Η ΚΙΝΗΣΙΣ ΤΩΝ ΙΔΕΩΝ Η ΚΙΝΗΣΙΣ ΤΩΝ ΙΔΕΩΝ ΚΟΡΝΗΛΙΟΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΔΗΣ, Ὁ «Πολιτικὸς» τοῦ Πλάτωνα Ἤδη στὶς σελίδες τοῦ «Δαυλοῦ» ἔχουν παρουσιαστῆ ἀτόφιες βασικὲς θέσεις τοῦ κορυφαί- ου αὐτοῦ Ἕλληνα, οἱ ὁποῖες ἅπτονται ἐπίκαιρων θεμάτων διαχρονικῆς ἰσχύος, ὅπως ἡ ἐπι- στήμη, ὁ πολιτισμός, ἡ φιλοσοφία, ἡ ἱστορία, ἡ γλῶσσα, ὁ ἑλληνισμὸς κ.λπ., καθὼς καὶ οἱ συ- νημμένες τους παράμετροι. Στὸ παρουσιαζόμενο βιβλίο παρατίθενται τέσσερις πολυσήμαντοι διάλογοι τοῦ Καστοριά- δη μὲ ἰσάριθμους ἐπιφανεῖς διανοουμένους· τὸν ποιητὴ Ὀκτάβιο Πάζ, τὸν ψυχαναλυτὴ Ζάν- Λὺκ Ντοννέ, τὸν βιολόγο Φρανσίσκο Βαρέλα καὶ τὸν μαθηματικὸ Ἀλαὶν Κόν. Πρόκειται γιὰ προτάγματα σοφίας, τὰ ὁποῖα ξεπηδοῦν μέσα ἀπὸ θαυμάσιους διαλόγους κριτικῆς ἀνταλ- λαγῆς καὶ ἀντιπαράθεσης θέσεων καὶ ἰδεῶν, ὅπου θίγονται θέματα πολιτικῆς, κοινωνιολο- γίας, ἀνθρωπισμοῦ, θρησκείας, φυσικῆς, βιολογίας, ψυχολογίας καὶ πολλὲς ἄλλες ἐνδιαφέ- ρουσες θεματικὲς διερευνήσεις. Ἄν καὶ φιλοσοφικός, ὁ λόγος τοῦ κειμένου εἶναι ρευστός, προ- φορικὸς καὶ πολὺ ἁπτός, ὥστε νὰ γίνεται εὐκόλως ἀντιληπτὴ ἡ νοηματική του διάσταση ἀπὸ κάθε ἀναγνώστη. Τὸ καταπληκτικὸ μὲ τὸν ἀείμνηστο φιλόσοφο εἶναι, ὅτι ὄχι μόνον διαθέτει ἔντονη περιέρ- γεια γιὰ ὅλους τοὺς τομεῖς γνώσης, ἀλλὰ κυρίως ὅτι διακατέχεται ἀπὸ τὴν φιλοσοφικὴ ἀπο- φασιστικότητα νὰ στοχάζεται ὁτιδήποτε μπορεῖ νὰ νοηθῇ. Ὁ πραγματισμός του εἶναι κατα- λυτικὸς ὡς πρὸς τὴν ἀδογμάτιστη κριτικὴ τῶν πάντων καὶ ἡ διαλεκτική του ἀναδεικνύεται δι- εισδυτικὴ καὶ δημιουργικὴ στὴν προσέγγιση καὶ παρουσίαση ἰδεῶν, ποὺ ἐν τέλει λειτουργοῦν παραγωγικὰ (μὲ τὴν ἔννοια τῆς παραγωγῆς καὶ ὄχι τῆς θετικότητος ἢ ἀρνητικότητος) σὲ λι- γώτερη ἢ περισσότερη συνάρτηση μὲ τὴν ἴδια τὴ ζωή μας καὶ τὸ περιεχόμενο αὐτῆς. Οἱ καστοριαδικὲς διατυπώσεις γιὰ ἕνα σωρὸ ἐνδιαφέροντα στοιχεῖα τῆς συγχρονικῆς καὶ διαχρονικῆς μας πραγματικότητος