ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
245ΜΑΙΟΣ 2002
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Ο "Ελεάτης ξένος" του Πλάτωνα και ο νους του (υπερ)οργανισμού του παγκόσμιου "διαδικτύου" — ΚΟΥΡΟΥΠΑΣ, Ν. - ΜΑΚΡΗΣ
Κείμενο φύλλου
Τὸ «ἕνα» καὶ τὰ «πολλὰ» τῆς Πληροφορίας
Σὲ προηγούμενο ἄρθρο («Δ», τ. 239) προσπαθήσαμε νὰ ἀναζητήσουμε
ἕναν ἑνιαῖο καθορισμὸ τῆς πληροφορίας, ποὺ νὰ διέπῃ τὶς πολλαπλὲς
σημασίες της. Θέσαμε ἐρωτήματα γιὰ τὴ διαφορὰ ἀνάμεσα στὴν
ἀντικειμενικὴ γνώση καὶ τὴν ὑποκειμενικὴ γνώμη σὲ σχέση μὲ τὴν
ὀντολογία της ἢ τὴν κατ’ ἄλλους φαινομενολογία της. Ἐξεφράσαμε
δὲ ἔντονες ἀμφιβολίες, ὅσον ἀφορᾷ στὴν ποιότητα τοῦ διυποκειμενικοῦ
Λόγου στὸ παγκόσμιο γίγνεσθαι.
Δὲν εἶναι λίγοι ἐκεῖνοι ποὺ στὶς ἡμέρες μας ἰσχυρίζονται πὼς ὁ Παγκόσμιος
Ἱστὸς – σύλληψη τοῦ Ἄγγλου φυσικοῦ Timothy Bernes - Lee τὸ 1989
– ἀποτελεῖ τὸν ἀναδυόμενο Νοῦν ἑνὸς (ὑπερ)οργανισμοῦ. Αὐτὸς μὲ τὴ σειρὰ
του συνίσταται ἐξ ὅλων ἐκείνων τῶν ἀνθρωπίνων νόων, οἱ ὁποῖοι βρίσκονται
ἔμπροσθεν τῶν μηνυτόρων (monitors) τῶν διαδικτυωμένων ἠλεκτρονικῶν
ὑπολογιστῶν τους. Αὐτοὶ ὡς πολλοὶ ἐπὶ μέρους ὀργανισμοί, ὡς ἄτομα, εἴτε
ἐργάσθηκαν ἐντὸς τῶν ὁρίων του κατὰ τὸ παρελθὸν καὶ συνεχίζουν νὰ τὸ
πράττουν, εἴτε συνεισέφεραν στὴ διαμόρφωση καὶ διαρκῆ μετεξέλιξή του μόνο
κατὰ τὸ παρελθόν.
Ἀκούγεται παράλογο ἴσως, ὅμως
ΝΟΥΣ ΕΝΟΣ (ΥΠΕΡ)ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ;
δὲν εἶναι. Ἂς λάβουμε ὑπ’ ὄψιν μας αὐτὸ ποὺ ὁ Ἐλεάτης Ξένος εἶπε στὸν Θεαίτητο
καὶ ποὺ περιγράφεται στὸν διάλογο «Σοφιστὴς» τοῦ Πλάτωνος (242d
- 243a): «Ὅμως στὴν πατρίδα μου ὁ Ἐλεατικὸς κύκλος, ἀρχῆς γενομένης ἀπὸ
τὸν Ξενοφάνη καὶ ἀκόμη πιὸ μπροστά, διασκευάζει τὸν μῦθο στὸ πνεῦμα τοῦ
ὅτι αὐτὰ ποὺ καλοῦμε “ὅλα τὰ πράγματα”, εἶναι ἕνα ὄν. Ἔπειτα ὡρισμένες
ἰωνικὲς καὶ ἀργότερα σικελικὲς μοῦσες ἀντιλήφθηκαν, ὅτι τὸ πιὸ ἀσφαλὲς
εἶναι νὰ συνδυάζωνται οἱ δύο αὐτὲς ἀπόψεις· καὶ λέγεται ὅτι τὸ ὂν εἶναι καὶ
πολλὰ καὶ ἕνα καὶ ἐξασφαλίζει τὴ συνοχή του μὲ τὴν ἔχθρα καὶ τὴ φιλία. Διότι
αὐτὸ ποὺ διαφέρει, πάντοτε ἐναρμονίζεται λένε οἱ αὐστηρότερες ἀπὸ αὐτὲς
τὶς μοῦσες, ἐνῷ οἱ ἠπιότερες ἀμβλύνουν αὐτὸ τὸ “πάντα ἔτσι ἔχουν αὐτὰ”
καὶ λένε, ὅτι τὸ πᾶν εἶναι πότε ἕνα καὶ φιλικὸ ὑπὸ τὸ κράτος τῆς Ἀφροδίτης
καὶ πότε πολλὰ καὶ ἐχθρικὸ ἀπέναντι στὸν ἴδιο τὸν ἑαυτό του ἐξαιτίας κάποιας
φιλονεικίας».
Ὅμως ὁ «πατέρας τοῦ Παγκοσμίου Ἱστοῦ» δὲν εἶναι ὁ μόνος ποὺ ἐπηρεά-