ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

245ΜΑΙΟΣ 2002

Τυπωμένη σελίδα
σελ. 15834 συμπερασμένος
Φύλλο στό PDF
5 ἀπό 81
Πηγή κειμένου
ψηφιακό κείμενο τοῦ PDF
Τεῦχος
δεῖτε τό τεῦχος
Τό PDF
Ἀνάγνωση PDF Λῆψις PDF

Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο

  1. Η διαστρέβλωση του Πλάτωνα από την Θεολογία — ΚΥΠΑΡΙΣΣΟΣ, ΙΩΑΝΝΗΣ
    ἀρχή: σελ. 15834 συμπερασμένος · τέλος: ἄγνωστο · τχ. 245
  2. Η αξιοπιστία των σημερινών εγκυκλοπαιδειών — ΚΑΖΑΝΑΣ, ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ
    ἀρχή: σελ. 15834 συμπερασμένος · τέλος: ἄγνωστο · τχ. 245

Κείμενο φύλλου

ΕΠΙΛΟΓΗ ΕΠΙΣΤΟΛΩΝ ΑΝΑΓΝΩΣΤΩΝ ΕΠΙΛΟΓΗ ΕΠΙΣΤΟΛΩΝ ΑΝΑΓΝΩΣΤΩΝ Ἡ ἀξιοπιστία τῶν σημερινῶν ἐγκυκλοπαιδειῶν Κύριε διευθυντά, Στὴν νεοεκδοθεῖσα ἐγκυκλοπαίδεια «Grand Larousse», στὸν 7ο τόμο καὶ στὸ λῆμμα «Μηχανικὴ» ἀναγράφεται πὼς ὁ Ἰταλὸς μαθηματικός, φυσικὸς καὶ ἀστρονόμος Γαλιλαῖος «διατύπωσε πρῶτος, ὅτι ἡ ταχύτητα πτώσης ἑνὸς σώματος εἶναι ἀνεξάρτητη ἀπὸ τὴ μᾶζα του». Καὶ συνεχίζει: «ὁ Γαλιλαῖος (1564-1642) εἰσήγαγε πολλὲς ἀπὸ τὶς θεμελιώδεις ἔννοιες τῆς δυναμικῆς, οἱ ὁποῖες διατυπώθηκαν μὲ μαθηματικοὺς νόμους ἀπὸ τὸν Ἄγγλο μαθηματικὸ Ἰσαὰκ Νεύτωνα (1642-1727), στὸ ἔργο του “Ἀρχὲς” ποὺ δημοσιεύτηκε τὸ 1687». Ἡ συμβολὴ τοῦ Γαλιλαίου στὴ φυσικὴ καὶ ἀστρονομία εἶναι ἀναμφισβήτητη, ὅταν μάλιστα συνδέεται ἡ ἐπιστημονική του γνώμη γιὰ τὸ ἡλιοκεντρικὸ σύστημα, ποὺ διατυπώθηκε τὸ πρῶτον ἀπὸ τοὺς Ὀρφικοὺς – «Χρυσολύρη (ἥλιε) κόσμου τὸν ἐναρμόνιον δρόμον ἕλκων» – καὶ παραπέμφθηκε σὲ δίκη ἀπὸ τὴ Ρωμαιοκαθολικὴ Ἐκκλησία. Καθὼς ἐπίσης ἀδιαμφισβήτητη εἶναι ἡ συμβολὴ καὶ τοῦ Νεύτωνα.Ὅμως ἡ ἱστορικὴ ἀλήθεια πρέπει σὲ κάθε περίπτωση νὰ ἀποκαθίσταται. Ἔτσι ὁ Ἐπίκουρος (341-270 π.X.) διατύπωσε τὴν ἀρχὴ τῆς βαρύτητας λέγοντας: «Ἀκόμη εἶναι ἀναγκαῖο, τὰ ἄτομα νὰ ἔχουν ἴση ταχύτητα, ὅταν μετακινοῦνται διὰ μέσου τοῦ κενοῦ, ἐφ’ ὅσον τίποτε δὲν ἀντιστέκεται. Γιατὶ οὔτε τὰ βαριὰ θὰ κινηθοῦν γρηγορώτερα τῶν μικρῶν καὶ τῶν ἐλαφρῶν, ὅταν τίποτε δὲν συναντοῦν αὐτὰ, οὔτε τὰ μικρὰ τῶν μεγάλων, ὅσο κι ἂν ἔχουν σύμμετρο πέρασμα, ὅταν καὶ σὲ ἐκεῖνα δὲν ἀντιστέκεται κανένα ἐμπόδιο» (Ἐπι´κουρος πρὸς Ἡρόδοτον 61). Βεβαίως, γιὰ νὰ καταλήξῃ ὁ Ἐπίκουρος σ’ αὐτὴ τὴ θαυμάσια ἐπιστημονικὴ ὁλοκλήρωση περὶ βαρύτητας, προϋπῆρξε μεγάλη καὶ μακροχρόνια προετοιμασία περὶ τοῦ κενοῦ καὶ τῶν ἀτόμων. Ὁ Ἀριστοτέλης καταγράφει τόσο τὶς ἀπόψεις τῶν παλαιτέρων τοῦ Δημοκρίτου καὶ τοῦ Λεύκιππου ὅσο καὶ τοῦ ἴδιου γιὰ τὸ κενὸ καὶ τὴν κίνηση τῶν ἀτόμων ὡς ἑξῆς: «Κι ἂν τὸ πᾶν δὲν εἶναι συνεχές, ἀλλ’ ὅπως λέει ὁ Δημόκριτος καὶ ὁ Λεύκιππος διαχωρισμένο στὸ κενό, εἶναι ἀνάγκη πάντα νὰ ἔχουν μία κίνηση. Γιατὶ διαχωρίζονται μὲν ἀπὸ τὸ σχῆμα, ἡ δὲ φύση τους λέγουν πὼς εἶναι μία, ὅπως ἂν ἦταν τὸ καθέ- Ἡ διαστρέβλωση τοῦ Πλάτωνα ἀπὸ τὴν Θεολογία Κύριε διευθυντά, Οἱ δυσάρεστες καὶ καταστροφικὲς ἐπιπτώσεις τῆς ἰδεοκρατίας καὶ θεοκρατίας τοῦ Μεσαίωνα θεωρήθηκαν ἰδεολογικὲς ἀπόρροιες τῆς πλατωνικῆς φιλοσοφίας καὶ ἔδωσαν τὴ δυνατότητα σὲ πολλοὺς μεταγενέστερους λόγιους καὶ διανοητὲς νὰ τὴν ἐκτιμήσουν ἀρνητικά. Μερικοὶ ἐξεδήλωσαν ἀκόμα καὶ ἀκραῖες ἀπόψεις γιὰ τὶς ἀρνητικὲς αὐτὲς ἐπιπτώσεις γράφοντας: «... τὸν θεώρησαν(τὸν Πλάτωνα) σὰν τὸν πρόδρομο τοῦ χριστιανισμοῦ καὶ ἐξ’ αἰτίας αὐτοῦ τῆς παρακμῆς τοῦ ἀρχαίου κόσμου»(V. Goldschmidi, «Ὁ πλατωνισμὸς καὶ ἡ σύγχρονη σκέψη», σελ. 250). Οἱ ἐπικρίσεις αὐτὲς τῆς πλατωνικῆς ἰδεοκρατικῆς φιλοσοφίας εἶναι ἐν μέρει δικαιολογημένες ὅσον ἀφορᾷ στὶς ἰδεολογικοκοινωνικές του ἐπιπτώσεις στὴν παράλογη καὶ ἀνώμαλη ἐποχὴ ἕως τὸν 12ο μεσαιωνικὸ αἰῶνα. Ἡ πλατωνικὴ φιλοσοφία ἔγινε πηγὴ ἔμπνευσης γιὰ τὴν χριστιανικὴ διδασκαλία καὶ ἰδεολογία, οἱ ὁποῖες ἀντλήθηκαν μέσα ἀπὸ τὰ ἐπὶ μέρους ἐδάφια τοῦ βιβλίου τοῦ Πλάτωνα «Τίμαιος», διὰ μέσου τοῦ ὁποίου ὁ σοφὸς τῆς ἀρχαιότητας ἐκφράζει τὴν φιλοσοφία του καὶ ἀναφέρει [«...ὁ Θεὸς ὅμως ἐδημιούργησε τὴν ψυχὴ πρὶν ἀπὸ τὸ σῶμα καὶ ἔτσι εἶναι ἀνώτερή του... γιὰ νὰ τὸ ἐξουσιάζῃ καὶ ὄχι νὰ ἐξουσιάζεται ἀπὸ αὐτὸ» (T 34γ)]· καὶ «...ὅταν ὡλοκλη(cid:2)
πρωτογενές κείμενο, ὅπως ἀκριβῶς ἐξήχθη →