ΟΙ ΓΕΝΝΗΤΟΡΕΣ ΤΟΥ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ξα´. Μίμνερμος ὉΜίμνερμος ὁ Σμυρανῖος –κατά τινας Κολοφώνιος– θεωρεῖται ὡς δημιουργὸς τῆς αἰσθηματικῆς ἐλεγειακῆς ποίησης· ὑπῆρξε δὲ σύγχρονος μὲ τοὺς Ἑπτὰ Σοφούς. Σύμφωνα μὲ τὸν σατυρικὸ ποιητὴ Ἱππώνακτα, ὑπῆρξε ποιητὴς καὶ μουσικὸς (αὐλητὴς) συγχρόνως· εἶχε γράψει δέ, μελοποιήσει καὶ τραγουδήσει τὸ ᾆσμα-ξόρκι «Κραδίης Νόμος». ὉΔιογένης ὁ Λαέρτιος μᾶς πληροφορεῖ, ὅτι ὁ Σόλων διάβασε κάποιους στίχους τοῦΣμυρναίου ποιητοῦ, ποὺ ἔλεγαν: «Μακάρι, χωρὶς ἀρρώστιες κι ἔγνοιες σκληρές, | νὰ μ’ εὕρισκε ἡ μοῖρα τοῦ θανάτου ἑξηντάρη» (ἀπ. 6) καὶ τοῦ ἀπά- ντησε ὡς ἑξῆς: «Ἂν θές, Λιγυαστάδη, νὰ μ’ ἀκούσῃς | τὸν στίχο τοῦτον ἄλλαξε κι ἔτσι τραγούδησέ τον: | στὰ ὀγδόντα μου ἂς μ’ ἔφθανε ἡ μοῖρα τοῦ θανάτου» (A´, II, 61). ὉΜίμνερμος ἦταν βαθυστόχαστος καὶ προβληματισμένος ἄνθρωπος, γι’ αὐτὸ καὶ πολλοὶ τὸν συμπεριλαμβάνουν μεταξὺ τῶν ἀπαισιόδοξων καὶ μελαγχολικῶν ποιητῶν. Ἔνιωσε καὶ ἐξέφρασε πολὺ καλύτερα τὸν πόνο τῆς ἐφημερότητας ἀπ’ ὅτι τὶς χαρὲς τοῦ παρόντος· γι’ αὐτὸ καὶ ἐπέλεξε τὴν ἐλεγεία, ποὺ εἶναι λυπητερὴ - θρηνητικὴ ποί- ηση (ἔλεγος = θρῆνος), προκειμένου νὰ ἐκφράσῃ τὶς σκέψεις καὶ τὰ αἰσθήματά του καὶ νὰ τραγουδήσῃ τοὺς πόνους καὶ τὰ βάσανα τῆς ζωῆς. Μέχρι τότε ἡ ἐλεγεία ὑπη- ρετοῦσε θρησκευτικοὺς καὶ πατριωτικοὺς σκοποὺς (Καλλῖνος-Ἀρχίλοχος) ἢ πολιτι- κοὺς καὶ κοινωνικοὺς τοιούτους (Σόλων)· ὁ Σμυρναῖος, ἂν καὶ ἔγραψε κι αὐτὸς κά- ποιους πολεμικοὺς στίχους, χρησιμοποίησε τὴν ἐλεγεία γιὰ νὰ ἐξωτερικεύσῃ τὰ αἰσθή- ματα τῶν ἐφήμερων ἀνθρώπων, ποὺ ἔρχονται καὶ φεύγουν σὰν τὰ φύλλα τῶν δένδρων (Ὅμηρος). Ὁ ποιητής, πού, καθὼς εἴδαμε, δὲν ἄντεχε τοὺς πόνους καὶ τὶς λύπες, ἀντικρύζει τὴν ζωὴ μὲ πολὺ σκεπτικισμὸ καὶ θρηνεῖ γιὰ τὴν νιότη ποὺ χάνεται καὶ τὰ γηρατειὰ ποὺ μᾶς βασανίζουν: «Γιὰ συμφορὰ παντοτεινὴ στὸνΤιθωνὸ ὁ Δίας ἔδωσε τὰ γεράματα, ποὺ τρομερώτερα ’ναι κι ἀπὸ αὐτὸν τὸν θάνατο» (ἀπ. 4). Ἡ μελαγχολία, ἡ βαρυθυμιὰ κι ἡ ἀπαισιοδοξία τοῦ ποιητοῦ ἐξαιτίας τῶν γηρατειῶν καὶ τῶν παρεπόμενών τους εἶναι διάχυτες σ’ ὅλους γενικὰ τοὺς στίχους του, πρᾶγμα ποὺ ἀπησχόλησε πολλοὺς φιλολόγους καὶ κριτικούς του. ὉἙρμησιάναξ, ἕνας συ- μπατριώτης του ποιητὴς τῆς ἀλεξανδρινῆς ἐποχῆς, λέγει, ὅτι ὁ Μίμνερμος στὰ γε- ράματά του ἐρωτεύθηκε μιὰ πολλὴ ὄμορφη καὶ νεώτατη αὐλητρίδα, τὴν Ναννώ, ἡ ὁποία, καθὼς ἦταν φυσικό,ἀπέπεμψε τὸν γέροντα μὲ εἰρωνεία καὶ χλευασμό, κάτι ποὺ δὲν τὸ λησμόνησε ποτὲ ὁ ποιητής... ὉἙρμησιάναξ ὡστόσο δὲν εἶναι ἀξιόπιστη πηγή· φημίζεται ὡς παραμυθὰς καὶ τερατολόγος. Παρόμοιες ἱστορίες σκαρφίσθηκε καὶ γιὰ τὸν Ὅμηρο, καὶ γιὰ τὸν Ἡσίοδο καὶ γιὰ πολλοὺς ἄλλους. ὉΜίμνερμος ὅμως δὲν ἐκφράζει τὰ δικά του αἰσθήματα· δὲν εἶναι ὑποκειμενικὸς ποιητής. Ἀνεξαρτή- τως τοῦ ἂν ὑπῆρξε ἔρως μὲ κάποια Ναννὼ ἢ ὄχι, ὁ ποιητὴς –ὅπως καὶ ὁ Ὅμηρος, καὶ ὁ Ἡσίοδος καὶ ὁ Σοφοκλῆς– ἐκφράζουν τὸ αἰώνιο παράπονο τοῦ ἀνθρώπου γιὰ τὴν ἀπώλεια τῆς νιότης, κάτι ποὺ βρῆκε τὴν ἁπλούστερη καὶ θλιβερώτερη διατύπωσή του στὸ δημοτικὸ δίστιχο: «Θεέ μου μεγαλοδύναμε, θέλω νὰ σὲ ρωτήσω: Τὰ νιᾶτα ἀφοῦ μᾶς τά ’δωσες, γιατὶ τὰ παίρνεις πίσω;»! ὉΓερμανὸς Μύλλερ, ὁ συγγραφεὺς τῆς Ἱστορίας τῆς Ἀρχαίας Ἑλληνικῆς Λο- γοτεχνίας, θεωρεῖ τὸν Μίμνερμο ὡς ὑπόδειγμα τρυφερότητος, ἐξαιτίας κάποιων στί- χων του σχετικῶν μὲ τὴν πορεία τοῦ Ἡλίου: «Ὁ τρυφερὸς ποιητὴς τῆς Ἰωνίας συ- μπονάει καὶ τὸν Ἥλιο, γιὰ τὴ μοῖρα ποὺ τοὔλαχε νὰ φωτίζῃ κάθε μέρα τὴ γῆ». Ὁποι-