ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
246ΙΟΥΝΙΟΣ 2002
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Μέγας Δαίμων ο Έρως: Η ερωτική μύηση του Σωκράτη από τη Διοτίμα στο "Συμπόσιον" — ΑΛΤΑΝΗ
- Επτά ή τέσσερις αναβαθμούς ακολουθεί ο πλατωνικός έρως; — ΚΑΡΜΙΡΑΝΤΖΟΣ, ΚΩΣΤΗΣ
Κείμενο φύλλου
Ἡ ἐρωτικὴ μύηση τοῦ Σωκράτη
ἀπὸ τὴ Διοτίμα στὸ «Συμπόσιον»
Ἡ
ἐκ Μαντινείας μάντις Διοτίμα ἐμύησε τὸν Σωκράτη στὰ μυστήρια
τοῦ Ἔρωτος μὲ κάθε λεπτομέρεια, ἀποδίδουσα στὸν Ἔρωτα
τὴν ἰδιότητα τοῦ δαίμονος (Πλάτων, «Συμπόσιον», 202 d).
Εἶναι ἀξιοσημείωτο, ὅτι μία θηλυκὴ ὀντότης μυεῖ τὴν ἄρρενα
στὰ μυστήρια τοῦ Ἔρωτος: «Δαίμων μέγας, Σωκράτη, ὁ Ἔρως. Ἄλλωστε
κάθε τὶ δαιμονικὸ εὑρίσκεται μεταξὺ θεοῦ καὶ θνητοῦ» (202 e).
Ἡ σημασία τοῦ «μεταξὺ» εἶναι ὁ μέσος ὅρος, ποὺ συνδέει τοὺς δύο ἄκρους
ὅρους. Εἶναι ὁ Ἔρως ποὺ συνδέει τὸ θνητὸν μὲ τὸ ἀθάνατον· ἡ βαθύτατα ἐρωτικὴ
φύσι, ποὺ κατεχόμενη ἀπὸ θεία μανία ἀναζητεῖ τὸν «δαίμονα» θεῖον Ἔρωτα, ποὺ
θὰ τὴν φέρῃ σὲ ἐπαφὴ μὲ τὸ θεῖον. Ὁ Ἔρως δὲν ὁμοιάζει οὔτε μὲ τὸ θνητὸ ἀλλὰ
οὔτε καὶ τὸ θεῖο, διότι ὁ Ἔρως εἶναι «μεταξὺ» τῆς σοφίας τοῦ θείου καὶ τῆς μωρίας
τῶν θνητῶν. Ἄρα κατ’ ἀνάγκην ὁ Ἔρως εἶναι φίλος τῆς σοφίας, φιλόσοφος.
Καὶ ὁ Σωκράτης ἐρωτᾷ: «ΣΩ.: Καὶ ποιὰ εἶναι ἡ δρᾶσι του; ΔΙΟ.: Νὰ μεταφράζῃ
* Βλ. ἐπίσης: «Οἱ ἑπτὰ ἀναβαθμοὶ στὸν πλατωνικὸ ἔρωτα», «Δαυλός», τ. 241, Ἰανουάριος 2002.
ΕΠΤΑ Ἢ ΤΕΣΣΕΡΙΣ ΑΝΑΒΑΘΜΟΥΣ
ΑΚΟΛΟΥΘΕΙ Ο ΠΛΑΤΩΝΙΚΟΣ ΕΡΩΣ;
Μελετώντας τὸ «Συμπόσιο» τοῦ Πλάτωνος («Δ», τ. 217) διεπίστωσα κι ἐγὼ
γιὰ τὰ στάδια ὁλοκλήρωσης τοῦ ἀνθρώπου μέσῳ τοῦ Ἔρωτα. Αὐτὰ τὰ εἶχε
προτείνει ἡ Διοτίμα στὸν νεαρὸ Σωκράτη, σὰν δασκάλα του στὰ ἐρωτικὰ θέματα:
«ἐμὲ τὰ ἐρωτικὰ ἐδίδαξεν» («Συμπ.» 201d). Στὴν ἐξαιρέτου ἐνδιαφέροντος
μελέτη τῆς Ἀλτάνη («Ἑταῖρος καὶ Παιδικά», «Δ», τ. 241) τὰ στάδια
αὐτὰ ἡ ἐρευνήτρια τὰ ὀνομάζει ποιητικὰ «ἀναβαθμοὺς» στὴν κλίμακα ἀνέλιξης
τοῦ ἀνθρώπου. Ἂς μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ συνεισφέρω στὴν ὁλοκλήρωση
ἀνάλυσης τοῦ βασικοῦ αὐτοῦ θέματος, δηλαδὴ τῆς πορείας πρὸς τὸ ὄντως ὄν,
τὸ ἀληθὲς ὡς σκοπὸν τῆς ζωῆς.
Τότε, πρὸ τριετίας, «πρωτάρης» στὴν Ἑλληνικὴ Γραμματεία δὲν εἶχα τὴ
δυνατότητα ἀξιολόγησης - διερεύνησης τοῦ θέματος. Μὲ ἐργαλεῖα τὴν «Ἐπίγνωση»
(«Δ», τ. 228), τὴν «Τετρακτὺν» («Δ», τ. 239) καὶ τὸ «Ἦθος Ἑλλή(cid:2)