μποροῦν νὰ διαφωτίσουν ἐπαρκῶς καὶ κριτικῶς κάθε ἑρμη- νεία τοῦ εἶναικαὶ τοῦ γίγνεσθαιδιαμέσῳ τοῦ θετικοῦ (ἐκ τῆς θέσεως) λόγου. Ἡ προσεγμένη μετάφραση ἀπὸ τὴν γαλλικὴ στὴν ἑλληνικὴ γλῶσσα εἶναι τῆς Εὔης Καρα- ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΩΝΑΣΗΣ: ἩἙλλάδα τρώει τὰ παιδιά της Θρυλικὴ ἑλληνική-ἑλληνικώτατη μορφή, καταγωγῆς Ἰωνικῆς. Ἔφερε μέσα του ὅλα ἐκεῖνα τὰ στοιχεῖα τοῦ ἀρχαίου Ἕλληνα ἐφοπλιστοῦ, ὁ ὁποῖος διακινοῦσε τὸ ἐμπόριο τῆς Μεσογείου, ἀλλὰ ὄχι ἐμπόριο τσιφούτικο,οἰκονομικοποιημένο αἰσχρά, παρὰ πρώτιστα κουβάλημα πολιτισμοῦ, ἤθους, γενναιότητας, ὅπως τὰ ἀπομεινάρια τῆς μεγάλης Ἀρχαίας Τέχνης μαρτυροῦν, ποὺ ἡ ψυχοπαθολο- γικὴ ἑβραιοχριστιανικὴ ψυχὴ ἀσυγχώρητα κατέσπασε καὶ κατασπάζει. Ἀλλοιώνουν αὐτὸν τὸν φω- τεινὸ κόσμο, γιατὶ στὸ φῶς του τρέμουν. ὉΓιαχβὲ εἶναι ὁ μεγαλύτερος διώκτης του, τοὺς ὁποίους αὐτοὺς ἀπηνεῖς διῶκτες μας, κατόπιν διεθνοῦς ἐπικρατήσεώς των... ὑμνοῦμεν. Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος ποὺ ἡ Ἑλλάδα τρώει τὰ παιδιά της. Ἀκόμα τὸ λέει καὶ ἡ σημερινὴ διεθνὴς πληροφόρηση γιὰ τὸ φω- τεινὸ μυαλὸ τῶν Ἑλλήνων τῆς διασπορᾶς. Ὁ Ὠνάσης ἦταν Ἕλληνας μὲ ὅλη τὴ σημασία τῆς λέξης καὶ καταμεσῆς τοῦ ὀργιάζοντος καπιτα- λισμοῦ, αὐτὸς ἐπέβαλε στοὺς διεθνεῖς οἰκονομικοὺς κύκλους τὴν προσωπικότητά του. Διεθνεῖς μορ- φὲς τῆς ἐπιστήμης, τῆς Τέχνης καὶ τῆς κοινωνίας γενικῶς, γοητευμένοι ἀπὸ τὸν χαρακτῆρα, τὸν τύ- πο του, ἔσπευδαν νὰ τὸν τιμήσουν σὲ ἐπίπεδο πέραν καὶ ἔξω τῆς τετρημμένης οἰκονομίας. Ἦταν ρη- ξικέλευθος ἀλλὰ συγχρόνως καὶ εὐαίσθητος ἄνθρωπος, γλεντζὲς καὶ ἐπαναστάτης· δὲν χαμπάριαζε τοὺς τύπους καὶ τὴν σαθρὴ ψευτοκουλτούρα. Ἡἐπαφή του μὲ τὴν καθημερινότητα καὶ τὴν πραγ- ματικότητα τὸν γέμιζε ὑγιῆ πεποίθηση καὶ ἔδινε ἕνα νόημα ἀνθρωπιᾶς καὶ μεγαλείου στὸ σκοτεινὸ καὶ ἀπρόσωπο χρῆμα, ποὺ δυναστεύει. Μύριζε Ὠνάσης... Αὐτὰ ὅμως δὲν τοὺς ἄρεσαν καὶ κάποια στιγ-