Η ΥΠΕΡΒΑΣΗ ΤΟΥ «ΟΥΔΟΥ» Ἢ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΜΕΤΡΟΥ Γιατί ἐκφυλίσθηκε ἡ σύγχρονηΤέχνη τὸν Ὑπερρεαλισμό, ἀναφέραμε κάποια ἑλληνικὰ ὅρια ποὺ ἂν ξεπερα- ™τὸ 236-237 τεῦχος τοῦ «Δαυλοῦ» μιλώντας γιὰ Τέχνη καὶ εἰδικὰ γιὰ στοῦν χάνει ἡ Τέχνη τὴν ἰδιότητά της νὰ εἶναι Τέχνη. Μὰ τὰ ὅρια αὐτά, ἂν παρατηρήσουμε προσεκτικά, θὰ δοῦμε ὅτι δὲν εἶναι μόνον στὴνΤέ- χνη εἴτε ζωγραφική, ποίηση, γλυπτική, ἀρχιτεκτονική εἴτε θέατρο εἶναι αὐτή, ἀλλὰ σὲ ὅλες τὶς πολιτισμένες ἀνθρώπινες ἐνέργειες καὶ μάλιστα μέσα σὲ ἄγραφους νόμους καὶ θεσμούς, ποὺ βγαίνοντας ἀπ’ αὐτὰ τὰ ἀρχαῖα ἑλλη- νικὰ ὅρια, ἀμέσως ὅλες αὐτὲς οἱ πολιτισμένες ἀνθρώπινες ἐνέργειες χάνουν αὐτοστιγμεὶ τὴν ἁρμοδιότητά τους κι ἔτσι, βλέπουμε μία αἰσθητικὴ χωρὶς τὴν ὡραιότητά της, μιὰ κοινωνικὴ πρόνοια δίχως ἀνθρωπιά, μιὰ δικαιοσύ- νη ἄδικη, μιὰ πολιτικὴ μεταλλαγμένη σὲ ξεκαθάρισμα λογαριασμῶν γκάκ- στερς, μία λεκτικὴ ὀμορφιὰ μεταλλαγμένη σὲ ἀσχήμια, μιὰ ἀρχιτεκτονικὴ με- ταλλαγμένη σὲ ἐπικείμενον ὁμαδικὸ τάφο καὶ σὲ τόσα ἄλλα, ποὺ περνώντας αὐτὰ τὰ ἑλληνικὰ ὅρια, δείχνουν μιὰ ἀρρωστημένη κατάσταση μέχρι καὶ κά- ποιες φορὲς κάτι ἐπικίνδυνο. Στὴν ἑλληνικὴ ὑπάρχει μία ὡραία λέξη:ἡ λέξη Οὐδός, ποὺ θὰ πῇ κατώφλι καὶ ποὺ μεταφορικὰ χρησιμοποιεῖται σὲ ἀρκετοὺς τομεῖς, γιὰ νὰ δείχνῃ τὰ ὅρια ἀντοχῆς κάποιου πράγματος ἢ τὰ ὅριά του, ποὺ γιὰ κανέναν λόγο δὲν πρέπει νὰ ξεπεραστοῦν. Παραδείγματος χάριν ὁ φαρμακευτικὸς οὐδὸς ἑνὸς φαρμάκου, ὥστε νὰ ὠφελῇ καὶ νὰ μὴν βλάπτῃ, εἶναι λένε οἱ εἰδικοὶ μέχρι αὐτὴ τὴν ποσότητα· μετὰ εἶναι ἐπικίνδυνο μέχρι καὶ θανατηφόρο. Κάτι πα- ρόμοιο συμβαίνει στὴν Τέχνη ἀλλὰ καὶ στοὺς θεσμοὺς καὶ παρατηρώντας προσεκτικὰ τότε διακρίνουμε αὐτὸν τὸν ἄγραφο μὰ παντοδύναμο ἑλληνικὸ οὐδό, ποὺ στὸ ξεπέρασμά του ὅλα μεταπέφτουνε στὸ ἀντίθετό τους. Μὴ στολίζῃς μὲ φτειασίδια τὸ θάνατο στὴν πρώτη περίπτωση, δηλαδὴ αὐτὴν τῆς λειψῆς Τέχνης. Βρισκό- ¢ύο ἁπλᾶ παραδείγματα θὰ φέρω μόνο πάνω σ’ αὐτόν. Τὸ ἕνα ἀφορᾷ Ἀθήνας, μπροστὰ σὲ ἕνα τεράστιο γλυπτὸ ποὺ μ’ εἶχε προβληματίσει. μουνα στὴν πλατεία Κοτζιᾶ ἀπέναντι ἀπὸ τὸ παλιὸ Δημαρχεῖο τῆς Δίπλα του τότε εἶχε πλησιάσει ἕνας κύριος μὲ τὴν ἐγγονιά του. Ἀκούω τότε