τὸ ἐμπόριο, τὶς πληθυσμιακὲς μετακινήσεις, τὴ γεωλογία καὶ τὸ κλίμα τοῦ Αἰγαιακοῦ περιβάλλοντος, στὸ ὁποῖο κυρίως ἔχουν ἐντοπιστῆ. Οἱ ἤδη γνωστὲς ὑποβρύχιες ἀρχαιολογικὲς θέσεις κατὰ μῆκος τῶν ἀκτογραμμῶν τῆς Ἑλλαδικῆς ἐπικρατείας καλύπτουν τὸ χρονολογικὸ πεδίο ἀπὸ τὴν προϊστορικὴ ἐποχὴ μέχρι καὶ τὴν πρώιμη βυζαντινή. Συνοπτικὰ εἶναι οἱ παρακάτω: Σαλάντι Ἀργολίδος. Ὁ προϊστορικὸς οἰκισμὸς βρίσκεται στὸ μέσον τοῦ ὅρμου τῶν Διδύμων, λίγο βορειότερα τοῦ γνωστοῦ σπηλαίου Φράγχθι. Ἐκτείνεται μὲ κατεύθυνση βορειοδυτικά-νοτιοανατολικὰ σὲ μία ζώνη μήκους 400 καὶ πλάτους 30μ. περίπου κατὰ μῆκος τῆς παραλίας καὶ μέχρι τὴν ἰσοβαθῆ τῶν 4μ. κάτω ἀπὸ τὴν ἐπιφάνεια τῆς θάλασσας. Λόγῳ τῶν ἀλουβιακῶν ἀποθέσεων στὸ μυχὸ τοῦ ὅρμου καὶ τῆς ἀνόδου τοῦ ἐπιπέδου τῆς στάθμης τοῦ ὕδατος ἡ συνολικὴ ἔκταση τοῦ οἰκισμοῦ δὲν εἶναι δυνατὸν πρὸς τὸ παρὸν νὰ προσδιοριστῇ. Ἡ ἐπιφανειακὴ ἔρευνα, ποὺ ἔγινε τὸ 1998 ἀπὸ τοὺς ἀρχαιολόγους τῆς Ἐφορείας Ἐναλίων Ἀρχαιοτήτων Δ. Χανιώτη καὶ A. Τεγονίδου, καὶ X. Ἀγουρίδη τὸ 2000, ἔδειξε ὅτι ὁ οἰκισμὸς θὰ πρέπει νὰ κατελάμβανε μιὰ ἔκταση 20 στρεμμάτων περίπου καὶ νὰ βρισκόταν κατὰ τὴν πρώιμη Ἐποχὴ τοῦ Χαλκοῦ σὲ χαμηλὴ κοιλάδα καὶ σὲ ἀρκετὴ ἀπόσταση ἀπὸ τὴ θάλασσα, ἄν κρίνουμε ἀπὸ τὴν ἐλαφρὰ κλίση τοῦ βυθοῦ. Οἱ τοῖχοι θεμελιώσεως τῶν κτηρίων τοῦ οἰκισμοῦ, ποὺ εἶναι ὁρατοὶ σήμερα στὴν ἐπιφάνεια τοῦ βυθοῦ, εἶναι κατασκευασμένοι ἀπὸ ἀργοὺς λίθους καὶ εἶναι κυρίως δύο τύπων: διπλοῖ πάχους 50-60 ἑκατοστῶν μὲ ἐνδιάμεσο γέμισμα καὶ μονοὶ πάχους 30 ἑκ. Στὸν δεύτερο τύπο ἀνήκει καὶ ἡμικυκλικὸ κτῖσμα διαμέτρου 4μ. Ἀμφότεροι οἱ παραπάνω τύποι συναντῶνται συχνὰ σὲ οἰκισμοὺς τῆς Πελοποννή-